Xinhua News Agency

Hulpverlener een half jaar na het vredesverdrag in Jemen: "Sindsdien gaat het hier alleen maar slechter"

Meer dan een half jaar na het tekenen van het vredesverdrag in Stockholm is de situatie in Jemen nog niet verbeterd. Integendeel: er zijn nieuwe frontlinies, het aantal ontheemden groeit met de dag en hulporganisaties tellen meer mensen in nood dan beschikbare fondsen. Frank Mc Manus, hoofd van het International Rescue Committee in Jemen getuigt via videochat: “Een hulpverlener werd net in haar been geraakt.” De organisatie vraagt voor een nationaal staakt-het-vuren, fondsen voor de nodige humanitaire hulp en een einde aan de wapenhandel.

Sinds 2015 strijden Houthi-rebellen en troepen van de internationale gesteunde regering om de macht in Jemen. Eind vorig jaar zijn de strijdende partijen een bestand overeengekomen. Dat hield de terugtrekking in van alle strijders uit havenstad Al Hudaydah en een einde aan de belegering van Taiz. Er zou ook een gevangenenruil komen. In realiteit is slechts één van de afspraken nagekomen - en slechts gedeeltelijk.

Mc Manus legt uit hoe de situatie op de grond nu is:

Video player inladen...

De nieuwe gevechten hebben een grote impact op de al wankele gemeenschappen. Sinds het vredesverdrag, tussen januari en juni dit jaar, werden nog eens 280.000 mensen ontheemd - een verdubbeling ten opzichte van de maanden vóór het Stockholmverdrag. De Verenigde Naties telde soms per dag zelfs meer dan 500 nieuwe families op de vlucht.

Een van de regio’s waarin het International Rescue Committee (IRC) werkt, is Al-Dhale. In november vorig jaar was het daar nog kalm. Hulpverleners en konvooien konden de frontlijn met gemak overgaan om medisch personeel, materiaal en broodnodig voedsel tussen het noorden en het zuiden van het land te vervoeren. Maar sinds het staakt-het-vuren werd getekend, is die frontlijn weer actief.

"De gevechten komen en gaan hier nu als eb en vloed," vertelt Mc Manus. "Bij de laatste golf sloegen maar liefst 15.000 mensen op de vlucht. En binnen die gemeenschap van ontheemde Jemenieten zien we steeds meer ondervoede kinderen." Maar de gevechten zijn ook een gevaar voor de organisaties zelf.

Vorige week werd een van de hulpverleners nog geraakt door een verdwaalde kogel, vertelt Mc Manus:

Video player inladen...

Slechts 28% van de beloofde hulp uitbetaald

Zo'n 133 organisaties en VN-agentschappen zetten zich in Jemen in voor de bevolking. "We kunnen hier echt een verschil maken," benadrukt Mc Manus. Maar het aantal mensen in nood blijft stijgen. 

80% van de bevolking heeft humanitaire hulp nodig. Maar liefst 14 miljoen mensen bevinden zich in dringende nood, waarvan ongeveer de helft kinderen. Voor sommigen is het al te laat: maar liefst 85.000 jongens en meisjes stierven door honger sinds het begin van het conflict. 

Mc Manus ziet in Jemen grote problemen, maar ook veerkracht:

Video player inladen...

"We geven niet op," verzekert Mc Manus. Maar de beloofde fondsen om het werk verder te zetten, blijven uit. "Deze donaties zijn niet optioneel voor de organisaties die hier werken. Ze zijn broodnodig om humanitaire hulp op deze schaal verder  te zetten. En omdat er zo veel nieuwe gemeenschappen in nood zijn, moeten we onze inzet zelfs vergroten."

Volgens berekeningen zou de humanitaire hulp in 2019 maar liefst 3,5 miljard euro kosten - een kwart meer dan vorig jaar.  Maar slechts 28% van het noodfonds werd door de deelnemende landen reeds uitbetaald, waardoor zelfs de meest noodzakelijke diensten in gevaar komen. 

Einde aan wapenhandel, begin van de vrede

Voor de zoveelste maal slaan organisaties als IRC op dezelfde nagel: Jemen heeft nood aan een nationaal staakt-het-vuren. Mc Manus ziet geen militaire oplossing voor het conflict, waar de Houthi's gesteund worden door Iran en zittend president Hadi door de Saudische coalitie, die op zijn beurt gesteund wordt door Westerse landen als de VS en het Verenigd Koninkrijk.

Als die Westerse landen hun invloed zouden inzetten voor een grootschalig staakt-het-vuren, zou volgens Mc Manus het echte vredesproces eindelijk kunnen beginnen. En om die vrede te vrijwaren, vraagt de organisatie ook aan alle landen om de wapenverkoop aan de strijdende partijen te stoppen:

Video player inladen...

Deze week nog zette Amerikaans president Trump zijn vetorecht in tegen resoluties die het Congres had goedgekeurd om de verkoop van wapens aan Saudi-Arabië tegen te houden. Toch is Mc Manus hoopvol. "Het feit dat er in het Congres een resolutie werd voorgesteld, is een goed teken. Er loopt ook een Britse rechtszaak tegen de wapenexport aan Saudi-Arabië. Wij stellen geen extravagante eisen, maar vragen net dat wat het volk zelf ook wil: een einde aan de verkoop van wapens die in het Jemenitisch conflict worden ingezet."

Hongersnood in Jemen