Video player inladen...

Veel mensen gebruiken drugs op festivals, maar wat doen die met je brein en je lichaam? En hoe gevaarlijk zijn ze?

Dit weekend trekken tienduizenden mensen naar Boom, voor het tweede weekend van Tomorrowland. Op dance-festivals als Tomorrowland worden veel drugs gebruikt, dat is bekend. Maar welke drugs circuleren het meest? Wat doen ze met je geest en met je lichaam? En wat zijn de gevaren?

Welke drugs vind je vooral op muziekfestivals?

Video player inladen...

Op festivals met dance-muziek, bijvoorbeeld Tomorrowland, vind je vooral drugs als MDMA, cocaïne en amfetamines. Sommige mensen experimenteren er ook met minder bekende designer-drugs, waarvan de effecten en gevaren nog niet goed bekend zijn. Ook ketamine, bekend onder de straatnaam 'Special K', duikt steeds vaker op. Het blijft wel veel minder populair dan XTC en cocaïne. 

Op rock-festivals, bijvoorbeeld Pukkelpop of Rock Werchter, vind je vooral drugs als cannabis en alcohol. Het verschil in drugsgebruik tussen rock- en dance-festivals is de voorbije jaren kleiner geworden.

Dat komt omdat je tegenwoordig op veel festivals met rock-muziek ook een dance-stage hebt. Het drugsgebruik op dance-festivals blijft wel  aanzienlijk hoger dan het gebruik op rock-festivals.

Wat doen drugs met je geest?

Video player inladen...

MDMA, de werkzame stof in XTC, zorgt voor een stimulerend, euforisch gevoel. Smaken, geluiden, beelden, en ervaringen komen veel krachtiger binnen. Het wordt wel eens vergeleken met een gevoel van verliefdheid. Toen XTC in de jaren tachtig voor het eerst opdook, werd het daarom ook wel de 'love drug' genoemd.

Drugs als cocaïne en amfetamines hebben een heel ander effect. Ze zorgen meer voor een gevoel van kracht, energie en zelfvertrouwen. 

Ketamine werkt heel snel, maar ook heel kort. Het zorgt ervoor dat je even helemaal 'van de wereld' bent. Soms hebben gebruikers zelfs het gevoel dat ze even hun lichaam verlaten. Op zich is dat niet zo gek, want ketamine is een middel dat komt uit de anesthesie. Het wordt daar vaak gebruikt om dieren te verdoven. 

Al die 'prettige' ervaringen kunnen ook omslaan in veel minder prettige ervaringen. Euforie kan veranderen in depressie, het gevoel van energie kan leiden tot prikkelbaarheid of impulsief gedrag. Het risico op een 'bad trip' loert altijd om de hoek.

Welk effect hebben drugs in je hersenen?

Video player inladen...

Alle drugs werken in op de neurotransmitters in je hersenen. Die neurotransmitters zijn erg belangrijk voor de communicatie tussen hersencellen. Je beïnvloedt dus het 'verkeer' in je hersenen.

XTC verhoogt de afgave van serotonine, een belangrijke neurotransmitter. Serotonine speelt een belangrijke rol bij het regelen van onze gemoedsgesteldheid. Dat verklaart mee het euforische gevoel dat mensen ervaren onder invloed van XTC. Opmerkelijk: ook veel klassieke antidepressiva verhogen de hoeveelheid serotonine in de hersenen. 

Cocaïne en amfetamines werken in op andere neurotransmitters, vooral dopamine. Dopamine is belangrijk voor het beloningscentrum in onze hersenen. Als je de aanmaak van dopamine stimuleert, ervaren mensen een soort anticipatie van genot. Denk bijvoorbeeld aan het gevoel net vòòr je een eerste hap van een lekkere maaltijd neemt. Dat gevoel van anticipatie werkt erg motiverend. 

Als jonge mensen vaak drugs gebruiken, kan dat de normale ontwikkeling van hun hersenen verstoren. Hoe jonger je gebruikt, hoe groter de kans op latere problemen. Of dat ook bij volwassenen zo is, is nog niet duidelijk. Daarover wordt onder wetenschappers nog gediscussieerd. Zeker is wel dat langdurig gebruik leidt tot geheugen- en concentratieproblemen en tot depressies.

Wat doen drugs met je lichaam?

Video player inladen...

Drugs hebben natuurlijk ook fysieke effecten. Je hart gaat sneller slaan en je bloeddruk stijgt. Ook je lichaamstemperatuur stijgt, wat kan zorgen voor oververhitting en dehydratatie, als je te weinig drinkt. Maar opgelet: ook te véél drinken kan gevaarlijk zijn, omdat al dat water zich dan opstapelt in je lichaam.

Andere mogelijk fysieke effecten zijn verkrampte spieren, misselijkheid, rillen en zweten

Drugs als cocaïne en amfetamines zorgen voor een enorm gevoel van energie. Dat is bedrieglijk, want je gebruikt natuurlijk de reserves van je lichaam. Daarom voelen mensen zich de dag nadien vaak fysiek uitgeput.

Wat zijn de risico's?

Video player inladen...

De zuiverheid van pillen en poedertjes kan erg verschillen. Je denkt bijvoorbeeld dat je XTC slikt, maar misschien zijn in die XTC nog andere, meer oppeppende stoffen vermengd. In het verleden werd al vloeibare XTC aangetroffen, die vermengd was met WC-ontstopper. Eigenlijk weet je dus nooit zeker wat je inneemt.

Ook de dosering is vaak een probleem. De concentratie werkzaam bestanddeel is vandaag vaak veel hoger dan tien of twintig jaar geleden. Mensen nemen daarom soms veel te hoge dosissen. Zeker pubers lopen hierdoor risico op een overdosis. Zij willen vaak stoer doen en wachten daarom niet tot een pil begint te werken. Als ze na tien minuten niets voelen, nemen ze soms nog een tweede of derde pil. Dat kan erg gevaarlijk zijn.

Mensen onder invloed van drugs zijn meer geneigd tot risicogedrag, bijvoorbeeld onveilig vrijen of rijden onder invloed. Dat heeft natuurlijk te maken met het oppeppende effect van drugs als cocaïne en amfetamine. Ze geven je een enorm gevoel van zelfvertrouwen, dat verstandige beslissingen ondermijnt.

Ten slotte is er nog het gevaar verslaving. Niet alle drugs zijn lichamelijk verslavend, zoals we dat van alcohol kennen, maar je kan wel van elke drug psychologisch afhankelijk worden. Je hebt dan het gevoel dat je de drug nodig hebt om je goed te kunnen voelen. Of om te kunnen feesten. De drang om steeds opnieuw te gebruiken, kan bijzonder groot worden.

Ben je strafbaar als je drugs gebruikt?

Video player inladen...

Wie drugs bezit of verhandelt, is strafbaar. Je kan een hoge geldboete of een gevangenisstraf krijgen. Alleen het bezit van kleine hoeveelheden cannabis door meerderjarigen wordt niet altijd vervolgd. Gebruik op openbare plaatsen of in het bijzijn van minderjarigen wordt wél vervolgd.

Wie drugs gebruikt, financiert daarmee ook de criminele circuits die daar achter zitten. Het gaat dus niet alleen over je eigen fysieke of mentale veiligheid. De beslissing om drugs te nemen heeft ook gevolgen voor de maatschappij. Dat wordt in een discussie over drugs te vaak vergeten.

Bekijk het verslag uit "Het Journaal" hier:

Video player inladen...