Paul Vleminckx, eigenaar van het domein Chardonnay Meerdael in Vaalbeek.

Belgische wijnbouwer na heisa over pesticiden: "Te verwachten dat de bom in Bordeaux ging barsten"

In Bordeaux zetten steeds meer boeren de stap naar biowijnen, na heel wat heisa over de gebruikte pesticiden daar. Paul Vleminckx, vicevoorzitter van de Belgische wijnbouwers, is niet verrast. Maar volgens hem zijn ook die biowijnen niet per se gezonder.

Eerder dit jaar werd in Bordeaux een wijnboer aansprakelijk gesteld voor de ziekte van een van zijn medewerkers. Sylvie Berger kreeg de ziekte van Parkinson en volgens neurologen was dat het gevolg van het gebruik van de landbouwgiffen in de wijngaarden.

Neuroloog Wim Vandenberghe (UZ Leuven) bevestigt in "De ochtend" op Radio 1 dat er al veel langer wetenschappelijke aanwijzingen zijn voor een link tussen pesticiden en de ziekte van Parkinson. "Als je de vele studies bij elkaar legt, kan je concluderen dat mensen die blootgesteld zijn aan pesticiden 50 procent meer kans hebben om parkinson te krijgen dan mensen zonder die blootstellingen."

Of die link een kwestie van oorzaak-gevolg is, is nog niet duidelijk. "Want er zijn heel veel risicofactoren - genetische factoren en ander omgevingsfactoren - dus vaak gaat het om een combinatie daarvan." 

De zaak verklaart ten dele waarom de Bordeauxse boeren langzaam maar zeker naar biowijnen verschuiven. Vandenberghe vindt dat in elk geval "voorzichtig en wijs": "Als er een duidelijke link is met parkinson, is het aangewezen om die blootstelling te beperken."

Beluister hier het gesprek met Wim Vandenberghe in "De ochtend" op Radio 1:

Zware metalen

Paul Vleminckx, vicevoorzitter van de Belgische wijnbouwers en zelf eigenaar van het wijndomein Chardonnay Meerdael in Vaalbeek, is in elk geval niet echt verrast over de heisa in Bordeaux. "Daar is de grond bijna blauw door het gebruik van koper. Het was te verwachten dat de bom ging barsten." (Ter verduidelijking: koper wordt in de wijnbouw in de Bordeaux-streek gebruikt om wijngaarden te beschermen, en zeker ook door bioboeren, red.) 

Maar volgens hem spelen er ook andere overwegingen mee om in te zetten op biowijnen. "De verkoop speelt hen parten en de prijs is daar aan het veranderen. Daarom zijn ze allemaal een beetje aan het springen om hun product verkocht te krijgen. Of dat via bio moet, laat ik in het midden."

In de bio gebruiken ze zware metalen om de wijngaard gezond te houden. Ik weet niet of dat beter is

Paul Vleminckx, vicevoorzitter van de Belgische wijnbouwers

Vleminckx zegt zelf te betwijfelen dat die biowijnen gezonder zijn dan de traditionele wijnen. Want in heel Europa woekert een schimmelziekte, valse meeldauw, dus ook op de wijngaarden van bioboeren. "In de bio gebruiken ze zware metalen (Vleminckx verwijst hiermee naar het hogergenoemde koper, red.) om de wijngaard gezond te houden. Ik weet niet of dat beter is."

(Lees verder onder de foto)

Archiefbeeld: Wijnplukkers in Bordeaux. Jacques Alexandre

En in ons land?

Ook de Belgische wijnbouw is de laatste jaren in opmars. Vorig jaar werd in totaal bijna 2 miljoen liter geproduceerd door 136 verschillende boeren. Hoe zit het hier met die pesticiden? 

"Het gebruik ervan wordt almaar strenger", zegt Vleminckx. Volgens hem zijn de regels in België nog strikter dan die die Europa oplegt. "En dat is een goede zaak. We zijn een land dat net weer begonnen is met wijnbouw. Dan moeten we ook tonen dat we niets willen vervuilen of vergiftigen."

We zijn een land dat net weer begonnen is met wijnbouw. Dan moeten we ook tonen dat we niets willen vervuilen of vergiftigen

Paul Vleminckx, vice-voorzitter van de Belgische wijnbouwers

En wijn zonder het gebruik van bestrijdingsmiddelen? "Dat is in de toekomst misschien wel mogelijk, als er genetische manipulatie gebeurt op de wijnranken. Dan kan je ervoor zorgen dat de plant zichzelf vrijwaart van schimmelziekten." 

En ook voor het gebruik van chemische onkruidverdelgers, zoals het controversiële glyfosaat, is er een alternatief. "Daar gaan we de wijngaarden meer en meer mechanisch zuiveren van onkruid. Maar daar kruipen meer daguren in. Dus de loonkosten zullen stijgen om alles optimaal te houden."

Beluister hier het gesprek met Paul Vleminckx in "De ochtend" op Radio 1: