AFP or licensors

Zorgwekkend rapport over wanbeheer in VN-organisatie voor Palestijnse vluchtelingen, België schort hulp op

Sinds 1949 verstrekt UNRWA (United Nations Relief and Works Agency) humanitaire hulp aan de Palestijnse vluchtelingen in het Midden-Oosten. Toen president Trump de Amerikaanse bijdrage aan dat agentschap stopzette om politieke redenen sprongen Europese donoren in de bres. Maar nu is er een uiterst kritisch rapport uitgelekt over de bedrijfscultuur aan de top van de organisatie, en schorten steeds meer landen hun steun aan UNRWA op in afwachting van meer duidelijkheid. Volgens het weekblad Knack heeft ook de Belgische federale regering nu beslist om een geplande bijdrage van ruim 5 miljoen euro voorlopig in te houden. Dat is ondertussen ook aan onze redactie bevestigd.

Voor miljoenen Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever, in Oost-Jeruzalem, in Gaza en in de omringende landen Libanon, Jordanië en Syrië is de hulp van UNRWA van levensbelang. Het agentschap verstrekt voedselhulp en medische zorgen aan de Palestijnen die er als vluchteling geregistreerd zijn. Het gaat intussen om vier generaties van vluchtelingen en hun nazaten. UNRWA staat bovendien in voor het onderwijs aan een half miljoen Palestijnse kinderen die leven in vluchtelingenkampen.

Vorig jaar besliste president Trump om de Amerikaanse steun aan het agentschap drastisch terug te schroeven. Dit jaar draaide hij de kraan helemaal dicht. Volgens Trump was het agentschap te activistisch en eenzijdig pro-Palestijns. Daarmee sloeg Trump een gat in de begroting van UNRWA ter waarde van 325 miljoen €.  Om een humanitaire crisis te vermijden verhoogden heel wat Europese landen hun bijdrage. Daarom komt het rapport over wanbestuur wel erg ongelegen. 

Toxische atmosfeer

Het rapport is opgesteld door het ethisch bureau van UNRWA en gebaseerd op de verklaringen van meer dan 20 huidige en gewezen stafleden en leidinggevenden in de organisatie. Ze beklagen zich over de bestuursstijl van de Zwitserse topman Pierre Krählenbühl en zijn hoogste medewerkers. Zo zou Krählenbühl een vrouwelijke senior adviseur hebben aangeworven buiten de normale procedures, en daarna een meer dan professionele relatie met haar hebben gehad. De topman laat zich zelden zien op het hoofdkwartier in Jeruzalem en rekent voor zijn verblijf in het buitenland dagvergoedingen aan. Verder is er sprake van een "toxische atmosfeer", nepotisme, discriminatie en misbruik van gezag. 

Op het hoofdkwartier van de VN is een onderzoek begonnen naar de aantijgingen. Zolang dat niet is afgerond, weigert VN-secretaris-generaal Antonio Guterres alle commentaar. Toch schorten diverse landen hun steun aan UNRWA intussen op. Zwitserland en Nederland willen eerst meer duidelijkheid van de VN. Ook België houdt voorlopig een geplande bijdrage in, goed voor een bedrag  van 5,35 miljoen euro.

Interim-baas aangesteld

Christian Saunders is intussen voorlopig aangesteld als plaatsvervangend commissaris-generaal. Hij komt van het Departement voor Operationele Steun van de VN in New York, en startte zijn carrière bij de VN in 1989 bij het UNRWA in Gaza. "UNRWA grijpt deze gelegenheid aan om haar waardering en respect voor de diensten en toewijding van Sandra Mitchell te herhalen", klinkt het nog.