Zullen gascentrales er op tijd zijn om kerncentrales te vervangen? "Het wordt krap en consument zal finaal betalen"

Op termijn zouden gascentrales onze oude en versleten kerncentrales moeten vervangen. Maar zullen die er ooit komen? Die vraag is weer actueel nu de energiecentrale in Langerlo binnenkort afgebroken wordt en het allesbehalve duidelijk is of de geplande gascentrale daar wel zal komen."Het wordt hoe dan ook krap", verduidelijkt professor milieu- en energie-economie Johan Albrecht. Vier vragen en antwoorden over de haalbaarheid van de gascentrales. 

Hebben we die gascentrales eigenlijk wel nodig?

Eigenlijk wel, ja. "Spijtig genoeg kunnen we de kerncentrales niet zomaar sluiten en denken dat we alles maar kunnen importeren uit onze buurlanden", vertelt Johan Albrecht, professor milieu- en energie-economie aan de UGent, in "De wereld vandaag" op Radio 1. "Ook daar wordt oud kapitaal gebruikt, en dat zal ook verdwijnen de komende jaren. Als een buurland minder capaciteit heeft, kunnen ze ook niet exporteren."

Albrecht geeft het voorbeeld van Duitsland, waar er op dit moment nog veel bruin- en steenkoolcentrales zijn. Die moeten op termijn ook allemaal uitdoven.

Het gevolg? "We moeten zorgen dat we een flinke brok van onze behoeften kunnen dekken met eigen centrales. Dat vraagt investeringen in betrouwbare capaciteit, geen windmolens of zonnepanelen dus." En dan zijn de opties volgens Albrecht beperkt: ofwel gascentrales, ofwel biomassacentrales ofwel steenkoolcentrales. "Maar dat laatste is geen optie. Of je wil of niet, je komt uit bij gascentrales, eventueel aangevuld met biomassacentrales."

Of je wil of niet, je komt uit bij gascentrales

Johan Albrecht

Hoe komt het dat niemand lijkt te willen investeren in die gascentrales?

Op die vraag is er een eenvoudig antwoord volgens Albrecht: omdat er (nog) geen deftig subsidiemechanisme is uitgewerkt. "Dat is de belangrijkste reden. Je hebt subsidies nodig om zo'n project rendabel te kunnen uitbaten. De regering heeft gewerkt aan zo'n financieringsmechanisme, maar het is nog altijd niet gefinaliseerd. Intussen wacht men af. Maar eens er subsidies zijn, kan er wel interesse worden verwacht."

"Het is vooral belangrijk om capaciteit te proberen garanderen", benadrukt Albrecht. "Wie een bepaalde capaciteit in de markt wil brengen, kan daar een vergoeding voor krijgen. Dat betekent dat de productie van de elektriciteit niet meer rendabel verkocht moet worden om alle kosten te recupereren." Een soort investeringssteun, gewoon omdat iemand investeert eigenlijk. 

Wie gaat de rekening betalen?

Ook hierin is Albrecht duidelijk: de rekening is voor de consument, hoe dan ook. "Finaal gaat de consument de rekening krijgen, zal het doorgerekend worden in de stroomfactuur. Maar wat is het alternatief? Niets doen geeft ons een bevoorradingsprobleem voor de komende winters, pakweg vanaf 2023. En dat gaat de consument ook zien in zijn factuur."

Finaal gaat de consument de rekening krijgen, en zal het doorgerekend worden in de stroomfactuur

Johan Albrecht

En is het een optie om de kerncentrales langer open te houden? "Ook daar kunnen onverwacht problemen opduiken, dat hebben we al een paar keer meegemaakt. Dat heeft ook een factuur, en dat komt ook terecht bij de consument. Het is zeker niet zo dat alleen gascentrales een impact hebben op de factuur."

Kan dat nog: in 2025 de kerncentrales sluiten en tegen dan voldoende gascentrales bouwen?

"Strikt gezien kan het nog wel", zegt Albrecht. "Met een soort ultieme spoedprocedure kan het technologisch gezien nog wel. In landen als Turkije of India gaan zulke projecten vrij snel. Maar daar is ook een heel andere cultuur van reguleren. Het wordt hoe dan ook zeer krap."

Strikt gezien kan het nog wel

Johan Albrecht

Meer nog: "Iedereen gaat er vanuit dat het quasi onmogelijk is. Wanneer ze denken in in de markt dat de kerncentrales open zullen blijven, zal het verhaal van de gascentrales vervallen."

Herbeluister hier het gesprek in "De wereld vandaag":