Video player inladen...

India schrapt speciale autonomie van overwegend islamitische deelstaat Kashmir

De Indiase regering wil het grondwetsartikel 370 schrappen waardoor de speciale autonome status van de deelstaat Jammu en Kashmir ingetrokken wordt. De leiders van de deelstaat staan onder huisarrest en duizenden militairen zijn naar het gebied gestuurd. 

Het gaat erg snel in Jammu en Kashmir, de enige deelstaat van India met een islamitische meerderheid. Vorige week deed de Indiase regering een oproep om alle toeristen en pelgrims uit de deelstaat te evacueren omdat er een "terreurdreiging" zou zijn. In totaal zijn 20.000 mensen in allerijl uit Kashmir weggehaald. Onder hen waren duizenden pelgrims die naar de grot van Amarnath, een van de belangrijkste heiligdommen van het hindoeïsme, wilden trekken.

Vandaag is de donkerste dag voor de Indiase democratie... dit maakt India de facto tot een bezettingsmacht in Kashmir

Mehhooba Mufti, voormalig minister-president van Kashmir

Vandaag heeft de regering van India het artikel 370 van de grondwet ingetrokken. Daardoor vervalt de aparte status van de deelstaat Jammu en Kashmir. Bovendien zou de oostelijke regio Ladakh worden afgesplitst van de deelstaat en onder direct bestuur komen van de Indiase regering in Delhi. Dat strategisch erg belangrijke berggebied grenst aan China, dat ook enkele delen van Kashmir controleert. India heeft ook meer dan 10.000 extra militairen naar Kashmir gestuurd, alle publieke samenkomsten zijn er verboden en scholen zijn gesloten. Het internetverkeer ligt grotendeels plat. (Lees verder onder de foto).

Vorige vrijdag werden in allerijl toeristen en pelgrims geëvacueerd uit de deelstaat Kashmir. Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved.

Opvallend is ook dat een aantal belangrijke politieke leiders van Kashmir onder huisarrest geplaatst zijn. Onder hen voormalige minister-presidenten van de deelstaat zoals Mehhooba Mufti en Omar Abdullah. Onder hen zijn ook politici die een alliantie hebben gevormd met de BJP-partij van de Indiase premier Narendra Modi. Gevreesd wordt dat het stijgende geweld in Kashmir nu enkel nog verder kan escaleren. Begin dit jaar zijn tientallen Indiase paramilitairen gedood bij een zware bomaanslag in Kashmir. Dat leidde toen bijna tot een oorlog met buurland Pakistan, dat ook Kashmir opeist.

Wat is daar zo speciaal aan?

De intrekking van grondwetsartikel 370 was een verkiezingsbelofte van de hindoe-nationalistische BJP van de Indiase premier Narendra Modi, die enkele maanden geleden als overwinnaar uit de federale verkiezingen kwam. Bovendien verbood dat artikel 35A van de Indiase grondwet dat Indiërs van buiten Kashmir grond in die deelstaat zouden kunnen kopen of er zich permanent vestigen. Ook dat vervalt en veel Kashmiri's vrezen dat hun gebied "gekoloniseerd" zal worden en dat de demografische en religieuze samenstelling ervan gewijzigd wordt ten voordele van de hindoemeerderheid in India. De Indiase oppositie verwerpt de beslissing en ook sommige grondwetsspecialisten denken dat die "onwettig" is. (Lees verder onder de foto).

Premier Narendra Modi kreeg enkele maanden geleden een nieuw mandaat van de kiezer. Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved.

De speciale status van "Jammu en Kashmir" zoals Indiaas Kashmir officieel heet,  gaat terug tot de onafhankelijkheid van India en Pakistan in 1947. Kashmir behoorde toen tot de prinselijke staten, theoretisch onafhankelijk, maar de facto protectoraten van Brits-India. De heersers daarvan konden in 1947 kiezen bij welke staat ze wilden horen. De meesten kozen voor India, maar maharadja Hari Singh, de hindoeheerser van Kashmir, wou onafhankelijk blijven.

Pas toen door Pakistan gesteunde milities het noorden van zijn staat binnenvielen, sloot Hari Singh zich aan bij India, dat meteen troepen stuurde om wat nu het Indiase deel van Kashmir is, over te nemen. In ruil kreeg Kashmir een aparte status met grote autonomie, waarbij de federale regering in Delhi enkel zou beslissen over buitenlandse zaken, defensie en communicatie. Dat werd zelfs in artikel 370 van de Indiase grondwet verankerd.

Escalatie onder nucleaire schaduw?

De drastische beslissing van premier Modi kan grote gevolgen hebben, ook ver buiten Kashmir of India. Ondanks de autonomie woedt sinds 1989 een opstand in Kashmir. Veel moslims -die er een grote meerderheid vormen- voelden zich onderdrukt door het overwegend hindoe-India en wilden of aansluiting bij Pakistan of onafhankelijkheid. Bij dat conflict zijn al tienduizenden doden gevallen. 

Wij houden alle mogelijke opties open om te reageren

Mededeling van de regering van buurland Pakistan

India reageerde daarop met een forse repressie die de tegenstelling nog verder heeft opgedreven. De spanningen in Kashmir hebben intussen al drie keer tot een oorlog met Pakistan geleid, dat door India ervan wordt beschuldigd de opstand in Kashmir te ondersteunen. In 1947 eindigde die oorlog met een verdeling van Kashmir, daarna kruisten India en Pakistan nog de degens over Kashmir in 1965 en de laatste keer in 1999. Tussendoor zijn er bijna wekelijks incidenten langs de grens, vooral op de strategische Siachen-gletsjer in de Himalaya. Overigens controleert ook China enkele gebieden in Kashmir. (Lees verder onder de foto).

Kashmir is berucht wegens geweld, maar het natuurschoon trekt tegelijk veel toeristen aan. Hier een meer nabij Srinagar. Copyright 2017 The Associated Press. All rights reserved.

Pakistan reageert ook woedend op wat er vandaag gebeurt in Kashmir en zegt "alle opties open te houden". Begin dit jaar werd een nieuwe oorlog tussen de twee kernmachten nipt vermeden na een bloedige aanslag tegen Indiase paramilitairen in Kashmir. Vraag is wat er nu gaat gebeuren. Zeker is dat de Indiase regering een erg riskante beslissing heeft genomen die de spanningen in Kashmir fors kan opjagen. 

Een laatste punt: de meeste inwoners van Indiaas Kashmir zijn dan wel moslims, maar dat is niet overal zo. De centrale Vallei van Kashmir telt iets meer dan vier miljoen inwoners en daarvan is 95 procent moslim. In het westelijke gebied Jammu hebben hindoes dan weer een meerderheid van 66 procent van de drie miljoen inwoners. Het grote oostelijke bergland rond Ladakh telt overwegend inwoners van Tibetaanse afkomst en daar is meer dan de helft boeddhistisch.

Bekijk hieronder het verslag van "Het journaal":

Video player inladen...

Bekijk hieronder de reportage van "Terzake":

Video player inladen...