foto peter Hilz (C)

Duitse industrie blijft slabakken: “Verwoestende cijfers”

De Duitse industrie blijft zwak presteren. In juni is de industriële productie in vergelijking met de voorgaande maand met 1,5 procent gedaald, zo blijkt uit de cijfers die vandaag zijn gepubliceerd. ING-hoofdeconoom Carsten Brezski is verontrust en spreekt van ronduit “verwoestende” cijfers, zonder zilveren randje.

De Duitse industrie, onmiskenbaar dé motor van de Europese economie, blijft maar sputteren. In juni was de terugval van de Duitse industrie drie keer zo sterk als analisten hadden verwacht.

Tegenover dezelfde maand vorig jaar, bedroeg de terugval van de industrie in Duitsland maar liefst 5,2 procent. Dat is de sterkste daling sinds november 2009, toen de wereld kreunde onder de zware financiële crisis.

(Lees verder onder de tweet van het Duitse statistiekbureau)

Gisteren was er nog een lichtpuntje, toen bleek dat de bestellingen van de Duitse industrie in juni gestegen waren. Dat zou erop moeten wijzen dat de Duitse bedrijven weer investeren, maar de trend is onmiskenbaar, zegt ING-hoofdeconoom Carsten Brzeski. “Je ziet dat er de afgelopen twaalf maanden een permanente neergang is en het wordt niet beter. Dat is toch verontrustend.” 

Je ziet dat er de afgelopen twaalf maanden een permanente neergang is en het wordt niet beter. Dat is toch verontrustend.

Carsten Brzeski, hoofdeconoom ING in Duitsland

Brzeski zegt dat hij zelf heel lang optimistisch is gebleven en dat hij erop had gerekend dat de investeringen in de Duitse industrie weer structureel zouden aantrekken, maar het afgelopen jaar is het alleen verder bergaf gegaan. 

Neerwaartse spiraal

“Een jaar geleden had iedereen het nog over een “oververhitting van de industrie” door een tekort aan capaciteit en mensen, terwijl de rente ook al heel laag was”, zegt Brzeski terugblikkend. “Alles werd in het werk gezet om nieuwe investeringen te krijgen. Maar nu zijn we een jaar later en zijn we in een zelfversterkende neerwaartse spiraal beland.”

Brzeski is zijn optimisme verloren omdat er op dit moment de eerste alarmbellen afgaan die erop wijzen dat in Duitsland, het land waar hij voor ING werkt, de binnenlandse vraag begint af te nemen. “Tot nu toe werd voor het slabakken van de Duitse industrie verwezen naar de afnemende investeringen van de industrie en de dalende export, maar nu zie je dat de eerste ontslagen worden aangekondigd, vooral bij grotere bedrijven." 

Door het samenspel van al die factoren begint het gevaar van een negatieve valse vertrouwensspiraal steeds groter te worden. Dat maakt het voor mij zo gevaarlijk.

Bij de grote bedrijven duiken nu ook winstwaarschuwingen op, waarbij ze aangeven dat ze minder winst zullen maken dan eerder werd verwacht. Ook de economische werkloosheid begint heel licht te stijgen en de arbeidsmarkt begint licht af te koelen.

Dat zijn volgens Brzeski dus de eerste signalen dat de binnenlandse vraag begint te tanen. “Door het samenspel van al die factoren begint het gevaar van een negatieve valse vertrouwensspiraal steeds groter te worden. Dat maakt het voor mij zo gevaarlijk”, besluit Brzeski. In zijn online analyse spreekt de econoom zelfs van "verwoestende" cijfers en schrijft hij dat we ons moeten voorbereiden op een krimp. 

Twee opties

Brzeski ziet maar twee opties om deze neerwaartse spiraal te doorbreken: ofwel wordt het handelsconflict tussen de VS en China met alle mogelijke risico’s voor de wereldeconomie opgelost, ofwel krijgt de Duitse economie een impuls van de regering door middel van overheidsinvesteringen. 

Stevent Duitsland dan af op een recessie, waarbij de economie twee kwartalen op rij krimpt? Zover ziet de econoom het nog niet meteen komen. “In ieder geval dreigt er een stagnatie. Als je het woord recessie in de mond neemt, denkt iedereen meteen aan de periode van de kredietcrisis in 2008-2009, maar zo erg hoeft het dus niet te zijn, ik denk eerder in de richting van een stagnatie, zoals in 2012, waarbij de economische groei afwisselend onder en boven de 0 procent zit.”

Beluister het gesprek met econoom Carsten Brzeski in het Radio 1-programma "De wereld vandaag":