Extreme waterschaarste treft een kwart van de wereldbevolking, ook Vlaanderen scoort slecht 

Sinds de jaren 60 is het waterverbruik verdubbeld en daar komt geen einde aan. Maar door de klimaatopwarming wordt het water schaarser dan ooit. Onderzoekers van het World Resources Institute hebben met nieuwe hydrologische modellen berekend dat een kwart van de wereldbevolking meer dan 80 procent van zijn watervoorraden verbruikt. Ook Vlaanderen scoort bijzonder slecht. 

In het Midden-Oosten en Noord-Afrika, samen met India en Pakistan is er extreme waterschaarste. Landbouwirrigatie, industrie én de groeiende bevolking verbruiken er jaarlijks meer dan 80 procent van hun watervoorraad. En die voorraad slinkt steeds meer door de klimaatopwarming. Reservoirs in de grote Indiase stad Chennai staan droog. Vorig jaar kon Kaapstad in Zuid-Afrika op het nippertje vermijden dat er geen water meer uit de kraan kwam. 

België scoort slecht, vooral Vlaanderen

Maar ook België scoort opmerkelijk slecht in het rapport. Ons land staat op een alarmerende 23e plaats van 164 landen, in de categorie "hoge waterschaarste". De onderzoekers hebben hun lijst opgemaakt op basis van nationale staten, maar op de kaart ziet u ook dat er regionale verschillen zijn. Daaruit blijkt dat het grootste deel van Vlaanderen zelfs kampt met een "extreme waterschaarste", als enige regio in West-Europa (zie kaart). In het zuiden van het land is de situatie wat beter, al kleurt de kaart eveneens rood.

Vlaanderen is een van de meest dichtbevolkte, verstedelijkte gebieden en er gaat veel water naar landbouw en industrie. Buurland Nederland bijvoorbeeld doet 50 plaatsen beter. 

Impact

De onderzoekers trekken aan de alarmbel omdat de waterschaarste een enorme impact heeft op miljoenen mensenlevens, op gemeenschappen en op de economie. Zo zou in landen in het Midden-Oosten het bruto binnenlands product tegen 2050 met 6 tot 14 procent dalen. 

De nieuwe data baseren zich op het waterpeil aan de oppervlakte én in de ondergrond. Dat maakt de situatie in landen als India bijzonder precair, want daar is het grondwaterpeil met meer dan 8 centimeter per jaar gedaald tussen 1990 en 2014.

Duurzamer

Er zijn oplossingen om het evenwicht tussen vraag en aanbod te herstellen. De studie vermeldt drie actiepunten. De infrastructuur moet worden onthard, met meer waterwingebieden en wateropvang. Landbouwbedrijven kunnen efficiënter irrigeren of nog beter: gewassen telen die minder water nodig hebben. Ten derde vinden de onderzoekers water hergebruiken heel belangrijk.  Een goed voorbeeld is het kurkdroge Namibië in zuidelijk Afrika. Dat land zet al 50 jaar rioolwater om in drinkwater. Ook Australië heeft veel geïnvesteerd in duurzaam waterbeheer. 

Ook Vlaanderen kan beter

"De slechte situatie in Vlaanderen is al een oud zeer", zegt professor waterbouwkunde Patrick Willems van de KU Leuven aan VRT NWS. "Maar met de klimaatopwarming en de extreme droogte van de voorbije zomers, zien we pas de echte impact ervan. "

Onze vraag naar water zal door de vergrijzing niet meer stijgen. Maar toch zijn er dringende maatregelen nodig, vindt professor Willems. "We moeten veel meer het regenwater vasthouden door het te laten infiltreren in de bodem. Dat kan door grondwaterreserves aan te vullen, door minder verharding en meer waterputten. Ook landbouwers zouden minder mogen draineren.

Voorts moeten we ook meer water hergebruiken. Ten derde moeten we zuiniger omspringen met water, in de landbouw, de industrie en in de huishoudens", zegt professor Willems nog.

Herbekijk hieronder de reportage uit “Het Journaal”:

Video player inladen...

Meest gelezen