Eén jaar kosteloos betalen: ook voor de kleinste uitgaven halen we nu onze bankkaart boven

Elektronisch betalen heeft het afgelopen jaar een opvallende boost gekregen. Dat is niet toevallig want precies een jaar geleden werd het handelaars verboden om nog kosten aan te rekenen als hun klanten elektronisch betalen. Vooral voor kleine bedragen halen we nu veel meer dan tevoren onze betaalkaart boven, bij de bakker en in de parkeergarage.

“Betalen met de kaart voortaan gratis”, schreven we dag op dag een jaar geleden op vrtnws.be. Per 9 augustus 2018 werd het bij wet verboden om nog extra kosten aan te rekenen bij elektronische betalingen. Voordien werd er vaak nog 10 cent bijgeteld, zodat de winkelier de kosten van “het bakje” ermee kon betalen. Maar dat mag dus niet meer.

Hoewel de meerderheid van alle betalingen in België nog met cash gebeurt, betalen steeds meer Belgen liever elektronisch, met een kaart of een app. Sinds er geen kosten meer mogen worden aangerekend betalen we ook effectief meer elektronisch.

Cijfers voor heel België zijn er niet, maar CCV, een bedrijf dat zowat een kwart van de betaalterminals in winkels beheert, telde het afgelopen jaar 14 procent meer elektronische betalingen. Vooral het aantal betalingen van kleine bedragen, onder de 10 euro, is fors toegenomen: het is maar liefst verdrievoudigd ten opzichte van vorig jaar, zegt CCV-COO Tim Meerschaut.

Concurrent Worldline noteerde in de eerste jaarhelft een groei met 18 procent voor bedragen tot 5 euro en met 13 procent voor bedragen tot 10 euro. Elektronische betalingen in de kleinhandel groeiden zelfs met 30 procent.

Meerschaut ziet vooral een stijging van elektronische betalingen bij de bakkers en in parkeergarages. Broodjeszaken en krantenwinkels staan dan weer huiverachtig tegen elektronisch betalen, omdat ze vaak te kleine winstmarges hebben om elektronisch betalen rendabel te maken.

"Jammer maar begrijpelijk"

Ook zelfstandigenorganisatie NSZ merkt dit op. "We krijgen deze handelaars met kleine marges niet overtuigd om te investeren in het elektronisch betalen. Dat is jammer maar begrijpelijk; de kosten voor digitale betaling zijn voor de handelaar nog steeds te groot", meent de organisatie.

Ze verwijst naar een studie van het Planbureau waaruit blijkt dat de kostprijs voor de handelaars tussen de 93 à 160 euro per maand bedraagt, naargelang het profiel. Sommige handelaars staan dan ook enkel betalingen toe vanaf een bepaald bedrag, of zetten de betaalterminal uit het zicht.

NSZ pleit ervoor om de kosten van elektronisch betalen goedkoper te maken voor de handelaar. "Alleen zo kunnen we alle handelaars mee op de digitale kar krijgen".

Dat elektronisch betalen bij de bakker wel vlot ingang vindt, verklaart CCV doordat met de federatie van de sector een samenwerkingsakkoord werd afgesloten. "Hierdoor betalen bakkers geen transactiekosten onder 5 euro en een ander tarief boven 5 euro". In parkings kan men de betaalkaart soms al gebruiken bij het binnenrijden, om wachtrijen aan de ticketmachine te vermijden.

Nog geen boetes

Winkeliers of webshops die toch nog kosten aanrekenen voor elektronische betalingen, riskeren volgens de letter van de wet een boete van 200 tot 2.000 euro. Wel mogen de handelaars nog elektronische betalingen weigeren óf pas toestaan vanaf een bepaald minimumbedrag. 

In de praktijk werd ervoor gekozen om niet de boeman te spelen en geen boetes uit te schrijven bij kleine handelszaken. In plaats daarvan worden de overtreders eerst geïnformeerd. 

Bij de Federale Overheidsdienst Economie zijn het afgelopen jaar 826 meldingen ontvangen van handelaars die zich niet aan de regels zouden houden: 558 in 2018 en dit jaar 268.