Sabine Joosten

Nieuw VN-rapport: Klimaat­verandering kan vanaf 2050 tot voedseltekorten leiden (als er geen maatregelen komen)

Vanaf 2050 dreigt de voedselbevoorrading in gevaar te komen door (onder meer) de klimaatopwarming. En dus moeten er maatregelen genomen worden, zegt de VN in een nieuw rapport. Een daarvan is minder vlees eten. En niét: geen vlees meer eten. 

In opdracht van de Verenigde Naties penden 107 wetenschappers van het klimaatpanel (IPCC) een rapport van zestig pagina's neer. Een behoorlijk alarmerend rapport, want de wetenschappers waarschuwen voor stijgende voedselprijzen en zelfs voedseltekorten vanaf 2050. Als er dus geen maatregelen genomen worden. 

Ze zien een gevaarlijke cocktail van klimaatopwarming, met onder meer een almaar heftiger natuur, een almaar uitdijende wereldbevolking en een onaangepast consumptiegedrag als oorzaak. Zo komt het dat er een haast onhoudbare druk op de landbouw is ontstaan. Nu al palmen mensen 70 procent van het (ijsvrije) aardoppervlak in, en de landbouw gebruikt 70 procent van het voorradige drinkbaar water.

De landbouw is verantwoordelijk voor 23 procent van alle emissies door de mens, en tel je daar de hele keten van pre- en postproductie van landbouwgoederen bij, dan kom je zelfs uit op 37 procent. Maar de landbouwgrond wordt steeds kostbaarder: sinds 1961 werd de beschikbare oppervlakte elk jaar een procent droger.

Bovendien werd tussen 2010 en 2016 25 tot 30 procent van het geproduceerde voedsel verspild. 

Minder vlees, en niet: géén vlees meer

De wetenschappers denken dat er dringend maatregelen genomen moeten worden, om dreigende voedseltekorten (met alle andere problemen vandien) tegen te gaan. 

Er zijn veel oplossingen nodig en denkbaar: herbebossing, een efficiënter gebruik van de beschikbare landbouwgrond, maar ook: minder vlees eten. De VN zegt expliciet niet: géén vlees meer eten. Een pleidooi voor vegetarisme is niet te vinden in de tekst, maar de wetenschappers laten er weinig twijfel over bestaan dat de wereldbevolking zijn eetgewoonten zal moeten aanpassen. 

Reactie van Greenpeace en het Algemeen Boerensyndicaat

Voor Greenpeace is dit VN rapport het sein om de landbouw te hervormen. We pleiten voor een veeteelt waarbij de boeren genoeg land hebben om hun dieren op te houden. Dus niet de grootschalige stallen waar de dieren nu in zitten. Dieren produceren niet alleen mest, maar ook methaan, een broeikasgas dat veel krachtiger is dan CO2. Bovendien eten de dieren sojameel. De teelt van soja in Latijns -Amerika gaat vaak ten koste van het Amazonewoud, zegt Matteo De Vos van Greenpeace. Daarnaast zijn bomen en struiken in en rond de akkers beter voor de soortenrijkdom. "De boslandbouw beschermt de akkers beter tegen de hitte. We pleiten voor een landbouw die met de natuur werkt niet tegen de natuur". 

Bomen en struiken in en langs akkers beschermt ze beter tegen de hitte

Matteo De Vos, Greenpeace

Het Algemeen Boerensyndicaat voert aan dat de Vlaamse landbouw al een flinke bijdrage heeft geleverd in de strijd tegen de opwarming. Sinds 1990 is de uitstoot van broeikasgassen met 20 procent verminderd (2017). "Je moet alles in zijn context bekijken," zegt voorzitter Hendrik Vandamme,"wereldwijd stoot de landbouw 23 procent broeikasgassen uit. De veeteelt in Vlaanderen is verantwoordelijk voor 5 procent van de totale Vlaamse uitstoot. De consumptie van vlees is verminderd en ook de rundveestapel is kleiner geworden". 

Tegen 2026 gaat de Vlaamse veeteler de methaanuitstoot van de dieren met een kwart verminderen

Hendrik Vandamme, Algemeen Boerensyndicaat

De veetelers hebben ook afgesproken met de Vlaamse overheid om de uitstoot van methaan met een kwart te verminderen tegen 2026. Het IPCC rapport is in de eerste plaats een rapport over de situatie in de hele wereld, stelt Vandamme: "Als we van Vlaanderen naar de wereld kijken stel ik vast dat het consumptiegedrag in de ontwikkelende landen sterk verandert. Mensen die zich meer vlees kunnen permitteren, die het kunnen betalen, kunnen dat ook kopen en consumeren. En dat is de grote uitdaging op mondiaal vlak. De VN moet de zeer sterke bevolkingsgroei in Afrika en Azië voor een stuk kunnen counteren met een heel duidelijke communicatie.  De mensen mogen vlees eten -wij doen dat ook- maar ze doen dat best wel op een gematigde manier net  zoals wij dat steeds meer beginnen doen".

Bekijk hieronder het verslag uit "Het Journaal":

Video player inladen...

Bekijk hieronder de reportage uit "Terzake":

Video player inladen...