Festivalgangers willekeurig naakt door de knieën laten gaan voor drugscontrole is een brug te ver

De berichten op Facebook overtroffen de stoutste verwachtingen van I love Techno-bedenker Peter Decuypere toen hij naar getuigenissen vroeg over naaktfouillering op festivals. Hij kroop meteen in de pen om aan de alarmbel te trekken: "Naaktfouilleringen moeten de uitzondering blijven, vooral omdat ze heel dicht bij een mogelijke aantasting van de menselijke integriteit zitten".

opinie
Artur Eranosian
Peter Decuypere
Expert evenementen. Oprichter van dancefestival "I Love Techno" en dansclub "Fuse" in Brussel. Hij is Keynotespreker en auteur van boeken "We love Events" en "Holy Trinity Events"

Dit weekend zijn er alweer een paar leuke uitverkochte dance-festivals in Vlaanderen. Ongetwijfeld zijn ze bij sommige van die betrokken politiekorpsen naarstig bezig met het aanscherpen van hun maatregelen om zoveel mogelijk van de bezoekende drugsmisdadigers nog beter te kunnen klissen.

Misschien zijn ze, zoals de agenten van de zone Hageland, wel gaan bijleren op Tomorrowland. Als bijleerresultaat vind je nu in "Het Laatste Nieuws online" stoere foto’s van kruissnuivende drugshonden en letterlijk geboeide feestvierders die de geplande strandfuif aan hun neus zagen voorbijgaan. Goed gedaan! Weer wat drugsmisdadigers minder. 

Ik kan mij niet vinden in de alsmaar driestere politiemethodes die soms worden toegepast om burgers binnen de krijtlijnen van het "war on drugs"-beleid te dwingen

Soms moet je de politieke realiteit onder ogen durven zien en daarom stop ik met het "zero tolerance"- en "war on drugs"-beleid aan te klagen. Democratisch aanvaard ik die gekozen krijtlijnen. Maar dat aanvaarden houdt zeker niet in dat ik me moet vinden in de blijkbaar alsmaar driestere politiemethodes die soms worden toegepast om burgers binnen die beleidskrijtlijnen te dwingen. Ik verklaar me nader. 

Veronderstel nu eens dat jouw zoon of dochter dit weekend naar een feestje gaat waarvoor de betrokken politiecommissaris volgende beleidslijn heeft uitgedacht:

  1. we kiezen willekeurig bezoekers uit en zetten ze in een line-up
  2. we laten de drugshonden erop los en als een hond gaat neerzitten nemen we die persoon mee voor een oppervlakkige fouillering, 
  3. als we niets vinden dan, en nu komt het
  4. dan moet die persoon zich uitkleden tot op het ondergoed en onderwerpen we hem/haar in onze mobiele eenheid zonder verdere uitleg soms ook aan een naaktfouillering

Dit is gebaseerd op een getuigenis die ik zelf had gekregen en waarbij ik vol ongeloof de wenkbrauwen fronste. Komaan zeg? Uit de kleren gaan terwijl je niets verkeerds hebt gedaan? 't Zal wel.

Vernederende getuigenissen op Facebook

Ik heb toen op Facebook naar getuigenissen gevraagd en de comments en berichten die ik kreeg, tarten best wel hard het verbeeldingsvermogen. Ik citeer uit een publieke comment van Jan Mortelmans, mede-organisator van Ostend Beach:

"Dat (naaktfouillages, red.)  gebeurt al 4 jaar bij ons op Ostend Beach Festival, een hond kan niet direct de juiste persoon eruit halen, het kan zijn dat persoon links of rechts ervan meegepakt wordt, die moet dan ook in z'n blootje staan. 4 jaar geleden kregen we veel commentaar hierop, nu 4 jaar later worden we gezien als voorbeeldfestival. Gezien de hele heisa en gebeurtenissen onlangs, kan ik de controles ook enkel toejuichen! Onze vaste klanten nemen het als vanzelfsprekend en we horen bitter weinig commentaar. Zoals hierboven weergegeven, het is zoals de geluidsnormen, in begin was dit een drama, nu vindt iedereen het maar normaal" 

 Komaan zeg? Uit de kleren gaan terwijl je niets verkeerds hebt gedaan?

Ik vind dat alvast niet normaal. Online zijn er intussen, open en bloot, ook sprekende politiecijfers te vinden: 744 mensen zijn op Ostend Beach aangeduid door drugshonden, waarna er bij 142 mensen van hen effectief drugs zijn gevonden. Mortelmans zei eerst op Facebook dat die 142 mensen allemaal naakt gefouilleerd zijn, maar intussen nuanceert hij dit en zegt hij dat maar de helft in hun blootje zouden zijn gezet. Een aantal dat de politie intussen blijkbaar nog verder nuanceert.

Dat cijfergegoochel neemt alvast niet weg dat die drugshonden er bij het aanduiden blijkbaar letterlijk en figuurlijk 8 op de 10 keer naast zitten. 8 van de 10 aangeduide mensen hadden geen drugs op zak of op hun lijf. Het zal jou, of jouw zoon of dochter, maar overkomen om als onschuldige festivalganger publiekelijk als drugsmisdadiger te worden aangeduid. De snuffelkunde toont zich hier niet meteen als een exacte wetenschap en betrouwbare methode, waarop een ordedienst zich kan baseren om mensen verder te onderzoeken, laat staan in hun ondergoed of in hun blootje te zetten. 

Een beschamende successcore van 2 op 10 en 't kan nog gekker. Iemand anders getuigde mij dat de naaktcontroles bij gebrek aan voldoende plaats in één mobiele controlewagen gebeurden. Samen naakt door de knieën gaan, en dat op een metertje van elkaar. (Thé Dansant, Wouterbron, Maaseik 2016). En iemand anders zei me lachend dat: "Als je geluk had je als man door een vrouwelijke agente werd uitgekleed". Komaan zeg? Waar slaat dat allemaal nog op? 

Naaktfouillering moeten de uitzondering blijven, vooral omdat ze heel dicht bij een mogelijke aantasting van de menselijke integriteit zitten

Aantasting van de menselijke integriteit

Naaktfouillages moeten echt wel de hele grote uitzondering blijven, vooral omdat ze heel dicht bij een mogelijke aantasting van de menselijke integriteit aanleunen. Iets waar politiereglementen, al was het maar vanuit een voorbeeldfunctie, uiteraard borg moeten voor staan.

Of wordt er verwacht dat we als burgers van dit land die mogelijke naaktfouilles op (dance-)evenementen ook als behorend tot het nieuwe normaal beschouwen? Ik denk het niet. Ik aanvaard als verlicht burger een politieke keuze, maar daarom niet het intimiderend hondensnuffelgedrag, at random line-ups en mogelijke naaktfouilles van onze, meestal onschuldige zonen en dochters. 

Als men kost wat kost drugsvrije festivals wenst, eis ik wel menswaardige en betrouwbare methodes 

Verwacht van mij geen antwoord op de vraag hoe het wel moet. Dat moet ik ook niet geven, want ik sta nu eenmaal voor een ander beleid waar ik wel antwoorden voor heb. Een beleid dat ik al tot vervelens toe heb uitgelegd en dat in de eerste plaats uitgaat van harm reduction (schade beperken, red.) en van de ongemakkelijke waarheid die een andere politiecommissaris, Peter Muyshondt, mooi heeft verwoord in zijn boek "Beleid op speed".

Hij stelt dat "er eigenlijk niets mis is met het gebruik van roesmiddelen, voor zover er geen schadelijke gevolgen zijn voor anderen". Hij voegt er nog aan toe: "En ik ben bereid mijn mening te herzien als iemand me kan uitleggen waarom alcohol mag en een joint niet. Of een XTC-pil" (p159). 

Ik volg hem daarin maar we hebben nu eenmaal een ander beleid, dat blijkbaar volledig drugsvrije festivals wenst. Het zij zo, maar om naar dat resultaat te streven eis ik dan wel menswaardige en betrouwbare methodes. 

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.