Dát moet er in de Vlaamse canon!

Louis Van Dievel, schrijver en journalist, kijkt elke week met een guitige blik naar de kleine en grote actualiteit. Vandaag: het idee van een Vlaamse Canon in de startnota van informateur Bart De Wever. Dat is een lijst van ankerpunten uit de Vlaamse cultuur en geschiedenis die leerlingen en nieuwkomers moeten kennen.

opinie
Louis Van Dievel
Louis van Dievel is schrijver en journalist. Hij was journalist bij VRT NWS.

Wat moet er in de Vlaamse canon? Wat moeten we onthouden uit de brede Vlaamse geschiedenis? Wat moeten de kinders op school uit het hoofd kunnen opdreunen. Hopelijk niet de laatste strofe van De Vlaamse Leeuw, ons meeslepend volkslied, in juli 1845 geschreven en gecomponeerd door het sterrenduo Hyppoliet Van Peene en Karel Miry, want deze strofe luidt als volgt:

Trillend lijk

“Het wraaksein is gegeven, hij is hun tergen moe;
Met vuur in 't oog, met woede springt hij den vijand toe.
Hij scheurt, vernielt, verplettert, bedekt met bloed en slijk
En zegepralend grijnst hij op 's vijands trillend lijk.
Zij zullen hem niet temmen, zolang een Vlaming leeft,
Zolang de Leeuw kan klauwen, zolang hij tanden heeft.
Zolang de Leeuw kan klauwen, zolang hij tanden heeft.”

Broodjes américain

Ook moeten wij voorzichtig omspringen met de Slag der Gulden Sporen, 11 juli 1302. Recent historisch onderzoek heeft namelijk zwart op wit uitgewezen dat Jan Breydel er op de Groeningekouter niet eens bij was, en dat zijn rol in de veldslag beperkt bleef tot het leveren van broodjes américain aan alle strijdende partijen, een bericht dat op het eerste oudstrijdersfeest (11 juli 1303) leidde tot een fiks handgemeen tussen de gilde van de wevers en die van de beenhouwers.

Vivan Bomma

Wat mag er – wat zeg ik, wat moét er dan wel in die Vlaamse canon. In willekeurige chronologische volgorde.

  • 1885: de Conferentie van Berlijn die het recent in kaart gebrachte Congo officieel toewees aan Leopold II, wat dan weer leidde tot de aanwezigheid van Vlaamse missionarissen in Congo, wat op zijn beurt leidde tot a) het sparen van zilverpapier voor de arme zwartjes, b) een gestadige stroom van halfbloedjes en c) het zingen van het lied “Vivan Bomma, patatten met saucissen”, tijdens het officiële bezoek van wijlen Leo Tindemans aan het Zaïre van Mobutu.
  • juli 1915: de ingebruikname van “De Dodendraad” op de grens tussen België en het “neutrale” Nederland. De elektrische versperring zou op den duur 332 kilometer lang worden en enkele honderden mensenlevens kosten. Ook al staan er honderd jaar later geen grensposten meer, de gevolgen van die wrede scheiding laten zich nog altijd gevoelen.

Boekentas met boterhammen

  • 1984: het literaire debuut van Herman Frans Martha Brusselmans; “Prachtige ogen” luidde de even prachtige titel van dat debuut. Prachtig waren ook de ogen van mijn dochter Marie, in datzelfde jaar geboren.
  • voorjaar 1985: het pausbezoek aan Vlaanderland, met als hoogtepunt het gecontroleerd opblazen van de auto van wijlen collega Jef Lambrecht door de ontmijningsdienst van het leger. Het voertuig stond zonder toestemming geparkeerd vlak bij de Sint-Romboutskathedraal in Mechelen en er lag een verdacht pakket op de passagiersstoel. De sjofele boekentas van Jef, zo zou later blijken, bevattende zijn boterhammen voor tsnoenens.
  • 1 februari 1989: de start van VTM. In datzelfde jaar, op kerstdag, de dood van collega Dany Huwé tijdens de “revolutie” in Roemenië.
  • 1991: “Het Huis van Wantrouwen” van Marc Uytterhoeven (en de jonge Wouter Van den Haute, bijgenaamd Wouterke kabouterke) was een hoogtepunt in de geschiedenis van de VRT; het werd in 1993 gevolgd door het al even legendarische “Morgen maandag”. Twee van de discipelen van Uytterhoeven – Tom Lenaerts en Bart De Pauw, maakten in 1996 “Schalkse Ruiters”. Het publiek lustte er geweldig pap van.
  • nog in 1996 laten Tom Lanoye en René Los als eersten hun samenlevingscontract registreren op het stadhuis van Antwerpen. Niet in de trouwzaal, weliswaar, maar in de beslotenheid van het kabinet van de schepen van Burgerlijke Stand. Kwestie van geen aanstoot te geven, nietwaar. Het homohuwelijk zou pas in 2003 wettelijk erkend worden.

Een gevallen god

  • 22 april 2004: het Hof van Beroep in Gent veroordeelt drie vzw’s, verbonden aan het Vlaams Blok, wegens racisme.
  • 2 april 2015: het stoffelijk overschot van Steve Stevaert wordt in Hasselt uit het kanaal gevist; of hoe snel een politieke god uit de hemel kan vallen.
  • 16 februari 2010: het overlijden van Bob Davidse, aka Nonkel Bob, voor eeuwig verbonden met “Vrolijke vrienden” en de prachtige smartlap “Annemarie”. Bob legde mij ooit uit hoe je op de VRT geen klap kon uitvoeren en toch nooit last krijgen met je meerderen: met een map in je handen door de gangen struinen.
  • 30 januari 2018: de sterfdag van Terry Van Ginderen, aka Tante Terry, de tegenvoetster van Nonkel Bob, de bazin van de eekhoorn Kraakje en tevens de heldin uit mijn prille jeugd.

Voilà, ik heb mijn bijdrage geleverd. Het is nu aan u.

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.