Mazelen stevig in opmars in België en de rest van de wereld

De mazelen zijn wereldwijd in opmars. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van de Wereldgezondheidsorganisatie WHO. Alles samen zijn dit jaar tot nu toe al ruim 360.000 gevallen van mazelen geteld. Dat zijn er bijna drie keer zoveel als in dezelfde periode vorig jaar. De grootste epidemieën van mazelen doen zich voor in landen waar heel weinig wordt gevaccineerd. Ook in ons land is het aantal gevallen gestegen.

Mazelen is een zeer besmettelijke ziekte die gemakkelijk tot een epidemie kan leiden als de vaccinatiegraad te laag is. De grootste epidemieën van mazelen doen zich voor in landen waar veel te weinig wordt gevaccineerd zoals Congo, Madagascar en Angola. Maar ook in landen als Kazachstan, de Filippijnen, Thailand en Oekraïne zijn er veel gevallen. “Je ziet eigenlijk twee bewegingen,” zegt vaccinatie-expert Pierre Van Damme hierover, “enerzijds is er de lage vaccinatiegraad bij zuigelingen en adolescenten. Maar we zien ook over heel de wereld generaties die nu 20, 30, 40 jaar oud zijn die nooit correct zijn ingeënt, slechts één of geen dosis hebben gehad. Als gevolg daarvan gaan die deel uitmaken van een epidemie en dat is natuurlijk heel pijnlijk.”

We zien over heel de wereld generaties die 20, 30, 40 jaar geleden nooit correct zijn ingeënt

Pierre Van Damme, vaccinatie-expert

Oekraïne, een geval apart

In de Europese regio komt het leeuwendeel van de besmettingen uit Oekraïne (tussen 20.000 en 30.000 gevallen). Daar is de vaccinatiegraad voor de meeste vaccineerbare ziekten zeer laag. De wetgeving is daar een aantal jaren geleden aangepast. Daardoor is degene die het vaccin toedient aansprakelijk voor mogelijke nevenwerkingen. Als gevolg daarvan gaan heel veel artsen en verpleegkundigen geen vaccin meer toedienen. “Ze weten dat het vroeg of laat op hen gaat terecht komen en niet op het bedrijf dat het vaccin gemaakt heeft en dat heeft een enorm lage vaccinatiegraad als gevolg,” stelt Pierre Van Damme, “Omdat mazelen zo besmettelijk zijn, gaan die als eerste opduiken in de vorm van een epidemie en we vrezen ook voor andere epidemieën uit Oekraïne. Dit zou wel eens de bron kunnen zijn van heel wat infectieziekten voor de rest van Europa. Dus dit wordt met argusogen opgevolgd.”

In Oekraïne wordt degene die het vaccin toedient aansprakelijk gesteld voor mogelijke nevenwerkingen

Pierre Van Damme, vaccinatie-expert

In ons land zijn er in de eerste zeven maanden van dit jaar 361 nieuwe patiënten met mazelen opgetekend. Dat is bijna vijf keer meer dan in dezelfde periode vorig jaar, maar evenveel als in de eerste zeven maanden van 2017. In verhouding zijn er meer gevallen in Wallonië dan in Vlaanderen. Vlaanderen heeft een hoge vaccinatiegraad bij zuigelingen en schoolgaande kinderen. Wallonië heeft dat ondertussen ook wel ingehaald, zegt Pierre Van Damme: “Maar Wallonië had 20, 30 jaar geleden waarschijnlijk een slechtere vaccinatiegraad dan Vlaanderen en heeft dat ook niet ingehaald met inhaalvaccinaties. Als gevolg daarvan zien we dus ook een aantal epidemieën die ontstaan bij volwassenen en zich dan verder verspreiden, zelfs bij gezondheidswerkers."

Wallonië had 20, 30 jaar geleden waarschijnlijk een slechtere vaccinatiegraad dan Vlaanderen en heeft dat niet ingehaald met inhaalvaccinaties

Pierre Van Damme, vaccinatie-expert

Mazelen is niet zo’n onschuldige ziekte. Er kunnen zich verwikkelingen voordoen als longontsteking, opname in het ziekenhuis bij ouderen en overlijden ten gevolge van hersenontsteking in 1 op 1000 gevallen. "Dat is ook de reden dat de Wereldgezondheidsorganisatie 50, 60 jaar geleden is begonnen met de grootschalige vaccinatiecampagne.”, besluit Pierre Van Damme. Overigens zijn de cijfers maar het topje van de ijsberg. Volgens de WHO wordt wereldwijd maar 1 op de 10 gevallen van mazelen gerapporteerd.