Kan artificiële intelligentie zelfdoding voorkomen?

De Nederlands-Chinese computerwetenschapper Huang Zhisheng heeft een algoritme ontwikkeld dat berichten op de Chinese sociale media scant op zelfmoordgevoelens. Dankzij die artificiële intelligentie (AI) kon Huang 662 gevallen van zelfdoding voorkomen. Ook Facebook werkt met een gelijkaardig systeem.

Vorig jaar schreef een man op Weibo, de Chinese variant van Twitter, het volgend bericht. "Ik heb mijn ramen gesloten, ben houtskool aan het verbranden en zeg de wereld vaarwel." Even later schreef een zekere Lü Xiaokang op datzelfde Weibo het volgende: "Ik heb mijn polsen doorgesneden, maar ik kan mijn aders niet vinden." Beide mannen konden uiteindelijk gered worden omdat hun berichten "ontdekt" werden door het AI-algoritme van Huang Zhisheng, onderzoeker aan de Vrije Universiteit van Amsterdam.

Bij zelfmoordgedachten krijgt Huang een melding

Huang ontwikkelde een AI-algoritme dat in staat is om berichten met donkere gedachten te detecteren. Het algoritme doorzoekt duizenden berichten en geeft ze een score tussen 1 en 10. Minder alarmerende berichten krijgen een lage score en urgente berichten krijgen een score van 10. Als een bericht een 10 krijgt, worden vrijwilligers verwittigd die dan op hun beurt de familie van de man of vrouw waarschuwen. 

"Toen dit bericht verscheen, kreeg ik meteen een melding", zegt Huang als hij het heeft over een geval van een man die zelfmoord wilde plegen. De vrijwilligers zochten de man op en verwittigden zijn familie. Daardoor kon de man snel gered worden. Huang publiceerde onlangs een paper om het onderzoek uit de doeken te doen. 

Er is veel ellende in China. Chinezen uiten minder snel hun diepste gevoelens, en kroppen alles op. Ze lopen lang rond met donkere gedachten.

Zelfdoding hoog bij Chinezen tussen 15 en 35 jaar

Huang is enthousiast over de resultaten van zijn onderzoek. "Zelfdoding is een enorm probleem onder Chinese jongeren." Volgens het Chinese Ministerie van Gezondheid is zelfdoding de belangrijkste doodsoorzaak bij Chinezen tussen 15 en 35 jaar. Er zijn nochtans minder zelfdodingen in China dan bij ons. In ons land zijn er volgens de Wereldgezondheidsorganisatie 22,2 zelfdodingen per 100.000 inwoners. In China zijn dat er 7,9. 

Voor een sinologe die we belden, en die liever anoniem wil blijven, is dit geen verrassing. "Er is veel ellende in China. Chinezen uiten minder snel hun diepste gevoelens, en kroppen alles op. Ze lopen lang rond met donkere gedachten. Met alle gevolgen vandien." Volgens de sinologe heeft het veel te maken met de ontwikkelingen die het land de laatste jaren heeft ondergaan. Veel mensen trekken van het platteland naar de grote steden om er te werken. Ze voelen zich heel eenzaam, en als ze falen, lijden ze gezichtsverlies bij de familie.

Ook Facebook zet in op zelfmoordpreventie. Wie op Facebook een bericht met zelfmoordgevoelens post, krijgt een melding om hulp te zoeken. 

Hierin verschilt het systeem van Facebook met dat van Huang. De Chinese onderzoeker werkt met vijwilligers. Als zij iets zien, verwittigen ze zelf de familie. Ze kunnen zelfs de politie op de hoogte brengen. 

Kirsten Pauwels, directrice van de Zelfmoordlijn, vindt het goed dat sociale media inzetten op zelfmoordpreventie. "Maar het systeem van Facebook is minder overweldigend. We merken dat mensen met donkere gedachten zelf de controle in handen willen hebben. Als je ze overweldigt, bestaat de kans dat ze zich terugtrekken." 

Wie met vragen zit rond zelfdoding, kan terecht bij de Zelfmoordlijn op het gratis nummer 1813 en op de website www.zelfmoord1813.be.