hdw

De zeven werken voor de nieuwe minister van Onderwijs

Wie de volgende vijf jaar de nieuwe minister van Onderwijs wordt, weten we nog niet. Maar één ding is zeker, het wordt een boeiende job met veel werk op de plank. Want ons Vlaamse onderwijs staat voor vele uitdagingen. Hieronder de zeven werken waar de nieuwe minister de handen mee vol zal hebben.

1. Het nijpend lerarentekort

De volgende jaren zijn er telkens zo’n 6000 nieuwe leraren nodig. En nu al zijn er voor bepaalde vakken, zoals Frans, wiskunde en technische vakken, leerkrachten te kort. Ook in de grote steden is het vaak zoeken naar leraren zowel in het basis- als in het secundair onderwijs.

Een van de oplossingen die op tafel liggen, is zogenaamde zij-instromers aantrekken. Mensen die in de privésector werken en graag naar het onderwijs willen overstappen. Probleem hierbij is het geld. Want je kunt deze mensen, met soms jarenlange ervaring, niet laten starten voor een beginnersloon. Ze zouden dus een deel van hun anciënniteit moeten kunnen inbrengen. Maar het probleem is dat als je dit doet voor de nieuwe zij-instromers, wat dan met hen die eerder de overstap hebben gemaakt?

2. Aantrekkelijker loopbanen

Om zij-instromers te kunnen aantrekken moet de job van leraar aantrekkelijk zijn. Maar evengoed is het belangrijk om de sterke leerkrachten die nu al in het onderwijs actief zijn, er ook te houden en te voorkomen dat ze na enige jaren uitstromen, zoals nu dikwijls het geval is. De nieuwe minister zal dus de loopbaan van de leerkrachten opnieuw aantrekkelijk moeten maken. Dat kan op verschillende manieren. Eén van de grootste frustraties van leerkrachten nu is dat ze het gevoel hebben dat ze niet meer toekomen aan hun eigenlijke opdracht, namelijk lesgeven.

Een andere bron van frustratie bij veel leerkrachten is het zogenaamde M-decreet . Dat wil leerlingen met een beperking zoveel mogelijk les laten volgen in het  gewone onderwijs. De meeste leerkrachten stonden bij de start heel open voor dat zogenoemde inclusief onderwijs. Maar de manier waarop het is ingevoerd, zonder voldoende voorbereiding van de leerkrachten en de nodige ondersteuning in de klas, heeft veel van het draagvlak tenietgedaan. Ook hier moet de nieuwe minister verder zoeken naar het evenwicht tussen inclusief onderwijs en haalbaarheid voor de leerkrachten.

Alleen door de leerkracht als een professional en expert op het vlak van onderwijs te behandelen, kan de job ook maatschappelijk weer aan aanzien winnen.

Een andere manier om de job van leraar te herwaarderen is de leerkracht erkennen als professional. Geef hem of haar de mogelijkheid om voortdurend bij te leren (binnen en buiten de school). En geef ook vertrouwen. Want één ding is zeker, de meeste leerkrachten willen hun job goed doen en elk kind, elke jongere uit hun klas vooruithelpen. Maar dan moeten ze ook dat vertrouwen krijgen, van de ouders, van de koepels en directies, maar ook van de overheid.

Alleen op die manier, door de leerkracht als een professional en expert op het vlak van onderwijs te behandelen, kan de job ook maatschappelijk weer aan aanzien winnen. En krijgen we sterke leraren, die op hun beurt talentvolle leerlingen weten te inspireren om zelf ook leerkracht te worden. 

Maar om talentvolle kandidaten aan te trekken is het ook belangrijk om startende leerkrachten meer werkzekerheid te geven. Veel beginnende leerkrachten knappen af op het feit dat ze soms jarenlang de ene interim na de andere moeten afwachten en intussen werkloos thuis zitten.

De nieuwe lerarenplatformen, waarbij startende leraren een jaar lang aan de slag gaan in een scholengroep en daar zieke of afwezige leerkrachten vervangen, komen hier al enigszins aan tegemoet. Maar nog beter zou zijn dat ervaren leerkrachten die vervangopdrachten doen zodat de starter rustig kan groeien in een eigen klas. Positief alvast is dat scholen vanaf september dit jaar verplicht zijn om beginnende leerkrachten goed te begeleiden en als ze hun job goed doen, kunnen ze in de toekomst ook sneller vast benoemd worden.  

Herbekijk de reportage in "Het Journaal", lees verder onder de beelden:

Video player inladen...

3. Het kleuter- en lager onderwijs versterken

Bij de voorbije staking in maart dit jaar, de eerste in bijna twintig jaar, bleek de nood vooral hoog in het basisonderwijs. Directeurs van basisscholen smeken om ondersteuning, leerkrachten bezwijken er onder de werkdruk. Maar ook hier zal een oplossing geld kosten: alleen al extra kinderverzorgsters in de kleuterklas kost een paar honderd miljoen euro.

4. Graag meer kwaliteit

Verschillende internationale en eigen Vlaamse onderzoeken hebben de alarmbel doen afgaan. De kwaliteit van ons Vlaamse onderwijs boert achteruit, onder andere in begrijpend lezen en Frans. Verschillende experten pleiten voor regelmatige, wetenschappelijk gevalideerde proeven die de leerwinst kunnen meten.

Ook nieuwe eindtermen die de lat hoog genoeg leggen, kunnen helpen. Alleen wat doe je dan met leerlingen die er niet in slagen om dit minimum te halen? En hoe daag je leerlingen uit die meer in hun mars hebben?

(lees verder onder de foto)

hdw

5. Modernisering secundair onderwijs verder uitrollen

Maandag, op de eerste schooldag, gaat de veelbesproken modernisering van ons secundair onderwijs van start. Dit jaar gaan de vernieuwingen enkel in voor het eerste jaar. Zo zijn er nieuwe eindtermen die vastleggen wat leerlingen minimaal moeten kennen en kunnen op het einde van de eerste graad.  

Maar nu moeten dus ook snel nieuwe eindtermen worden uitgewerkt voor de tweede en de derde graad.

6. Meer investeren in schoolgebouwen

Enkele jaren geleden was het alle hens aan dek om alle kinderen een plaatsje te geven in het basisonderwijs. Nu schuiven die leerlingen door naar het secundair onderwijs en dreigt daar een plaatsentekort.

De nieuwe minister van Onderwijs zal dus moeten investeren in nieuwe schoolinfrastructuur voor het middelbaar onderwijs.  En dat is een pak complexer, omdat je daar ook rekening moet houden met de verschillende studierichtingen. In elk geval zal dit zogenaamde capaciteitsprobleem veel geld kosten.

7. Meer geld voor het hoger onderwijs

En centen, daar zit ook het hoger onderwijs al jaren op te wachten. De hogescholen krijgen alsmaar meer studenten binnen, maar de financiering is niet in verhouding gestegen.

En ook de universiteiten vroegen onlangs meer geld voor kwaliteitsvolle infrastructuur, want nu zijn onze gebouwen vaak hopeloos verouderd, luidde het.

De nieuwe minister zal dus niet alleen een hart voor onderwijs moeten hebben, maar ook handig en creatief moeten zijn om al deze uitdagingen in ons onderwijs aan te pakken.

Herbekijk de sfeerbeelden uit "Het Journaal" over de eerste schooldag op 2 september:

Video player inladen...

Meest gelezen