Ongeletterde Assamese Bengali's lopen verloren in een wirwar van documenten en procedures om hun nationaliteit te bewijzen. Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved.

India stuurt massaal politie naar deelstaat Assam, waar miljoenen mensen morgen stateloos dreigen te worden

Tienduizenden Indiase politieagenten en paramilitairen zijn overgebracht naar de deelstaat Assam in het noordoosten. Daar dreigt geweld omdat de regering mogelijk miljoenen mensen de Indiase nationaliteit dreigt te ontnemen. Het zou vooral om moslims gaan en volgens critici dreigt er een nieuwe crisis zoals met de Rohingya in buurland Myanmar.

Terwijl in de noordelijke deelstaat Kashmir de autonomie is ingetrokken en de staat van beleg heerst, dreigt er ook onrust in de noordoostelijke deelstaat Assam. Morgen wordt daar het "National Register of Citizens" (NRC) bekendgemaakt, een lijst van mensen die erkend blijven als Indiase staatsburgers.

Het is dan ook duidelijk wie niet langer Indiër is en dat leidt tot veel vrees en onrust bij miljoenen inwoners van Bengaalse afkomst, die niet enkel hun nationaliteit, maar ook rechten inzake onderwijs en gezondheidszorg dreigen te verliezen en zelfs gedeporteerd zouden kunnen worden. Ze kunnen nog wel in beroep gaan bij een rechtbank, maar dreigen wel in jarenlange procedures verzeild te raken.

Vier miljoen mensen riskeren de Indiase nationaliteit te verliezen en gedeporteerd te worden

In een voorlopige versie van dat register vorig jaar werden vier miljoen mensen bedreigd met het verlies van de Indiase nationaliteit. Om dat te vermijden, moesten ze bewijzen dat ze wel degelijk voor 24 maart 1971 vanuit Bangladesh naar Assam waren gekomen of er geboren zijn. Probleem is dat veel van die mensen geen echte papieren hebben, analfabeet zijn en die meestal niet bijhouden of verloren lopen in de mallemolen van de administratie.

Er wordt dus gevreesd voor onrust en protesten, zowel van Bengali's die de nationaliteit dreigen te verliezen en dus stateloos zouden worden, als van nationalistische Assamezen die vinden dat de uitsluiting niet ver genoeg gaat. De Indiase regering heeft daarom tienduizenden politieagenten en paramilitairen naar Assam gestuurd.  

Etnisch geweld is niet de uitzondering in Assam.

Nieuwe crisis zoals eerder de Rohingya?

Assam kent u mogelijk als het grootste gebied voor theeproductie in India, maar heeft ook een lange traditie van etnisch geweld. De lokale Assamese bevolking, maar ook stammen zoals de Bodo zetten zich al lang af tegen wat ze de "instroom van illegale immigranten uit Bangladesh" noemen.

In het verleden zijn die "Bengali's" al vaak het mikpunt geweest van geweld. In de jaren 80 werden duizenden Bengali's vermoord bij aanvallen van radicale Assamezen. In 1985 werd een akkoord gesloten tussen extremistische Assamese groepen en de Indiase Congresregering van premier Rajiv Gandhi. Daarbij werd bepaald dat Bengali's die konden bewijzen dat ze al voor 24 maart 1971 in Assam woonden of er geboren zijn, mochten blijven. De rest moest weg, maar dat gebeurde niet.

Naast Assamees nationalisme is ook de tegenstelling tussen hindoes en moslims een factor in de onrust in Assam

Mensen van Bengaalse afkomst werkten al in de 19e eeuw onder Brits koloniaal bestuur op de theeplantages van Assam. Velen zijn gevlucht voor de onderdrukking van de opstand in Oost-Pakistan tot dat land in 1971 onafhankelijk werd onder de naam Bangladesh. Daarna bleef de migratiestroom naar India voortduren. 

Extra probleem (en oorzaak) daarbij is dat de meesten van die Bengali''s moslim zijn en de meeste Assamezen hindoes. De hindoe-nationalistische regering van premier Narendra Modi in India wordt er nu van beschuldigd dat ze van de situatie gebruik maakt om "moslims uit India te dumpen". Buurland Bangladesh -dat al meer dan een miljoen Rohingya uit Myanmar (Birma) opvangt- zit alleszins niet te wachten op nog eens honderdduizenden verjaagde statelozen, dit keer uit India.