Video player inladen...

UGent en KU Leuven starten groot onderzoek om autisme bij baby's sneller op te sporen

De universiteiten van Gent en Leuven zijn gestart met een grootschalig onderzoek om autisme sneller te leren herkennen. Daarvoor zullen de onderzoekers drie jaar lang baby's en peuters opvolgen die een verhoogde kans op een autismespectrumstoornis (ASS) hebben. De diagnose van autisme wordt nu meestal pas na de leeftijd van 3 jaar gesteld en vaak zelfs veel later, maar een vroege diagnose is belangrijk, zeggen de onderzoekers.

Waarom ontwikkelt het ene kind autisme en het andere niet? En kan je op zeer jonge leeftijd al zien of een kind later autisme zal ontwikkelen? Dit zijn twee belangrijke vragen die de UGent en de KU Leuven proberen te beantwoorden in een grootschalig onderzoek. Daarvoor gaan wetenschappers drie jaar lang pasgeboren baby's en peuters opvolgen die een verhoogde kans hebben op een autismespectrumstoornis (ASS).

Specifiek richten de onderzoekers zich vooral tot pasgeboren baby's jonger dan 5 maand, die een broer of zus met autisme hebben. Ongeveer 10 tot 20 procent van hen zal later wellicht de diagnose van ASS krijgen. Verwacht wordt dat nog eens evenveel kinderen mildere problemen zullen vertonen. 

Het duurt soms heel lang voor de diagnose er komt en dat brengt veel onzekerheid mee bij ouders en kinderen

Ilse Noens, professor Gezins- en Orthopedagogiek KU Leuven

Kinderen die deelnemen aan het onderzoek krijgen op de leeftijd van 5, 10, 14, 24 en 36 maanden allerlei testjes voorgeschoteld, telkens een halve dag. Meestal wordt tijdens spelletjes gekeken naar hun sociale interacties, taal en motoriek. Maar ook bijvoorbeeld de hersenactiviteit en oogbewegingen worden gemeten bij het kijken naar filmpjes.

"Kinderen met autisme zouden andere voorkeuren hebben om naar te kijken dan andere kinderen", zegt doctoraatsstudent Lyssa de Vries (KU Leuven). "Ze zouden bijvoorbeeld minder naar een gezicht kijken dan andere kinderen. Maar dat zijn veronderstellingen die om verdere bevestiging vragen en die we daarom verder willen onderzoeken."

Vroege diagnose moet bijkomende problemen voorkomen

Met de resultaten van de studie hopen de onderzoekers om de vroege kenmerken van autisme sneller te leren herkennen. "Eén van de doelen is om een soort van screeningsprotocol en een inschattingsmodel te ontwikkelen voor gespecialiseerde diensten, zoals pediaters en Kind en Gezin", zegt professor Ilse Noens (KU Leuven). "Daarmee kan dan de kans op autisme worden bepaald en welke kinderen gebaat zouden zijn bij verder onderzoek."

Als we weten welke kinderen een grotere kans hebben op autisme, willen we dan ingrijpen? Bij welke kinderen wel, bij welke niet? En met welk doel? 

Uiteindelijk moet het onderzoek naar autisme in een vroeg stadium ook leiden tot vroege diagnose en dus ondersteuning. "Nu krijgen kinderen de diagnose van autisme zelden voor de leeftijd van 3 jaar, meestal gebeurt dat zelfs pas jaren later", zegt professor Noens.

"Er kan dan niet tijdig de nodige ondersteuning worden geboden en dat brengt ook veel onzekerheid mee bij zowel de ouders als de kinderen zelf. Er kunnen dan bijkomende problemen ontstaan, zoals gedragsproblemen of psychische problemen. En die willen we voorkomen."

Ethische aspecten

De onderzoekers benadrukken dat er ook heel wat ethische vragen rijzen bij het onderzoek naar autisme op jonge leeftijd. "Als we inderdaad weten welke kinderen een grotere kans hebben om later autisme te ontwikkelen, dan moeten we ons afvragen of we ook willen ingrijpen", zegt professor Noens.

"Bij welke kinderen wel, bij welke niet? En met welk doel? Willen we de kenmerken van autisme zelf beïnvloeden? Dat zijn vragen waar veel discussie over bestaat en die voor iedereen anders zijn. Al deze aspecten onderzoeken we in onze studie om op basis daarvan verder te kunnen nadenken."

De KU Leuven en de UGent zijn intussen gestart met de eerste tests, maar zijn nog volop op zoek naar gezinnen die willen deelnemen aan het onderzoek. Meer info kan u vinden op de website van het onderzoek.

Bekijk het volledige verslag uit Het Journaal:

Video player inladen...