Moeders voor Vrede helpt analfabetisme mee de wereld uit in Afghanistan

Wereldalfabetiseringsdag vandaag. Volgens de Unesco, de organisatie van de Verenigde Naties voor Onderwijs, zijn wereldwijd 750 miljoen volwassenen analfabeet. Meer dan de helft daarvan (66 procent) zijn vrouwen. De Belgische tak van Moeders voor Vrede richt al sinds 2002 specifieke klassen op in en rondom de Afghaanse hoofdstad Kaboel om vrouwen te leren lezen, schrijven en tellen. VRT NWS trok naar Afghanistan en ging mee naar de lessen.

In Dasht-e-Barchi, een wijk in Kaboel, maak ik kennis met Kamilla. Ze stapt net de binnenkoer van een ommuurde woning binnen. Kamilla woont zelf iets verderop, maar ze komt hier les volgen. Kamilla: "Ik was heel lang analfabeet. Mijn vader is gestorven toen ik nog erg jong was. Voor mijn zeven broers en zussen en mezelf was het onmogelijk om naar school te gaan. En dus heb ik nooit leren lezen en schrijven."

Als ik naar haar leeftijd vraag, haalt Kamilla haar schouders op. Ze heeft er totaal geen idee van hoe oud ze is.

Kamilla net voor ze naar de les gaat.

Eerste kennismaking met het alfabet

Kamilla is zelf moeder van vijf kinderen. Ze volgt samen met 34 andere vrouwen les in het huis van een van de buren. Dit soort van thuisonderwijs wordt ingericht door de Belgische tak van Moeders voor Vrede, legt directrice Razia Arefi uit. "We richten klassen in, in de huizen van de leerkrachten zelf.  Wij zorgen voor pen en papier, een bord, tapijt en lesboeken."

"Onze studenten zijn vooral volwassen vrouwen die nooit de gelegenheid gehad hebben om naar school te gaan. Om verschillende redenen: traditie, cultuur of de familie die ze niet naar school liet gaan. Anderen zijn dan weer verhuisd vanuit provincies waar er geen scholen waren."

In deze huiskamer krijgt Kamilla les.

Voor Kamilla was haar eerste schooldag een openbaring. "De eerste les was goed. Ik keek er ontzettend naar uit om naar de klas te gaan en beginnen te studeren. Ik was ook blij dat ik vrienden zou maken, want ik voelde me toch wel vaak eenzaam thuis."  

Bekijk hieronder het verhaal van Kamilla: 

Video player inladen...

Taliban versus vrouwen

Degelijk cijfermateriaal vinden over Afghanistan is allesbehalve makkelijk. Volgens de beschikbare data zou in totaal 69 procent van de Afghaanse volwassenen analfabeet zijn. De meerderheid (83 procent) daarvan zijn vrouwen. Door onder meer de taliban, die van 1996 tot 2001 de macht in handen hadden in Afghanistan, was onderwijs voor meisjes lange tijd niet beschikbaar.

Tijdens de taliban was het verboden voor meisjes om naar school te gaan. Het is een van de redenen waarom het analfabetisme onder de vrouwen hier erg hoog is

Razia Arefi

Na de machtswissel openden er weliswaar opnieuw meisjesscholen, maar in de Afghaanse samenleving worden vrouwen vaak nog als tweederangsburgers behandeld. Er bestaan nog altijd onvoldoende scholen voor hen en op de plaatsen waar de taliban het nog voor het zeggen hebben, is naar school gaan vaak geen optie.

Aandachtige studentes.

Start van een nieuw leven

De dames die ingeschreven zijn voor de thuisklassen van Moeders voor Vrede, krijgen 9 maanden lang les van zaterdag tot donderdag en dit telkens gedurende twee uur. Eén keer per week krijgen ze ook naailes en gezondheidslessen met onder meer aandacht voor dagelijkse hygiëne.  

Na 9 maanden zijn de vrouwen in staat om kleren te maken voor zichzelf en hun kinderen. Ze weten meer over hoe ze met hun gezondheid moeten omgaan én wie geslaagd is krijgt een officieel getuigschrift waarmee ingepikt kan worden in de reguliere basisschool.

Voor Kamilla is er alvast een hele nieuwe wereld aan het opengaan. "In mijn leven zullen er veranderingen komen. Ik zal in staat zijn om dingen beter te begrijpen. Mijn man is zelf ook analfabeet. Hij is blij dat ik naar school ga, zodat ik de kinderen in de toekomst met hun huiswerk zal kunnen helpen." 

Razia Arefi en Jennie Vanlerberghe bezoeken een klas van Moeders voor Vrede.

"Hun leven verandert totaal"

De thuislessen van Moeders voor Vrede zijn erg in trek bij de dames, vertelt Jennie Vanlerberghe, oprichtster van Moeders voor Vrede. "We hebben dit schooljaar in deze wijk zes alfabetiseringsklassen opgestart. Normaal voorzien we 25 leerlingen per klas. Omdat ze er zo op hebben aangedrongen, hebben we dit jaar 10 extra leerlingen aanvaard in de klas van Kamilla. Jammer genoeg konden we maar 25 officiële lesboeken voorzien, maar de studentes behelpen zich onderling. Ze zijn zeer solidair." 

"Weet je, hun leven verandert totaal eens ze kunnen lezen en schrijven. Opeens kunnen ze de namen van hun kinderen lezen, weten ze hoeveel geld hun mannen verdienen of kunnen ze het geld tellen (als hun mannen dit toelaten tenminste). De vrouwen staan steviger in hun schoenen en stappen uit hun isolement. Voor hen is het werkelijk het begin van een nieuw leven."

Wereldalfabetiseringsdag

8 september werd in 1966 is door de Unesco uitgeroepen als Wereldalfabetiseringsdag. De Unesco wil daarmee wijzen op het belang van kunnen lezen en schrijven voor individuen en voor de samenleving. Volgens de organisatie kunnen minstens 750 miljoen mensen wereldwijd niet lezen en schrijven.