Video player inladen...

Britse parlement stemt brexit zonder akkoord weg, premier Johnson krijgt voorlopig geen verkiezingen op 15 oktober 

Het Britse Lagerhuis (House of Commons) heeft een wet goedgekeurd die het mogelijk moet maken om een brexit zonder akkoord tegen te houden. De wet moet nu nog naar het Hogerhuis. Een nieuwe nederlaag voor premier Boris Johnson. Een brexit eind oktober zonder akkoord met de EU lijkt nu van de baan, nieuwe Britse verkiezingen komen wel dichtbij. Maar premier Boris Johnson heeft geen  tweederdemeerderheid gevonden voor zijn voorstel om op 15 oktober naar de stembus te gaan.

De zogenoemde "Benn Bill", de wet die de brexit wil uitstellen, is vanavond dus goedgekeurd in het Lagerhuis. Rond 18 uur vond de eerste stemming van de dag plaats. De coalitie van rebellen (de oppositie samen met opstandige Conservatieve parlementsleden) haalde het duidelijk, met 329 stemmen tegen 300 voor de getrouwen van Boris Johnson.

Een amendement van een Conservatief parlementslid werd na 20 uur weggestemd, na 20.30 uur werd dan opnieuw over de wet gestemd, de definitieve "derde lezing". Opnieuw leed premier Boris Johnson een duidelijke nederlaag: de regering kreeg 299 parlementsleden achter zich, de rebellen wonnen het pleit met 327 parlementsleden. 

VIDEO: het resultaat van de stemming wordt bekendgemaakt

Video player inladen...

VIDEO: Boris Johnson reageert op het resultaat van de stemming

Video player inladen...

De "Benn Bill" maakt een brexit zonder akkoord in de praktijk onmogelijk. Ze verplicht de eerste minister om tegen 19 oktober de toestemming van het parlement te krijgen voor een brexit, met of zonder akkoord met de Europese Unie. Het parlement krijgt met andere woorden de controle. Is er tegen 19 oktober geen oplossing, dan wordt de eerste minister verplicht om aan Europa uitstel voor de brexit te vragen tot 31 januari 2020.

Naar de stembus, of toch niet?

Ook na die stemming zat de dag er nog niet op voor de parlementsleden, want eerste minister Boris Johnson liet meteen nog eens weten dat hij nieuwe verkiezingen wil, op dinsdag 15 oktober.

Ik wil verkiezingen op 15 oktober, en als ik daarna nog premier ben vertrekt Groot-Brittannië eind oktober toch uit de Europese Unie

Boris Johnson

Johnson zei dat het voor de regering compleet onmogelijk is om te functioneren als het parlement hem tegenwerkt. Daarom wil hij, nog voor de belangrijke Europese top van 17 oktober, dus nieuwe verkiezingen op 15 oktober. "Als ik na die datum nog eerste minister ben, verlaat Groot-Brittannië nog altijd de Europese Unie eind oktober", zo zegt hij.

"Ik vind het bijzonder jammer dat de parlementsleden zo gestemd hebben. De leider van de oppostie (Jeremy Corbyn van Labour, red.) moet nu maar zeggen of hij meteen nieuwe verkiezingen wil." Corbyn liet meteen weten dat hij daar (nog) niet op ingaat. "Een desastreuze no-dealbrexit wil ik namelijk niet", zei Corbyn. Dat zou ons in de handen van de VS duwen, waar het "America first" is, en Groot-Brittannië zou daarbij op de tweede plaats komen."

Een desastreuze no-dealbrexit wil ik namelijk niet

Jeremy Corbyn

Maar Johnson kreeg lik op stuk: het parlement verwierp zijn voorstel tot nieuwe verkiezingen. Er was geen tweederdemeerderheid om op 15 oktober verkiezingen te organiseren.

De oppositiepartijen willen ook wel naar de stembus, maar pas op het ogenblik dat ze zeker zijn over nieuw uitstel voor de brexit, of een akkoord met de Europese Unie. Met name een deel van Labour en van de Liberal Democrats willen éérst zekerheid over de brexitzaak, pas daarna willen ze instemmen met verkiezingen. Premier Johnson kijkt dan weer uit naar verkiezingen, omdat hij het goed doet in de peilingen. Dat vinden ook de Schotse nationalisten van de SNP. 

Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved

Hogerhuis

Intussen verschuift de activiteit naar het Hogerhuis (House of Lords, red). Want de wet moet na het Lagerhuis ook nog door het Hogerhuis geraken. En daar wordt het een strijd tegen de tijd. Alles moet namelijk afgerond zijn tegen eind deze week, omdat Boris Johnson het parlement vanaf volgende week maandag voor vijf weken naar huis stuurt.

Veel conservatieve Hogerhuisleden hebben allerlei amendementen en lange toespraken aangekondigd. Mogelijk moeten de parlementsleden daar ook 's nachts doorwerken. Maar omdat de oppositie de meerderheid heeft in het Hogerhuis, zal de wet waarschijnlijk ook door het Hogerhuis geraken.

Onzekerheid troef

De oppositie heeft het dus alvast in het Lagerhuis gehaald, maar toch blijft het onzekerheid troef. Britse politieke commentatoren weten het ook niet meer.

Wie weet komt er een lastminute-afspraak met de Europese Unie en gaat de brexit eind oktober toch door? De Europese Unie gelooft dat die kans klein is.

Dus komt er uitstel? Wanneer komen er nieuwe verkiezingen en wie zal die winnen? En vooral: niemand die op dit ogenblik nog kan zeggen of en zo ja wanneer de Britten de Europese Unie zullen verlaten.

Bekijk hieronder het verslag van "Het Journaal":

Video player inladen...

Onze reporter Ivan Ollevier geeft meer uitleg in "Het Journaal":

Video player inladen...