Bijna 100 gezochte verdachten van terreur en radicalisering onderschept nadat ze vlucht hadden geboekt

Dit jaar zijn al 94 verdachten van terreur of radicalisering onderschept dankzij analyse van de passagiersgegevens, nadat ze een vlucht geboekt hadden om te reizen via een Belgische luchthaven. Dat blijkt uit cijfers van het crisiscentrum, schrijft het Laatste Nieuws. Sinds begin vorig jaar heeft het crisiscentrum een Passenger Information Unit opgericht. Die zit intussen bijna op kruissnelheid: zo'n 70 procent van alle gegevens van vliegtuigpassagiers wordt gecontroleerd. In de toekomst moeten ook de gegevens van bussen en treinen erbij komen.

Wanneer u een vlucht boekt, is de kans dat uw gegevens worden doorgegeven aan de zogenoemde "Passengers Information Unit" 7 op de 10. De gegevens komen op een lijst terecht en worden door vliegtuigmaatschappijen doorgegeven aan de eenheid. 

We ontvangen de gegevens 48 uur vóór de vlucht, dat geeft ons tijd om voor te bereiden

Gunter Ceuppens, directeur Passengers Information Unit

"We ontvangen de gegevens 48 uur vóór het geplande vertrek, wat ons ook wat tijd geeft om een aantal dingen te gaan voorbereiden", zegt directeur van de Passengers Information Unit Gunter Ceuppens. "De gegevens worden dan gekruist met gekende personen die gezocht worden. Wanneer die een hit opleveren, worden die hits verder geanalyseerd binnen de eenheid. En dan voor controle doorgegeven aan de specifieke luchthaven waar die persoon dan zal landen, toekomen of vertrekken."

De Passengers Information Unit is deel van het crisiscentrum in ons land. De unit is begin vorig jaar opgericht. Een team van bijna 40 mensen maakt er deel van uit. Het gaat om experts van politie, douane, Staatsveiligheid en de militaire inlichtingendienst. Sinds de start hebben zij al meer dan 26 miljoen gegevens geanalyseerd. Dat is zo'n 70 procent van de gegevens van alle vliegtuigpassagiers in ons land. Mensen dus die vertrekken of landen via een Belgische luchthaven, of een tussenstop maken in ons land. Ter vergelijking, rond deze tijd vorig jaar analyseerde de unit nog maar zo'n 33 procent van de vliegtuigpassagiers. "De bedoeling is dat het uiteindelijk wordt uitgebreid tot 100 procent van de vliegtuigpassagiers. Maar ook tot passagiersgegevens van trein- en busmaatschappijen", zegt minister van Binnenlandse Zaken Pieter De Crem (CD&V).

Het is niet zo dat iedereen kan zien wie naar waar reist en om wat te doen. Het gaat enkel om geseinde personen

Minister van Binnenlandse Zaken Pieter De Crem

Voor u begint te panikeren in verband met uw privacy, niet iedereen wordt zomaar tot in detail gecontroleerd. "Ik kan alle reizigers geruststellen, de informatie die de luchtvaartmaatschappijen ons doorspelen reist enkel via beveiligde kanalen", zegt minister De Crem. "Er zijn heel wat privacymaatregelen geïntegreerd in onze systemen", vult directeur Ceuppens aan. "Het is niet zo dat we op het scherm kunnen zien wie vandaag allemaal België is binnengekomen of eruit vertrokken. We hebben enkel toegang tot de gegevens die relevant zijn. We kunnen ook niet zomaar gegevens van iemand gaan opzoeken. Daar zijn strenge procedures voor, een procureur of onderzoeksrechter moet daar bijvoorbeeld opdracht voor geven." De relevante gegevens die de experts van de unit zien, zijn dus enkel die van verdachten in zaken van zware misdrijven. "Het gaat enkel om geseinde personen. Voor alle andere mensen wordt het veiliger om te reizen vanuit, van en naar België", zegt minister De Crem nog.

Het systeem focust zich op zware misdrijven. Denk aan terreur, maar ook mensensmokkel, of kinderontvoering. Wanneer het systeem een verdachte in een dergelijk zware zaak detecteert, wordt dat doorgegeven aan de politie. Die bekijkt dan hoe de persoon onderschept kan worden. Omdat de gegevens al 2 dagen op voorhand worden doorgespeeld, kan iemand dus ook gewoon thuis worden opgepakt. Dat iemand pas op het laatste moment, pakweg bij het opstappen op een vliegtuig, wordt opgepakt, is een zeldzaamheid.

Sinds begin dit jaar zijn al honderden mensen onderschept die gezocht werden voor zware misdrijven, dankzij de analyse van passagiersgegevens. Onder meer 94 mannen en vrouwen die verdacht werden van terreur of radicalisering.  Maar ook 120 mensen in dossiers van mensensmokkel. Daarnaast kon de eenheid ook 7 keer vermijden dat een ouder zijn of haar kind ontvoerde naar het buitenland, een zogenoemde parentale ontvoering.

Beluister hier het gesprek met Gunter Ceuppens, directeur van de Passengers Information Unit, in "De Ochtend" op Radio 1:

Herbekijk hieronder de reportage uit “Het Journaal”: 

Video player inladen...