Zeldzame kamsalamander floreert in Merelbeke

Er komen steeds meer kamsalamanders voor in Merelbeke. Dat komt door het poelenplan van Natuurpunt. Dat plan startte 15 jaar geleden om de uiterst zeldzame kamsalamander te redden. Natuurpunt legde voor de salamander 50 nieuwe poelen aan en met succes. De natuurvereniging onderzocht zestien van de vijftig nieuwe poelen en vond de soort terug in dertien poelen. Dat zijn er tien meer dan vijftien jaar geleden.

Het poelenplan in Merelbeke van Natuurpunt doet zijn werk. Er werden de afgelopen vijftien jaar zo’n vijftig nieuwe poelen gegraven. Nu heeft Natuurpunt er zestien onderzocht en in dertien daarvan zaten er kamsalamanders. Dat is bijzonder want de kamsalamander is met uitsterven bedreigd.

Ontdekking

“In 2001 hebben we tijdens een paddenoverzet in Schelderode, een deelgemeente van Merelbeke, een kamsalamander gevonden”, vertelt Dominique Verbelen van Natuurpunt. “Dat is een heel zeldzame salamander die op de rode lijst staat en met uitsterven bedreigd is. Hierna hebben we een poelenplan opgestart voor Merelbeke. Op basis van dat poelenplan wilden we inzicht krijgen in waar die salamander allemaal voorkomt en wat we kunnen doen om die salamander een boost te geven. Sindsdien zijn er al bijna vijftig nieuwe poelen gegraven en zestien daarvan hebben we nu onderzocht met succes.”

Groot succes

“In 2004 hebben we tachtig poelen onderzocht en toen vonden we in drie poelen de kamsalamander terug. Nu hebben we zestien poelen onderzocht en vonden we de soort terug in dertien poelen. Dat is een enorme vooruitgang. Voor de natuur is dat een heel goede zaak. Vaak vragen mensen zich dan af wat het nut voor hen is. Wel, amfibieën zijn natuurlijke ongedierteverdelgers. Ik vind het een beetje raar dat mensen met veel plezier vijftig euro uitgeven om korrels te gooien om naaktslakken te verwijderen, terwijl salamanders dat gratis en voor niets doen. Voor de natuur zijn ze noodzakelijk omdat ze een deel van de voedselpiramide zijn. Ze eten allerhande kevers en ze worden ook gegeten door reigers en ijsvogels. Het is een essentieel onderdeel van de grote keten die in de natuur aanwezig is.”

Uniek

“Merelbeke is de enige gemeente in Vlaanderen waar alle vijf de inheemse soorten in dezelfde poel voorkomen. Dat heeft te maken met de verschillende types landschap. Een vuursalamander heeft bijvoorbeeld een oud bos nodig, een kamsalamander heeft dan weer nood aan een kleinschalig landschap met kleine percelen en een dicht netwerk aan poelen en nog andere soorten gedijen dat weer beter bij een riviervallei. De combinatie van die verschillende types landschap vind je op maar heel weinig plaatsen in Vlaanderen. En Merelbeke is daar een van.”

Meer onderzoek

“We hopen dat we de volgende jaren nog meer onderzoek kunnen doen en dat er daar nog verdere verrassingen uit zullen komen. We hopen ook dat er in de toekomst nog meer poelen worden aangelegd. Het is heel mooi om te zien dat de kamsalamanders vooral voorkomen in die nieuwe poelen. Als we nog meer nieuwe poelen aanmaken op goede plaatsen, dan lijkt de kans me heel groot dat we op nog meer plaatsen deze zeldzame soort gaan aantreffen.”