Energiezuinigheid van een woning berekenen kan geld, maar ook boetes opleveren

Slechts een klein deel van de energieprestatiedossiers bij nieuwbouw of grondige renovatie zijn in orde. Dat blijkt uit controles van het Vlaams energieagentschap. Een energieprestatiedossier becijfert hoe energiezuinig een huis is. Op basis daarvan kan de bouwheer subsidies of fiscale voordelen krijgen. Maar fouten kunnen ook boetes opleveren.

Een energieprestatiedossier is verplicht. Het moet ten laatste een half jaar na het afwerken van de bouw of grondige verbouwing ingediend worden bij het Vlaams energieagentschap. De bouwheer moet een beroep doen op een daarvoor opgeleid verslaggever. Dat kan eventueel zijn eigen architect zijn. De bouwheer en die verslaggever zijn aansprakelijk voor de correcte rapportering. 

Jaarlijks krijgt het Vlaams energieagentschap zo'n 40.000 dossiers. Via een kleine steekproef van 120 dossiers oefent dat agentschap ter plaatse in de woning controle uit. En daaruit bleek dat slechts 19 dossiers, 16 procent, volledig in orde waren. Amper een kleine minderheid dus.

Lang niet altijd is er sprake van kwaad opzet of fraude. Vaak gaat het over slordigheden of een vergetelheid. Want hoe bouwt een Vlaming? Er wordt een plan gemaakt, maar tijdens de bouwwerken wordt daar nogal eens van afgeweken. Er wordt een muur getekend, maar uiteindelijk komt daar toch nog een venster in. Of omwille van de kostprijs wordt uiteindelijk nog wat bezuinigd op ventilatie en isolatie. 

De verslaggever zou na afwerking van de woning toch nog eens moeten controleren of alles volgens plan is uitgevoerd

Luc Peeters, administrateur generaal Vlaams energie agentschap

Meestal baseert de verslaggever zich bij het samenstellen van dat energieprestatiedossier op de plannen van de woning. Hooguit gaat hij/zij eens kijken tijdens de ruwbouwwerken. Maar niet meer als alles klaar is. "De verslaggever zou na volledige afwerking van de woning toch nog eens moeten controleren of alles volgens plan is uitgevoerd"; zegt Luc Peeters van het Vlaams energieagentschap. "Onze steekproeven bewijzen dat er te veel fouten gemaakt worden. En dat kan gevolgen hebben."

Wie in Vlaanderen bouwt of verbouwt moet regels voor isolatie en ventilatie respecteren. Wie in gebreke blijft riskeert een boete. Wie beter scoort dan de regels, heeft recht op subisidies of fiscale voordelen, zoals een verlaging van de onroerende voorheffing. Het is met andere woorden een instrument van de Vlaamse overheid om woningen duurzamer te maken.

Dat geeft natuurlijk ook aanleiding tot mogelijke fraude. De bouwheer speelt bijvoorbeeld onder een hoedje met de architect/verslaggever om de woning energiezuiniger voor te stellen, dan in werkelijkheid het geval is en op die manier voordeel te genieten. "Dat kan, maar wij oordelen niet over de opzettelijkheid", zegt Luc Peeters. "Wij stellen vast en beboeten. Een boete bedraagt gemiddeld 900 euro, maar kan oplopen tot 2.000 euro." Bovendien kunnen ook de al toegekende voordelen aan de eigenaar teruggevorderd worden.