Elke 40 seconden stapt iemand ter wereld uit het leven

Elk jaar stappen wereldwijd bijna 800.000 mensen uit het leven. Omgerekend is dat 1 persoon om de 40 seconden. Dat blijkt uit cijfers die de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft bekendgemaakt. Hoewel het aantal daalt, blijven de cijfers alarmerend hoog. Vlaanderen zit met ongeveer 16 zelfdodingen per 100.000 inwoners boven het wereldwijde gemiddelde. 

Adolescenten en jongvolwassenen

Zelfdoding gebeurt op alle leeftijden, maar toch vooral bij adolescenten en jongvolwassenen (leeftijdsgroep 15-29 jaar). Bij hen is zelfdoding de tweede belangrijkste doodsoorzaak, na verkeersongelukken (voor mannen) en complicaties tijdens de zwangerschap (voor vrouwen). Zelfdoding komt binnen de leeftijdsgroep van 15 tot 29-jarigen het meest voor bij mannen: voor elke 4 mannen die uit het leven stappen zijn er 3 vrouwen die hetzelfde doen.

Zelfdoding gebeurt in alle landen, waar ook ter wereld, of ze nu arm of rijk zijn. Bijna 80 procent van alle zelfdodingen vindt plaats in landen met een laag of gemiddeld inkomen. Toch liggen de cijfers over het algemeen hoger in landen met een hoog inkomen. Vlaanderen (een rijke regio) telt met ongeveer 16 zelfdodingen per 100.000 inwoners meer zelfdodingen dan het wereldwijde gemiddelde (10,5 per 100.000).  

"Ernstig gezondheidsprobleem"

De cijfers tonen volgens de WHO aan dat zelfdoding een ernstig gezondheidsprobleem blijft. In landen met een hoog inkomen (waaronder België) gaat zelfdoding vaak samen met geestelijke gezondheidsproblemen (vooral depressie en alcoholverslaving). Al gebeuren heel wat zelfdodingen in een opwelling, uitgelokt door financiële problemen, een relatiebreuk, chronische pijn of ziekte. 

Ook rampen, conflicten, geweld en misbruik kunnen tot zelfdoding leiden. De cijfers zijn eveneens hoog binnen kwetsbare groepen die discriminatie ondervinden, zoals vluchtelingen en migranten, homo's, transgenders en gevangenen.  Maar mensen die al eerder een poging tot zelfdoding hebben ondernomen, lopen het meest risico op zelfdoding.  

Het taboe doorbreken

Omdat zelfdoding in heel wat landen een taboe is, vinden heel wat met mensen die aan zelfdoding denken moeilijk hulp. Het taboe doorbreken is voor de WHO dan ook een belangrijk streefdoel. Regeringen moeten samen met de gezondheidssector, het onderwijs en andere maatschappelijke spelers werken aan een preventiebeleid en zelfdoding bespreekbaar maken. De WHO wijst erop dat maar 38 landen hebben aangegeven dat ze een nationale preventiestrategie hebben. België is daar niet bij, omdat gezondheidspreventie in ons land een bevoegdheid is van de gewesten. Vlaanderen heeft wel een actieplan tegen zelfdoding.  

Wie vragen heeft over zelfdoding, kan terecht bij het Centrum ter Preventie van Zelfdoding, via de website www.zelfmoord1813.be of het gratis-telefoonnummer 1813.