Mag een journalist vragen dat de paarden even het strand opgaan?

Maandag zag u in Het Journaal een grote zoekactie naar transmigranten in de buurt van de haven van Zeebrugge. De politie wou tonen dat ze wel degelijk blijft zoeken naar transmigranten, ook wanneer er door de brexit straks misschien meer vrachtwagens staan aan te schuiven dan anders. Verder zag u nieuwe mobiele scanners, speurhonden, drones en paarden die patrouilleerden in de duinen. Dat die paarden in de duinen reden, kwam omdat de VRT- journalist dat had gevraagd. Mag dat eigenlijk?

De paarden waren er om "getoond" te worden

Op de plek waar de media - en de minister van Binnenlandse Zaken - werden uitgenodigd voor een persmoment over de zoekactie, stond wel degelijk ook een trailer met paarden. Die paarden zouden “getoond” worden aan de minister en aan het publiek. 

Ik neem voetstoots aan dat de minister en andere hoge bezoekers het nut van de dieren kunnen inschatten door hen diep in de ogen te kijken. Maar een kijker heeft natuurlijk niet zo veel aan beelden van paarden die doelloos naast een trailer staan in het havengebied. Als je die dieren wilt tonen, laat ze dan gewoon hun werk doen, zei de VRT-journaliste toen. 

Paardenpatrouilles werken echt

De bereden politie zoekt wel degelijk op het strand en in de duinen naar transmigranten. Dat blijkt overigens verrassend effectief. Uit een niet-uitgezonden deel van het interview blijkt dat nogal wat paardenpatrouilles transmigranten vinden in de duinen en aan het strand.

Met kennelijk als hoogste, recente cijfer 21 op één enkele patrouille. Transmigranten proberen met allerlei bootjes vanop het strand de gevaarlijke overtocht naar Engeland te maken. Op VRT NWS kon u al lezen over een Iraakse man die dood werd teruggevonden, omdat hij geprobeerd had het Kanaal over te zwemmen. De paardenpatrouilles zijn er dus ook om levens te redden.

Maar waren de beelden nu echt?

De paarden zijn dus heel kort in de duinen uitgereden. Had de journaliste het niet gevraagd, dan was het op dat moment wellicht nog niet gebeurd. Na een korte rit gingen de paarden ook weer de trailer in. Maar de woordvoerder van de minister van Binnenlandse Zaken bevestigt me dat diezelfde paarden later op de dag wel degelijk hebben gepatrouilleerd in het duinengebied dat grenst aan de haven en dat vaak gebruikt wordt door transmigranten om op het haventerrein te raken. Ze maakten dus wel degelijk deel uit van de operatie. Er werden zeven transmigranten opgepakt.

De journalist bericht waarheidsgetrouw

Artikel één van de code van de Raad voor de Journalistiek zegt dat de journalist waarheidsgetrouw moet berichten. Dat is gebeurd in de zin dat die paardenpatrouilles bestaan en dat ze ook de komende maanden zullen blijven gebeuren. Ze zijn dus ook op die specifieke dag ingezet. Maar de beelden tonen een rit die eigenlijk nog geen echte patrouille was. 

Voor televisie heb je beelden nodig

Een televisiejournalist zoekt uit de aard der zake naar beeld. Als u algemene beelden ziet van een brandweerkazerne, zou het best wel eens kunnen dat de brandweerlui gewoon hebben willen tonen hoe ze van een paal naar beneden glijden, zonder dat er misschien echt een alarm was. Ik vind het ook geen ramp dat een tv-journalist daarnaar zou vragen.

Mag dat nu?

De voorwaarde is dat je geen misverstand laat bestaan bij de kijker over wat de beelden nu eigenlijk tonen. Je zegt dan bijvoorbeeld: “De federale politie wil ons ook demonstreren hoe ze de komende maanden met paarden zullen patrouilleren in de duinen.”  Klaar.  Verder vind ik persoonlijk niet dat er een kalf of een paard verdronken is. Als dit het ergste ethische wanbedrijf is, dan valt het allemaal wel mee. Maar dat de beelden van de paarden alleen een korte demonstratie waren, had dus iets duidelijker gezegd mogen worden.

Meest gelezen