© Sabine Joosten/Hollandse Hoogte

Investeer in het voorkomen van gezondheidsproblemen en trek het budget voor preventie op

Goed dat er schot komt in de Vlaamse regeringsvorming! Maar wel vreemd dat de "gezondheid" van de Vlamingen de voorbije weken nergens ter sprake kwam. Ook niet in de startnota van de N-VA waarover nu onderhandeld wordt. We hopen dat dit geen bewuste keuze is. 

opinie
Lambrechts, Pyck, De Boeck & Geirnaert
Chris Lambrechts en Dirk Pyck (directeurs Sensoa vzw), Linda De Boeck (directeur Vlaams Instituut Gezond Leven vzw), Marijs Geirnaert (directeur Vlaamse expertisecentrum Alcohol en andere Drugs vzw)

Het heeft er waarschijnlijk veeleer mee te maken dat politici ervan uitgaan dat gezondheid een vanzelfsprekende bekommernis is voor iedereen. En een betere waterkwaliteit, meer bossen en minder vervuilende wagens zullen ongetwijfeld bijdragen tot een gezondere omgeving voor ons allen. Maar toch. Het zou een mooie zaak zijn om in het komende regeerakkoord iets explicieter aandacht te besteden aan de belangrijkste voorwaarde om alle andere belangrijke dingen in ons leven en in onze maatschappij te realiseren: een goede gezondheid. 

En dat vindt de Vlaming zelf ook. Onderzoek toont keer op keer aan dat gezondheid prioriteit één is voor hem. Zoals de peiling van de VRT afgelopen voorjaar bij 3.200 Vlamingen: ongeneeslijk ziek worden, dat is onze grootste angst. En we wensen het elkaar ook voortdurend toe: een "goede gezondheid", en niet "nieuwe enkelbanden" (maar die staan dus wél in de startnota). 

Ongeneeslijk ziek worden, dat is onze grootste angst.

Toegegeven, de Belgische bevoegdheidsverdeling zorgt er niet altijd voor dat wie zaait (preventie is een Vlaamse bevoegdheid) ook kan oogsten (federaal moet men minder uitgeven naarmate de bevolking gezonder is). Dat weegt soms op de motivatie om te investeren. Maar mensen die minder gezondheidsproblemen hebben, hoeven later bijvoorbeeld minder lang, al dan niet intensieve, zorg te krijgen in een verzorgingstehuis en lopen een lager risico om onder de armoedegrens te duiken. En dat zijn wél Vlaamse aangelegenheden …

In alle beleidsdomeinen worden maatregelen genomen om armoede te voorkomen en te bestrijden. Dat is een uitstekende zaak. Om ook het streefdoel van "health in all policies" te realiseren, waar de vorige Vlaamse regering zich over heeft uitgesproken, zou een gezondheidstoets bij nieuwe initiatieven in alle beleidsdomeinen wenselijk zijn.

We investeren minder in preventie dan onze buurlanden - en veel minder dan noodzakelijk is. 

En als er bespaard moet worden, zoals een beetje dreigend wordt aangekondigd, laat het dan niet op gezondheidsbevordering en ziektepreventie zijn. Onder de vorige Vlaamse regering (bestaande uit dezelfde partijen die nu met elkaar onderhandelen) werd een grote gezondheidsconferentie gehouden. In het strategisch plan dat daaruit resulteerde, met als doelstelling "in 2025 leeft de Vlaming gezonder", werd vooropgesteld om de budgetten voor het realiseren van die doelstelling op te trekken en een groeipad uit te zetten. En waarom? Omdat we minder in preventie investeren dan onze buurlanden - en veel minder dan noodzakelijk is. We hebben dus iets in te halen. Bovendien verdienen dergelijke investeringen zich sneller terug dan investeringen in pakweg de Oosterweelverbinding. 

Als Vlaanderen alle beschikbare handen nodig heeft om een werkzaamheidsgraad van 80 procent te halen, heeft het in de eerste plaats gezonde Vlamingen nodig.

Onderzoek van de denktank Itinera toont aan dat in westerse landen tot 75 procent van de totale gezondheidszorguitgaven naar chronische aandoeningen gaat (hart- en vaatziekten, kanker, diabetes, ademhalingsproblemen). 70 tot 90 procent van deze chronische aandoeningen is te vermijden door te kiezen voor een gezonde levensstijl. Door onze samenleving anders in te richten kan de overheid dit voor de Vlamingen veel gemakkelijker maken. Maar dan moet dit wel een voornemen zijn van de volledige Vlaamse regering en moet het schamele budget voor preventie naar omhoog.

Als Vlaanderen alle beschikbare handen nodig heeft om een werkzaamheidsgraad van 80 procent te halen, heeft het in de eerste plaats gezonde Vlamingen nodig.

Beleidsmakers, we hopen dat jullie ons geruststellen. Dat jullie de gezondheid van alle Vlamingen ter harte nemen en naast het wegwerken van wachtlijsten ook zullen investeren in het voorkomen van gezondheidsproblemen. 

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.