N-VA-Kamerlid Freilich stoort zich aan gebaar voor "jood", Vlaams Centrum Gebarentaal: "Wij zijn geen scheidsrechter"

N-VA-Kamerlid Michael Freilich stoort zich aan het gebaar voor "jood" in het woordenboek Vlaamse Gebarentaal. Daarbij omlijnt de gebarentolk een grote haakneus, "een eeuwenoud en achterhaald antisemitisch cliché", vindt Freilich. Het Centrum Vlaamse Gebarentaal, dat de gebaren beschrijft en publiceert, wijst erop dat zij niet optreden als scheidsrechter.

Een video waarin het woord "jood" wordt uitgebeeld, is terug te vinden in het woordenboek Vlaamse Gebarentaal, dat verschillende woorden bundelt op een website die op een server van de UGent staat. "Dit soort stereotypering is er écht over", vindt Freilich. "Ik hoop dat de UGent dit zo snel mogelijk veroordeelt en rechtzet, maar vooral intern bekijkt hoe dit is kunnen gebeuren."

Maar de UGent wijst erop dat het woordenboek het resultaat is van lexicografisch onderzoek dat door het Vlaams Gebarentaalcentrum is verricht. Onderzoekers van Vlaamse universiteiten, waaronder de UGent, waren enkel betrokken bij het ontstaan van het woordenboek.

Labels

Lisa Rombouts, onderzoeker bij het Vlaamse Gebarentaalcentrum, heeft begrip voor de klacht. "We begrijpen dat sommigen aanstoot kunnen nemen aan het gebaar. Ze wijst er wel op dat het niet om een nieuw gebaar gaat. "Wij vinden geen gebaren uit, we beschrijven en publiceren ze alleen in het woordenboek."

"Het is de oudste variant van het gebaar voor "jood" of "joods". De Amerikaanse variant wordt veel vaker gebruikt. Dat is een gebaar met een referentie naar de kin en dat is ook het gebaar voor Israël. Het is neutraler, zonder visuele kenmerken."

Het woord "neger" staat nog altijd in Van Dale, maar er wordt bij vermeld dat het om een verouderd woord gaat met negatieve connotaties

Het Vlaamse Gebarentaalcentrum velt dus geen oordeel over gebaren, maar het plant wel om labels in te voeren. "In een nieuwe versie zijn we bezig om gebruikslabels in te voeren. Zo willen we meegeven in welk domein het gebaar gebruikt wordt, maar ook over de stijl: is het een formeel gebaar? Of is het vulgair of beledigend?"

Rombouts vergelijkt het met het Van Dale-woordenboek. "Het woord "neger" staat nog altijd in Van Dale, maar er wordt bij vermeld dat het om een verouderd woord gaat met negatieve connotaties. Daar willen we ook naartoe met het Vlaamse Gebarentaalwoordenboek."