Van boodschappentas tot wasnoten: tien tips om plastic uit te sparen

Trek je koelkast eens open? De kans is groot dat er veel plastic te vinden is. Vooral eenmalige verpakkingen hebben een impact op het milieu. En recyclage is niet dé zaligmakende oplossing, toonde "Pano" gisteren aan. "We moeten dringend minder wegwerpplastic gebruiken", zegt expert Kris Bachus, onderzoeksleider Klimaat en Duurzame Ontwikkeling bij het onderzoeksinstituut HIVA. Want wat je niet gebruikt, hoef je ook niet te recycleren. Maar hoe begin je daaraan?

“Heel ons economisch systeem, heel onze manier van consumeren vraagt momenteel een veel te hoog plasticgebruik", legt Kris Bachus uit. “Zowel overheid, producenten als consumenten zouden moeten proberen om daar iets aan te doen. We moeten dringend minder wegwerpplastic gebruiken.”

Maar dat lijkt soms makkelijker gezegd dan gedaan. In de traditionele supermarkten voert wegwerpverpakking vaak nog de boventoon. Hoe kan je dan toch minder plastic gebruiken? Tien tips: 

1. Een herbruikbare boodschappentas

Het is een klassieker: neem een boodschappentas mee naar de winkel. Doe je groenten en fruit in herbruikbare zakjes, die zijn intussen in verschillende supermarkten te koop. Bij de groenteboer of op de markt zijn groenten en fruit minder vaak verpakt, en bij de lokale slager (of aan de versafdeling in je supermarkt, als die er is) kun je je vlees of kaas vers laten afsnijden en in je eigen charcuteriebakjes laten doen.

Andere producten zijn sowieso moeilijker te verkrijgen zonder verpakking. Cornflakes? Koekjes? Mozzarella? Daarvoor moet je al naar een verpakkingsvrije winkel, en die zijn nog niet dik gezaaid. Dertig kilometer moeten rijden naar een verpakkingsvrije winkel, is ook verre van praktisch en ecologisch. 

2. Water uit de kraan

Wist je dat Belgen per jaar 130 liter flessenwater drinken, en Nederlanders maar 25 liter? Door kraantjeswater te drinken, kan je veel plastic uitsparen. Gebruik eventueel een waterfilter – al is dat strikt genomen niet nodig. De liefhebbers van spuitwater kunnen een frisdrankmachine aanschaffen.  

3. Herbruikbare verpakkingen met statiegeld

Voor bierflesjes is het systeem nog overal ingeburgerd, maar wie bijvoorbeeld melk of frisdrank in een herbruikbare verpakking koopt, zoals glas, kan in ruil voor het terugbrengen van de lege flessen evengoed statiegeld krijgen. In sommige supermarkten moet je daarvoor wat langer zoeken, maar in veel drankcentrales zijn ze nog alomtegenwoordig. Of is er bij jou in de buurt nog ergens een melkboer?

Video player inladen...

4. Koffie op grootmoeders wijze

Wie koffie opgiet in een filter, of koffie zet op z’n Italiaans, met een cafetière, gebruikt ook veel minder plastic dan wie kiest voor koffiepads of –capsules: die zitten vol plastic en aluminium. Je kan nog een stap verder gaan en zelf je koffiebonen malen - want de verpakking van gemalen koffie is niet recycleerbaar. Maar dat is minder evident, al zijn de verse bonen weer helemaal hip sinds de komst van de vele koffiebars.

ImageGlobe

5. Minder plastic voor wie de deur uitgaat

Buitenshuis kun je ook veel afval vermijden: gebruik boterhamdozen in plaats van aluminium- of huishoudfolie, drinkbussen in plaats van wegwerpflesjes, herbruikbare koffiebekers in plaats van telkens dat plastic bekertje uit de automaat op je werk… Picknicken kan ook met een grote fles limonade en herbruikbare plastic bekertjes in plaats van met individuele drankjes.

6. Herbruikbare plastic dekseltjes

In plaats van plastic folie kun je een bijenwasdoek gebruiken om etenswaren af te dekken of te verpakken. Her en der vind je ook herbruikbare plastic dekseltjes (foto onder).

7. Een stuk zeep, en zelfs een stuk shampoo

Om je te wassen, kun je een stuk zeep in plaats van een plastic fles douchegel gebruiken; de douchegel zelf bestaat trouwens ook voor het overgrote deel uit water. Ook shampoo en conditioner vind je in blokjes, al zijn die minder makkelijk te vinden in de traditionele supermarkten. Online vind je ze wel.

Tandenborstels bestaan nu ook in een versie waar je de haartjes van af kunt klikken en vervangen als ze versleten zijn: je gebruikt de steel gewoon opnieuw. Wattenstaafjes kun je ook vervangen door een houten of metalen oorstokje.

8. Poetsen zonder plastic? Het kan

Wie wil poetsen maar de plastic flessen schoonmaakmiddelen wil vermijden, kan marseillezeepvlokken gebruiken. Sodakristallen (te koop in veel supermarkten) en citroen zijn goeie ontvetters, en ook met azijn krijg je je ramen weer glanzend schoon. Deze middeltjes vind je doorgaans allemaal in glazen of papieren verpakking. 

9. En wat met de was?

Ook de was doen kan met diezelfde marseillevlokken. Maar er zijn nog alternatieven in de handel: van wasparels tot wasnoten. Googelen maar. Hardnekkige vlekken kun je voorbehandelen met een ouderwets citroentje. En wasverzachter? Azijn (met een druppeltje etherische olie, als je van een lekker geurtje houdt) doet ook de job.

10. Menstruatiecup

Toegegeven, het is wennen, maar met een menstruatiecup bespaar je veel tampons en maandverband. En veel geld.

Herbekijk hier het fragment uit "Het Journaal":

Video player inladen...