Video player inladen...

VUB en ULB openen academiejaar samen: "We hebben een dubbele verjaardag te vieren"

De Vrije Universiteit Brussel (VUB) en haar Franstalige tegenhanger Université Libre de Bruxelles (ULB) openen vandaag samen het nieuwe academiejaar, in aanwezigheid van koning Filip. Dat is geen toeval, zegt rector Caroline Pauwels in een interview met VRT NWS. Beide universiteiten hebben raakvlakken, en dat geldt op verschillende domeinen.

"Eerst en vooral hebben we een dubbele verjaardag te vieren: 185 jaar ULB en VUB en 50 jaar autonoom als VUB", zegt Caroline Pauwels. De Nederlandstalige VUB splitste zich inderdaad in 1969 af van de Franstalige Université Libre de Bruxelles, een vrijzinnige academische instelling die 185 jaar geleden ontstond.

Het denken heeft denken zonder grenzen nodig

VUB-rector Caroline Pauwels

Die afsplitsing betekent niet dat beide instellingen naast elkaar leven. "We willen het belang van samenwerking benadrukken, over de grenzen heen", zegt Pauwels. "Ik denk dat het denken nooit gebaat is bij hokjes. Mensen zijn ook niet gebaat bij etiketten die hen worden opgeplakt of stigmatisering die hen wordt aangepraat. Zo help je een maatschappij niet vooruit. Het is wel belangrijk om identiteit en verschil te erkennen, maar je moet dat durven overstijgen. Het denken heeft denken zonder grenzen nodig."

Volgens de rector van de VUB is dit geen politiek statement. "Dit is de manier waarop wij in ons verhaal zijn gestapt, waarbij we niet onder stoelen of banken steken dat we in onze samenwerking soms naar elkaar moeten leren luisteren."

Lees verder onder het videofragment.

Video player inladen...

Als hoofd van een universiteit plaatst Caroline Pauwels zichzelf niet buiten de maatschappij. Maar staat haar boodschap geen mijlenver af van de realiteit na de verkiezingen van 26 mei? "Ik weet eerlijk gezegd niet of wij in verschillende werelden leven. Als we aan bepaalde mensen in het land zouden vragen waarvan ze wakker liggen, denk ik dat je in het noorden en het zuiden misschien wel dezelfde dingen zou ontdekken. Misschien leven we in twee verschillende mediawerelden."

Universiteiten moeten vooral niet zelfgenoegzaam worden en zeggen dat ze het zelf snappen, maar de anderen niet. Dat zou heel pretentieus zijn

VUB-rector Caroline Pauwels

Maar is de universitaire wereld zélf geen andere wereld? "Het is nodig dat de universiteit in eigen boezem kijkt en de kloof ziet tussen waar mensen van wakker liggen en hetgeen waarmee we zelf bezig zijn, zoals artificiële intelligentie. Ik kan mij best voorstellen dat daar voor sommige mensen een wereldvreemdheid in schuilt. We moeten erkennen dat universiteiten vooral niet zelfgenoegzaam worden en zeggen dat ze het zelf snappen, maar de anderen niet. Dat zou heel pretentieus zijn."

In een democratie hebben je verschillende machten naast elkaar. "Daarbij zullen we toch meer naar elkaar moeten luisteren", denkt Pauwels.

Dat idee van "toga's uit, botten aan". Laat ons dat doén

VUB-rector Caroline Pauwels

"Ik vind dat een universiteit in de maatschappij moet staan, in dat complexe en gelaagde Brussel. Dat betekent ook dat wij ons interesseren voor de scholenproblematiek en de armoedekloof."

Onderwijs en onderzoek ten dienste van de omgeving, hoe maak je zoiets concreet? "Dat doen we door onze studenten in de scholen bijlessen te laten geven,  door met onze professoren in een weKONEKT.brussels-verhaal te zitten, door een kinderuniversiteit die met de Brusselse scholen werkt. Dat idee van "toga's uit, botten aan". Laat ons dat doén, laat ons dat engagement nemen." 

Lees verder onder het videofragment.

Video player inladen...

Enkele maanden geleden kondigde Caroline Pauwels aan dat ze een kankerbehandeling moest ondergaan. "Ik onderga die behandeling en die verloopt voorspoedig, in die zin dat ik ze verdraag. En volgende week komt het bilan."

Ik vecht voor het leven, niet tegen de dood

VUB-rector Caroline Pauwels

"Ik heb mijn energie en mijn levenslust nog niet verloren. Ik kan blij zijn dat de ziekte niet allerlei limieten opwerpt en dat ik zo gesteund word. Niet alleen door de VUB-gemeenschap, maar veel breder dan dat. Dan merk je dat privilege van goed omringd te zijn. Ik ben mij ervan bewust dat niet iedereen zo goed omringd is."

Toch moet ze toegeven dat ze zelf grenzen ervaart, hoewel ze zich daardoor niet wil laten beperken. "Ik vecht voor het leven, niet tegen de dood." 

Video player inladen...