Studiekeuze koppelen aan resultaten in secundair: een goed idee? Enkele studenten en afgestudeerden aan het woord

De rector van de KU Leuven Luc Sels wil de hogere studiekeuze voortaan koppelen aan de resultaten uit het secundair onderwijs. Sels wil daarmee de dalende slaagkansen van eerstejaarsstudenten aanpakken. Maar mag een negatief studieadvies aan het einde van het secundair onderwijs de toekomst van een student mee bepalen? En is een ijkingstoets voor elke student een goed idee? Enkele studenten en afgestudeerden doen hun verhaal aan VRT NWS. 

Deniz Zengin (29)  studeerde in het middelbaar koeltechnieken aan het Technisch Instituut in Genk. Hij besloot ondanks een negatief studieadvies van zijn leraren te starten met de opleiding lichamelijke opvoeding aan de XIOS hogeschool. Met enkele bijlessen van vrienden en YouTube heeft hij er zich kunnen doorworstelen. Hij behaalde zelfs een masterdiploma revalidatiewetenschappen en kinesitherapie en heeft vandaag een eigen praktijk in Genk. 

Video player inladen...

Leen Felix: "Als er een ijkingsproef was, was ik er grandioos op gebuisd geweest"

Een ijkingsproef is niets nieuw. Voor wie een studie burgerlijk ingenieur of diergeneeskunde wil volgen, zijn die proeven zelfs verplicht. Het resultaat van zo'n proef is voor alle duidelijkheid niet bindend en moet net als hulp bij de studiekeuze dienen. Toch kan zo'n proef gevaarlijk zijn. Voor studenten die geen evidente studiekeuze maken en daardoor slecht zouden scoren op de ijkingsproef, kan het onterecht demotiverend werken.

Leen Felix

Leen (23) volgde in het middelbaar Latijn-moderne talen. Aan het einde van haar zes jaar middelbare school wou ze biologie gaan studeren aan de KU Leuven. Niet de meest logische studiekeuze voor een latiniste en het werd haar dan ook afgeraden: "Biologie, chemie en fysica zaten bij ons in één vak natuurwetenschappen, twee uurtjes per week. Dat was heel beperkt. Toen dan mijn studiekeuze besproken werd aan het einde van het jaar waren de leraren er toch sceptisch over omdat het geen evidente keuze was. Op de rapportbespreking werd dat ook verteld en besproken."

Leen en haar ouders besloten dat negatieve advies niet te volgen en ze behaalde uiteindelijk zonder veel kleerscheuren een masterdiploma. "Het was heel zwaar in het begin en ik heb hard moeten werken. Het is toch gelukt en nu ben ik afgestudeerd in juni. En nu begin ik aan een doctoraat landschapsreconstructie en milieugeografie in Amsterdam."

De ijkingsproef vindt Leen enerzijds gevaarlijk, maar anderzijds wel goed: "Ik vind het heel jammer om dan te horen dat ze naar punten en de studie in het middelbaar gaan kijken om mensen toe te laten in studierichtingen. Op die ijkingsproef zou ik sowieso grandioos buizen. Veel mensen en zeker hun ouders zouden door die proef tegengehouden kunnen worden. Maar anderzijds is het wel goed om te weten hoe je ervoor staat."

Geen problemen in het secundair, wel in het hoger onderwijs

Mirthe Van Campenhout (21) heeft in het middelbaar humane wetenschappen gestudeerd. Door haar goede studiemethode raadden haar leraren daarom aan om rechten met de optie criminologie te studeren in Leuven. Die richting lag haar toch niet zo goed, haar punten dwongen ermee te stoppen. Het jaar erna is ze dan maar psychologie gaan studeren. Ze zit momenteel al in haar derde bachelor. Mirthe had extra studiekeuzebegeleiding kunnen gebruiken, maar een verplichte ijkingsproef en doorlichting van de studiesultaten uit het middelbaar vindt ze geen goed idee:

Video player inladen...

Ook Youssef Addib (23) was in zijn middelbaar een goede student in de richting gezondheids- en welzijnswetenschappen. Daarna koos hij voor toegepaste psychologie, maar net zoals Mirthe was hij niet goed voorbereid op de grote hoeveelheden leerstof: "Je zit plots in een aula met 1.000 studenten, je weet niet goed waar je terecht kan om uit te leggen hoe je je bij de studie voelt en om waar je advies kan vragen. Dus ben ik gestopt, omdat ik me er slecht door voelde." 

Youssef Addib

Hij is dan maar gaan werken, maar voelde zich daar ook niet goed bij. Na enkele gesprekken met Baanbrekers, een onderdeel van de federatie van jeugdhuizen Formaat vzw, die Antwerpse jongeren helpt hun toekomst uit te tekenen, besloot hij aan een totaal andere opleiding te beginnen, elektromechanica. Geen evidente keuze op basis van zijn traject in het secundair onderwijs, maar hij behaalde zijn professionele bachelor en start dit jaar aan een masterdiploma. "Ik heb de stap gewaagd, omdat de wil en motivatie er was en uiteindelijk behaalde ik met onderscheiding mijn diploma, zonder jaren te hebben gedubbeld en ik had doorheen die drie jaren geen enkel herexamen," zegt Youssef.

Youssef vindt dat vooral de motivatie van studenten doorslaggevend is. "De keuze die gemaakt moet worden, moet niet bepaald worden door een ijkingsproef, maar door de motivatie en talenten van de student. Uiteindelijk heeft deze beslissing een drastische invloed op de komende 40 jaar werk."