Video player inladen...

Brits Hooggerechtshof fluit premier Johnson terug: "Beslissing om parlement te schorsen, was onwettig"

Het manoeuvre van de eerste minister om het parlement te sluiten tot 14 oktober is ongrondwettelijk zegt het Hooggerechtshof. Morgen al komt het parlement weer bijeen. Premier Johnson is het niet eens met de uitspraak, maar hij zal ze wel respecteren. 

De voorzitter van het Hooggerechtshof, Lady Hale, sprak in naam van alle elf de rechters. Ze benadrukte dat de beslissing unaniem is genomen. Het hof zei dus dat het onwettig was om het parlement voor vijf weken te sluiten. "Het effect op de fundamentele waarden van onze democratie was extreem", zei Lady Hale. "Er was ook geen verantwoording voor zo'n drastische beslissing."

Het Parlement is dus in feite nooit geschorst geweest, want de beslissing van Boris Johnson was ongeldig, zei Lady Hale nog. Het Britse parlement komt morgen alweer bijeen. Dat heeft John Bercow laten weten, de speaker van het lagerhuis. 

Het parlement is niet opgeschort. Dat is onze unanieme beslissing
Lady Hale, voorzitter van het Britse Hooggerechtshof

Met de uitspraak van het Hooggerechtshof bevindt de politiek in Groot-Brittannië zich op onbekend terrein. De Britse grondwet staat niet op papier, het was dus heel belangrijk om de interpretatie van de rechters te horen.

De regering had aangevoerd dat de beslissing om het parlement op te schorten normaal was, in de aanloop naar de toespraak van de koningin en de regeerverklaring op 14 oktober. Dat is maar een paar dagen voor een belangrijke EU-top over de brexit.

Maar daar hadden de rechters dus geen oren naar. Zij zeggen dat het parlement buitenspel is gezet, en dat de beslissing om het parlement op te schorten niet door de parlementsleden is genomen, maar is opgelegd van buitenaf. 

Ik blijf erbij dat we de Europese Unie verlaten op 31 oktober

premier Boris Johnson

Voor eerste minister Boris Johnson is de uitspraak van het hooggerechtshof een nieuwe nederlaag. Hij is dan ook niet blij, zo liet hij weten vanuit New York. "Ik ben het er helemaal niet mee eens, want het recht om het parlement op te schorten voor een regeerverklaring is al heel oud. Maar uiteraard zal ik de uitspraak respecteren, en zullen de parlementsleden ruim de kans krijgen om te discuteren over de brexit" zei Johnson. Die er fijntjes aan toevoegde dat ze daar al drie jaar mee bezig zijn.

Boris Johnson vindt niet dat hij zich moet verontschuldigen, hij gelooft nog altijd dat het opschorten van het parlement de juiste beslissing was. Hij wil ook doorgaan met zijn plan om in oktober een regeerverklaring te houden, traditiegetrouw gebeurt dat door een toespraak van de koningin. "Maar vooral" zei de eerste minister, "moeten we doorgaan met de brexit. Wat er ook gebeurt, we willen de Europese Unie verlaten op 31 oktober.  Met deze uitspraak wordt het niet eenvoudiger om een akkoord te vinden met de Europese Unie. Maar we gaan het doen, in het belang van Groot-Brittannië". (lees verder onder de foto)

'Speaker' Bercow organiseert morgen al nieuwe zitting Lagerhuis

De oppositie reageerde meteen na de uitspraak. Oppositieleider Jeremy Corbyn van Labour zei op het Labour-partijcongres dat eerste minister Johnson nu ontslag moet nemen. Politieke waarnemers denken dat het zo'n vaart niet zal lopen. Maar het wordt voor Boris Johnson wel moeilijk om de beslissing zomaar weg te wuiven. De premier had vooraf al gezegd dat hij in geen geval een nieuwe schorsing van het parlement gaat vragen.

Parlementsvoorzitter John Bercow (de speaker van het Lagerhuis die bekend is omdat hij  de parlementsleden vaak ter orde roept ) heeft intussen laten weten dat het parlement al morgen, woensdag, bijeenkomt. Bercow neemt zo snel mogelijk contact op met alle partijvoorzitters. (lees verder onder de foto)

Het parlement komt morgen woensdag weer bijeen 

John Bercow, speaker van het lagerhuis

Ook parlementsleden van de Schotse nationalisten vragen openlijk het ontslag van premier Johnson. De liberaal-democraten noemen Johnson "niet geschikt voor de job van eerste minister". Ze willen dat het parlement nu snel bijeenkomt. "We willen de eerste minister ondervragen", liet voorzitster Jo Swinson weten. 

Voor alle duidelijkheid: het hof heeft helemaal géén uitspraak gedaan over de brexit. Het heeft alleen geoordeeld dat de procedure die de regering heeft gevolgd om het parlement buitenspel te zetten niet grondwettelijk is. "En dat net op een erg belangrijk moment in onze geschiedenis", zei Lady Hale daarover. 

Activiste Gina Miller, die mee aan de basis lag van de gerechtelijke stappen tegen de sluiting van het parlement, reageert tevreden. Ze noemde het "een overwinning voor het parlement, de scheiding der machten en de onafhankelijkheid van het Britse gerecht".

activiste Gina Miller