AFP or licensors

Waar was de stem van Belgische jongeren op de klimaattop van de Verenigde Naties?

VN-jongerenvertegenwoordiger Flore De Pauw betreurt dat eerste minister Charles Michel op de klimaattop aanwezig was zonder een geloofwaardige consultatieronde bij Belgische jongeren. Eerder had België zich in de laatste VN-veiligheidsraad uitgesproken om jongeren als gelijken te zien in de klimaatdiscussie.

opinie
Flore De Pauw
Flore is VN-jongerenvertegenwoordiger Duurzame Ontwikkeling van de Vlaamse Jeugdraad.

Gisteren was eerste minister Charles Michel aanwezig op de klimaattop in New York om er België te vertegenwoordigen zonder regering en zonder geloofwaardige consultatie van jonge Belgen. Net terwijl die laatste groep zich afgelopen maanden luid en duidelijk liet horen én mogelijk het meest geraakt wordt door deze crisis.

Net omdat het klimaat in crisis verkeert, had gisteren de "climate change summit" plaats. VN-secretaris-generaal António Guterres organiseerde de eendaagse top omdat hij vindt dat staten sneller actie moeten ondernemen. Hij riep heel expliciet op om geen mooie speeches te brengen, maar vooral concrete actie aan de dag te leggen.


België besloot zich gisteren dan ook bij de "Climate Ambition Alliance" aan te sluiten: een groep landen die tegen 2050 klimaatneutraal willen zijn en hun ambitieniveau willen verhogen in 2020, een cruciaal jaar voor het akkoord van Parijs omdat landen dan hun nieuwe doelen stellen onder het akkoord.

Wat de klimaatprotesten hebben gedaan, is de "laissez-faire"-houding van leiders door elkaar schudden

Terwijl staatsleiders jaren praatten over de opwarming van de aarde,
warmde de planeet met 1°C op in vergelijking met de pre-industriële periode, en zijn we met de huidige inspanningen op weg naar een opwarming van 3°C tegen het einde van deze eeuw. Een goed argument voor jongeren wereldwijd om de straat op te trekken. De rest is geschiedenis. 


Daarom wordt ter voorbereiding van de "echte" climate change summit een Youth Climate Summit georganiseerd op 21 september. Jonge klimaat­activisten van over de hele wereld – alsook Greta Thunberg – kwamen er samen om hun ongerustheid te uiten. Die laatste sprak de wereldleiders geëmotioneerd toe met een niet mis te verstane boodschap: “Als jullie ons nu in de steek laten, zullen we jullie dat nooit vergeven.” Want tot op heden komen jongeren op straat. Maar heeft dat wel veel nut?

(lees verder onder de afbeelding)

VN-secretaris-generaal António Guterres spreekt de wereldleiders toe. AFP or licensors

Wat de klimaatprotesten hebben gedaan, en wat VN-secretaris-generaal Guterres ook beaamde, is de "laissez-faire"-houding van leiders door elkaar schudden. Dat was cruciaal. Maar achter de schermen speelde zich veel meer af dan gewoon een beetje roepen op straat. Jongeren geven inspraak via hun lokale of regionale jeugdraden, hebben contact met klimaat­wetenschappers of discussiëren in hun vriendengroep over het klimaat.

En natuurlijk wil ik niet claimen dat elke Belgische jongere daarmee bezig is. Sommige jongeren zijn meer bezig met overleven, voelen zich niet gehoord of hebben simpelweg geen interesse in het thema. En dat is exact waarom inzetten op beleidsmakers (via o.a. betogingen) van levensbelang is.

Het idee dat we zouden moeten wachten tot iedereen de juiste, groene levenskeuzes maakt om ons klimaat veilig te stellen, is een illusie. Die ecologische keuzes moeten vooral de gemakkelijkste optie zijn en daar ligt de taak van een overheid.

Luisteren naar de bevolking is een andere taak van een democratische overheid. Ook naar de stem van de jongsten

Luisteren naar de bevolking is een andere taak van een democratische overheid. Ook naar de stem van de jongsten. België zei in juli tijdens een vergadering in de Veiligheidsraad over jeugd, vrede en veiligheid nog dat "jongeren als gelijken moeten worden gezien en dat daarvoor een verandering in normen, praktijken en attitudes nodig is". Met andere woorden: geen schijnparticipatie meer.

Voor deze top liep het helaas anders. Omdat er een Youth Climate Summit wordt georganiseerd, lijkt het de bedoeling dat Belgische jongeren naar New York vliegen om daar gehoord te worden. Met andere woorden: het enige wat je moet doen is een ticket van minstens 800 euro kopen om dan voor drie dagen naar een ander continent te vliegen om daar gehoord te worden. Te gek voor woorden. Laten we eerlijk zijn, dit is géén jongerenparticipatie. Integendeel, jongerenparticipatie is een continu proces dat ook buiten VN-tops, in België moet doorgaan. En dat ontbreekt vandaag.

Ik roep alle nieuwe regerings­leden op om bij ons langs te komen. De ogen van alle toekomstige generaties zijn op ons gericht. Laten we hen niet in de steek laten

Het feit dat er op Vlaams en federaal niveau nog steeds geen regering is, helpt ook niet. In de werkgroep "VN" van de Vlaamse Jeugdraad waar ik ook deel van uitmaak, schreven we afgelopen maanden aan een advies over duurzaam leven voor jongeren voor de Vlaamse regering.

We consulteerden daarvoor heel wat jongeren en toetsten onze bevindingen achteraf bij experten en beleidsmakers. Maar zolang er geen Vlaamse regering is, en dus ook geen nieuwe minister van Energie, Leefmilieu en Duurzame Ontwikkeling, kunnen we ons naar niemand richten. Nochtans staan er in ons advies héél wat boeiende ambities en voorstellen te lezen, ideale input als je naar een klimaattop wil gaan met de stem van jongeren op zak.

Daarom nodig ik alle nieuwe regeringingsleden uit die komende maanden benoemd zullen worden: kom langs. Praat met ons. We hebben u heel wat te vertellen. En ondertussen hoop ik dat België de gisteren aangegane verbintenissen waarmaakt. De ogen van alle toekomstige generaties zijn op ons gericht. Laten we hen niet in de steek laten.

Bekijk hieronder de emotionele speech van klimaatactiviste Greta Thunberg:

Video player inladen...

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.