Video player inladen...

Stoffelijke resten van Spaanse dictator Franco mogen weggehaald worden uit praalgraf

Het Spaanse Hooggerechtshof heeft het licht op groen gezet voor het opgraven van de stoffelijke resten van dictator Francisco Franco. De socialistische regering wou die resten overbrengen van het mausoleum in de zogenoemde Vallei der Gevallenen naar een minder controversiële plaats. Maar de nabestaanden van de dictator verzetten zich daartegen. Het beroep van de nabestaanden is nu afgewezen. 

De herbegrafenis van Franco verdeelt al enige tijd de Spaanse publieke opinie. De dictator die van 1939 tot 1975 met harde hand over Spanje regeerde, ligt begraven in een praalgraf even buiten Madrid, op een plek die de Vallei der Gevallenen genoemd wordt. 

Het is een enorm monument dat in de jaren 40 werd opgericht om de gesneuvelden van de Spaanse burgeroorlog (1936-1939) te herdenken. Bij de bouw werden dwangarbeiders ingezet, verslagen republikeinen die tijdens de burgeroorlog vochten tegen de falangisten van Franco, die intussen de macht had overgenomen. 

In het monument liggen tienduizenden gesneuvelden begraven, zowel falangisten als republikeinen, voor zover die laatsten katholiek waren. Het centrale punt is een grote basiliek met daarin het mausoleum waar Franco zelf na zijn dood in 1975 werd begraven.

Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved.

Het monument wordt dan ook vooral gezien als een herinnering aan de overwinning van de dictator en het fascisme. Na zijn dood is het uitgegroeid tot een soort pelgrimsoord voor extreemrechtse aanhangers van Franco. Familieleden van republikeinse soldaten die hier begraven liggen, zien het monument als een belediging voor het moderne democratische Spanje. Zij vragen al jaren dat Franco elders wordt begraven.

Juridisch getouwtrek

De socialistische premier Pedro Sánchez deed bij zijn aantreden in juni vorig jaar de belofte dat de resten van de voormalige dicator zouden worden weggehaald uit het praalgraf en dat ze zouden worden herbegraven op een kerkhof ten noorden van Madrid, waar ook de vrouw van Franco begraven ligt.

In september vorig jaar zette het Spaanse parlement het licht op groen voor de herbegrafenis van Franco, maar meteen volgde juridisch getouwtrek met diens nabestaanden.

Die konden wel akkoord gaan met een herbegrafenis in het familiegraf van de Almudenakathedraal in het hart van Madrid, naast het koninklijk paleis. Maar dat was dan weer voor de regering onaanvaardbaar, want die wil absoluut vermijden dat er opnieuw een "pelgrimsoord" ontstaat.

In juni besliste het Hooggerechtshof, de hoogste rechtsinstantie van Spanje, om het opgraven van het stoffelijk overschot op te schorten. Het wou eerst een beslissing ten gronde nemen in de zaak. Vandaag liet het weten dat het het bezwaar van de nabestaanden "in zijn geheel" heeft afgewezen. 

Regering is nu aan zet

Of de stoffelijke resten van Franco nu effectief herbegraven zullen worden, hangt af van de regering. "De juridische mogelijkheden van de nabestaanden lijken stilaan uitgeput. Zij konden in juni nog in extremis uitstel krijgen via het Hooggerechtshof, maar met deze beslissing is het over en uit voor de familie", zegt Vincent Scheltiens van de Universiteit van Antwerpen.

"De vraag is nu of de regering de herbegrafenis effectief zal uitvoeren. Op 10 november zijn er vervroegde parlementsverkiezingen in Spanje, dus de regering moet nu beslissen of ze de opgraving nog voor die datum uitvoeren. Aangezien dat politiek zeer gevoelig ligt, zal ze moeten afwegen of ze daar electoraal voordeel uit zal halen of dat het te veel zal polariseren." 

Meest gelezen