Video player inladen...

Alles wat u moet weten over de presidentsverkiezingen in Afghanistan

Afghanistan kiest vandaag een nieuwe president. Twee kandidaten maken een kans: huidig president Ashraf Ghani en Abdullah Abdullah, de nummer twee van Afghanistan. Het land kreunt al maanden onder het geweld van de taliban-opstandelingen. Die hebben de helft van het land intussen weer in handen. Zeker een derde van de stembureaus zal gesloten blijven door de onveiligheid in het land. 

De presidentsverkiezingen van vandaag zijn al eerder twee keer uitgesteld omdat de regering er niet klaar voor was. De onveiligheid was te groot. De voorbije parlementsverkiezingen verliepen zo chaotisch dat het maanden wachten was op de uitslagen. De fraude en corruptie was toen, zelfs naar Afghaanse normen, zo groot dat verschillende leden van de verkiezingscommissie intussen achter de tralies zitten. 

Wie wordt de nieuwe president van Afghanistan?

Ashraf Ghani, de huidige president van Afghanistan, is een grote kanshebber, ondanks zijn mager beleid. 

De voorbije vier jaar hebben de taliban bijna de helft van het land weer in handen gekregen. Er zijn nu dagelijks aanslagen. Ghani is er niet in geslaagd een einde te maken aan de endemische corruptie. De productie van papaver, de grondstof voor drugs, was historisch groot onder zijn bewind. Bij de onderhandelingen tussen de VS en de taliban was hij zelf niet uitgenodigd.

Ghani heeft de steun van de etnische Pashtoen-bevolking. Dat is de grootste bevolkingsgroep in Afghanistan. 

Huidig president en kanshebber Ashraf Ghani Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved.

Abdullah Abdullah is de huidige nummer twee van het land en is ook de grote favoriet. Hij is net als Ghani verantwoordelijk voor de neergang van Afghanistan. Abdullah Abdullah is de leider van de Nationale Alliantie en is dokter van opleiding. 

Krijgsheer Hekmatyar, alias 'The Butcher of Kabul'  is verantwoordelijk voor tienduizenden doden. Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved.

Ook Gulbuddin Hekmatyar is kandidaat. Hij is een erg omstreden krijgsheer die de voorbije 30 jaar allianties met én tegen iedereen sloot. In de jaren 90 vocht hij met Amerikaans geld tegen de Sovjets. Na de invasie door de VS keerde hij zich tegen zijn broodheren en maakte naam met erg bloedige aanslagen tegen Westerse militairen. Zijn militie maakte tienduizenden doden en Hekmatyar wordt beschuldigd van oorlogsmisdaden. Hij staat sinds 2003 op de Amerikaanse lijst met terroristen. Hekmatyar dreigt nu weer met geweld als er sprake van verkiezingsfraude zou zijn. 

In totaal zijn er zestien kandidaten. Er is echter nauwelijks campagne gevoerd uit schrik voor aanslagen en represailles van de taliban. Die hebben gewaarschuwd dat ze opnieuw vingers zullen afsnijden van wie gaan stemmen is. 

Als er tijdens de eerste ronde niemand meer dan 51 procent haalt, dan komt er binnen de twee weken een nieuwe ronde.  

Hoezo, was er dan geen vredesakkoord met de taliban?

Zowel de Afghaanse regering, de internationale gemeenschap als de VS hebben geprobeerd om tot een akkoord te komen met de taliban. Dat zijn gewapende, uiterst gewelddadige opstandelingen. In 2001 waren de taliban door een buitenlandse invasie van de macht verdreven, intussen controleren ze weer de helft van het land. 

Puinruimen na de zoveelste aanslag in Kaboel. Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved.

Nadat eerdere pogingen waren mislukt, liepen er opnieuw verregaande onderhandelingen met de VS. De VS had beloofd om zich gedeeltelijk terug te trekken, als er geen aanslagen op westerse doelwitten zouden worden georganiseerd vanuit Afghanistan. Maar eerder deze maand viel er bij een aanslag een dodelijk Amerikaans slachtoffer en dus braken de onderhandelingen af. 

De taliban zijn aan de winnende hand in Afghanistan, voeren het aantal aanslagen op en zijn niet geneigd om veel toe te geven in onderhandelingen. De taliban zijn, onder meer door reeksen van bloedige aanslagen, de voorbije 18 jaar verantwoordelijk voor het leeuwendeel van het aantal burgerslachtoffers.

(lees voort onder de grafiek en foto)

 Familieleden begraven hun naasten na een bloedige aanslag op een huwelijksfeest in Kaboel. Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved.

Komt er een nieuwe golf met Afghaanse vluchtelingen?

Het toenemende geweld heeft weer grote vluchtelingenstromen op gang gebracht in Afghanistan. Volgens UNHCR, de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties, waren er vorig jaar meer dan twee miljoen ontheemden in Afghanistan. Een deel van hen trekt opnieuw richting Europa.

Uit cijfers van het Hoog Commissariaat voor de Vluchtelingen staat Afghanistan intussen weer op de eerste plaats als herkomstland van asielaanvragen. Vorig jaar vroegen zo'n 2.000 Afghanen bescherming aan in ons land. Ongeveer een derde krijgt ook effectief bescherming.

Met mondjesmaat worden ook afgewezen asielzoekers en vluchtelingen uit Europa teruggestuurd naar Afghanistan. 

Afghanistan is een erg conservatief land, waar vrouwen soms helemaal gesluierd moeten zijn.

Zijn er nog buitenlandse militairen in Afghanistan?

De VS heeft zo'n 14.000 militairen in het land. Het is voor de Verenigde Staten de langste buitenlandse operatie ooit. Er sneuvelden tot nu toe zo'n 2.400 Amerikaanse militairen.

In 2001 vielen de VS Afghanistan binnen, omdat de aanslagen van 11 september vanuit Afghanistan waren georganiseerd. Het land was toen in handen van de taliban.

De internationale troepenmacht onder leiding van de NAVO heeft ook nog eens 14.000 militairen (waarvan 5.000 Amerikanen en zo'n 100 Belgen). Die bewaken de ruime omgeving van het vliegveld van de noordelijke stad Mazar-e-sharif. 

De buitenlandse operatie kostte de voorbije 18 jaar miljarden dollars en kostte het leven aan tienduizenden Afghaanse burgers. 

Steeds meer signalen wijzen erop dat de oude krijgsheren hun milities intussen weer aan opbouwen zijn. Ze gaan ervan uit dat het zwakke Afghaanse leger hen niet zal kunnen beschermen tegen de oprukkende taliban. Zo heeft Iran deze zomer al strijders uit Syrië overgevlogen om de sjiitische Hazara-minderheid te beschermen. 

Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved.

Bekijk hier de laatste stand van zaken met Jens Franssen in "Het Journaal":

Video player inladen...