HOC/JESSICA TAYLOR

"Politieke gezag van Boris Johnson is volledig aan flarden geschoten", en het parlement gaat in de aanval

Vandaag is het Britse parlement opnieuw bijeen en zoals verwacht is het een woelige zitting. Premier Boris Johnson zal straks een verklaring afleggen. Gisteren had het Hooggerechtshof de verdaging van het parlement met vijf weken onwettig genoemd. De confrontatie tussen parlement en regering kan dus weer in alle hevigheid losbarsten.

Premier Johnson zal vanmiddag in het Lagerhuis een verklaring afleggen. Wat hij gaat zeggen, is niet duidelijk, maar de oppositie trekt nu al hard van leer tegen de Conservatieve regering. 

"Het politieke gezag van Boris Johnson is nu helemaal aan flarden geschoten", zegt onze collega Ivan Ollevier vanuit Londen. Gisteren heeft het Hooggerechtshof de verdaging van het parlement die Johnson door koningin Elizabeth II had laten afkondigen, onwettig genoemd. Dat is een forse nederlaag voor Johnson, die meteen vervroegd is teruggekeerd uit de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York. 

Wat kan Johnson nog doen?

De oppositie ruikt bloed en eist het ontslag van premier Johnson. Toch is de kans volgens Ollevier erg klein dat Johnson de handdoek in de ring zal gooien en ontslag zal nemen. Mogelijk zal hij proberen om toch vervroegde verkiezingen uit te schrijven, want dat is de enige mogelijkheid om de meerderheid in het Lagerhuis opnieuw te veroveren. Door het recente overlopen van Conservatieve parlementsleden heeft de regering immers geen meerderheid meer, ook niet met de gedoogsteun van de Noord-Ierse protestantse DUP. 

Partijgenoot en hoogste verantwoordelijke voor justitie in de regering  Geoffrey Cox heeft in het parlement al gezegd dat er een motie voor nieuwe verkiezingen aankomt. "Dit parlement is dood. Het zou niet langer mogen bijeenkomen. De leden zouden de moed moeten hebben om naar de kiezer te stappen, maar ze durven niet", klonk het.

This parliament is dead. It should no longer sit.

Geoffrey Cox, hoogste juridische verantwoordelijke van de regering voor Engeland en Wales

De oppositie probeert uit alle macht te verhinderen dat Johnson zijn nieuwe verkiezingen krijgt en dat om te verhinderen dat er een no-dealbrexit zou komen. Een alternatief is dat de premier het parlement opnieuw verdaagt, maar dan voor een korte periode en niet voor vijf weken zoals eerder gepland. 

Hoe dan ook blijft Johnson vasthouden aan de brexit met of zonder akkoord met de EU op 31 oktober. Hij stelt dat voor als een strijd tussen enerzijds de regering en het volk en anderzijds het parlement en het establishment. 

Of er nog een akkoord met de Europese Unie komt, is overigens niet helemaal uit te sluiten. De voorbije weken waren er signalen dat men zich in Brussel wat soepeler zou willen opstellen. Dat is vandaag overigens bevestigd door minister Michael Gove die spreekt over "betekenisvolle vooruitgang" in de onderhandelingen met de EU. (Over het debat in het parlement zelf, lees verder onder de foto).

Zoals gewoonlijk verzamelen zich voor- en tegenstanders van de brexit buiten het parlement. Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved.

Vuurwerk, maar nog geen Johnson

Zoals verwacht gaat het tijdens het debat in het Lagerhuis stevig aan toe. De oppositie pakt vooral premier Boris Johnson aan omdat die koningin heeft meegesleurd in een "onwettige daad" (het langdurig verdagen van het parlement) en omdat hij de koningin "misleid" zou hebben. Labour vindt de uitlatingen van Geoffrey Cox over het "dode parlement" niets minder dan "een schande".

Onze premier is roekeloos. Zijn karakter maakt hem ongeschikt voor deze functie.

Tom Watson, parlementslid voor Labour

Ook de voormalige Conservatieven David Gauke en Amber Rudd -tot voor kort ministers in de regering van Theresa May- trekken van leer tegen Boris Johnson. Zij vinden het gevaarlijk dat die "de regering en het volk tegenover het parlement stelt". Gauke eist het ontslag van Dominic Cummings, de stafchef van premier Johnson, die beschouwd wordt als het "brein" achter de mislukte poging om het parlement te verdagen. 

De overblijvende Conservatieven nemen de verdediging van de regering op zich. Parlementslid Bernard Jenkin verwijt het parlement "dat het zich onttrekt aan de verplichting om de brexit uit te voeren". "Wij zien nu een botsing tussen twee systemen van wettelijkheid: die tussen directe democratie (het referendum) en de representatieve democratie (het parlement). Het Hooggerechtshof heeft duidelijk de kant van het parlement gekozen", stelt Jenkin vast.

Premier Johnson is vervroegd teruggekeerd vanuit de Verenigde Naties in New York. Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved.

Bekijk hier de reportage uit Het Journaal 7.

Video player inladen...