BBC op zoek naar oplichtster die miljoenen mensen geld aftroggelde met onbestaande cryptomunt, ook Belgen

Oplichters hebben Belgen voor meer dan 1,5 miljoen euro van hun geld beroofd door hen te laten investeren in een onbestaande digitale munt, OneCoin. Dat berekende de BBC naar aanleiding van een onderzoek rond online oplichting. Journalist Jamie Bartlett onderzocht hoe een Bulgaars netwerk jarenlang mensen een rad voor de ogen draaide en wereldwijd miljarden euro verdiende. In een podcast gaat hij op zoek naar het brein achter de oplichting, een Bulgaarse dame.

OneCoin, dat lijkt op die andere digitale munt, Bitcoin. Maar het grote verschil is dat Bitcoin bestaat en OneCoin niet. OneCoin pakt nochtans op haar website uit met grote winsten en getuigenissen van mensen die rijk werden met de investering.  Allemaal verzonnen. Jarenlang konden de mensen achter de oplichting hun gang gaan, tot Amerikaanse speurders en rechters ingrepen. Onderzoek wees uit dat OneCoin een groots opgezet frauduleus piramide-spel is, waarbij je als deelnemer grote opbrengsten worden beloofd als je investeert. Maar in werkelijkheid wordt je geld helemaal niet belegd.

Spilfiguur in de hele saga is de Bulgaarse Ruja Ignatova, de oprichtster van OneCoin. Ze werd in maart dit jaar aangeklaagd in Amerika voor beleggingsfraude en witwaspraktijken. Ook haar broer is bij de oplichting betrokken en in tegenstelling tot Ruja Ignatova zelf kon hij worden gearresteerd. Ignatova is spoorloos.

“Dus ging ik op zoek naar haar”, zegt de Britse journalist Jamie Bartlett die de oplichting onderzocht. “Wereldwijd zijn miljoenen mensen van hun geld beroofd voor alles samen 4,5 miljard euro. Daar zijn ook Belgen bij voor exact 1.667.925 euro. Dat bedrag dateert wel van de eerste helft van 2016. Maar het is de enige periode dat OneCoin even per land werd opengebroken en we dus een berekening konden maken. De oplichting gebeurt via het internet en daar zijn dus geen grenzen. OneCoin bleef groeien tot ten minste midden 2017 en is nog steeds actief. Dus is het aannemelijk dat het aantal slachtoffers in België en wereldwijd nog hoger ligt." 

Op zoek naar Ignatova

"Dit is verreweg het vreemdste en spannendste verhaal waar ik ooit aan heb gewerkt. En ik besteed mijn leven aan het onderzoeken van vreemde en ongewone verhalen", vertelt Bartlett. "Onze zoektocht naar Dr Ruja Ignatova nam ons mee naar plaatsen waar ik nooit had verwacht te komen. Wat begon als een zoektocht naar een vermiste vrouw, veranderde in een verhaal over hebzucht, bedrog, kuddegedrag en -waanzin. En wie weet wat we nog meer kunnen ontdekken nu meer mensen op de hoogte zijn van het verhaal".

De podcast van Jamie Bartlett is hier te beluisteren.

In een reportage onlangs toonde VRT NWS hoe een andere digitale munt, Bitcoin, wordt misbruikt om via advertenties met Bekende Vlamingen mensen op te lichten. De Autoriteit voor Financiële Diensten en Markten, FSMA, waarschuwde toen al om op te passen met beleggingen die online worden aangeprezen. Bij twijfel over de betrouwbaarheid wordt altijd aangeraden om hulp te zoeken bij experten.

De mensen achter OneCoin reageerden intussen op het onderzoek met een statement: "OneCoin verwerpt de beschuldigingen dat het oplichterij is en stelt dat OneCoin verifieerbaar voldoet aan alle criteria van de definitie van een cryptomunt. Onze partners, onze klanten en onze advocaten strijden met succes tegen de gerechtelijke acties die over de hele wereld worden genomen en we zijn er zeker van dat de visie van een nieuw systeem op basis van een 'financiële revolutie' tot stand zal komen."