Jimmy Somerville (Bronski Beat): ""Smalltown boy" was een welgemeende schreeuw om verandering"

Hij was net geen 18, toen hij, weggepest uit Glasgow, eind jaren 70 in Londen arriveerde. "Ik leek net een meisje en ik was homo", en dus zocht Jimmy Somerville zijn heil in de Britse hoofdstad. Samen met een paar vrienden richtte hij daar de groep Bronski Beat op, om op die manier vooral de homodiscriminatie aan de kaak te stellen. Die boodschap was zeker aanwezig, toen Somerville en co in 1984 wereldwijd de hitparades beklommen met hun "Smalltown boy", een lied met een grijs en triestig verhaal, maar met een positieve noot op het einde.

"Smalltown boy" gaat immers over een homoseksuele jongen die te maken krijgt met homofobie, eenzaamheid en onbegrip en dan maar beslist om te vertrekken uit de rauwe realiteit waarvan hij deel uitmaakt. Uiteindelijk probeert hij zijn geluk elders. In de begeleidende videoclip stapt de jongeman alvast weer lachend van de trein af, een nieuwe toekomst tegemoet. Want "Run away, turn away, run away, turn away, run away".

Jimmy Somerville: "Ja, het was best wel moeilijk in Glasgow (geboorteplaats van Somerville, red). Het leven was gewoon klote. Daarom ging ik er weg. Het was daar echt akelig in die tijd. Ik ben één meter drieënzestig, ik had rood haar. Ik leek net een meisje en ik was homo. Ze hadden net zo goed mijn benen kunnen afhakken. Nee, dat viel daar heus niet mee." (Top 2000 A Gogo, maart 2018)

"Ik werd gemotiveerd door een passie en door een oprechte boosheid en frustratie over discriminatie. Door het feit wie ik was, leed ik onder de greep van de heersende maatschappelijke waarden, net zoals zoveel anderen waar ook ter wereld." (Huffington Post, november 2014)

"Voor mij is muziek een voorwerp, een megafoon om een boodschap de wereld in te sturen. Ik heb mijn carrière nooit op de eerste plaats gezet. Het ging me om de problematiek rond homoseksualiteit onder de mensen te brengen. Ik was toen zeker en vast een erg boze jonge kerel." (Pride Life, juli 2015)

"In zekere zin ging het over mij en mijn geaardheid. Maar volgens mij geldt voor veel mensen dat ze niet in hun omgeving willen vastzitten. Iedereen zegt hen wat wel en niet moet en daar willen ze van af. Het was bedoeld als een universeel verhaal. Iedereen moest zijn eigen situatie erin kunnen herkennen. Het ging niet alleen over homoseksualiteit. Iedereen wist dat het daarover ging. Daar maakten we geen geheim van. Maar het moest niet te 'nichterig' zijn. Al zijn die zwembadbeelden in de video dat wel. Vooral die grote oranje badjas." (Top 2000 A Gogo)

"Voortdurend ronddolend, van kraakpand naar kraakpand, behorend tot een subcultuur binnen een subcultuur voelde die plotse roem natuurlijk erg vreemd aan. Ik wilde nooit beroemd worden. Het is me allemaal toevallig overkomen. Bovendien kon ik maar niet begrijpen dat ik plots zoveel geld verdiende. Je begrijpt dat de omgang met dat geld niet van een leien dakje verliep." (Madame Soho, september 2015)

"Het nummer komt recht uit het hart. Daarom sprak het ook zoveel mensen aan. Luisteraars voelden de emoties van dat lied, het was een echte schreeuw voor hulp, wat het lied nog krachtiger maakte. Met de bedoeling iets binnen de maatschappij te veranderen." (Madame Soho)

"Het voelt erg speciaal aan dat ik iets gemaakt heb dat er momenteel als boodschap nog altijd staat. Juist omdat het nummer een veel breder publiek dan alleen maar homoseksuelen bekoort. Het is en blijft een hartstochtelijke oproep om op zoek te gaan naar wie je zelf wil zijn. Hoe moeilijk die weg ook is, iedereen zal toch die tocht moeten ondernemen." (Pride Life)

"Soms knijp ik me nog in mijn armen en denk: "Ja, ik heb dat gedaan! Ik ben daarin geslaagd!" Omdat ik zolang gedacht heb dat ik iets dergelijks nooit zou kunnen teweegbrengen." (Huffington Post, november 2014)

"De video van "Smalltown boy" was alleszins een van de eerste video’s waarin een volledig verhaal verteld werd en dat in 3 minuten. Alsof je naar een documentaire zit te kijken. Dat mag je gerust baanbrekend beschouwen." (Madame Soho)

De intussen 58-jarige Somerville scoorde na hits met Bronski Beat nog een aantal hits met The Communards en als soloartiest. Maar 35 jaar geleden stonden hij en zijn groep Bronski Beat dus met de sociale aanklacht "Smalltown boy" in de hitparade in Vlaanderen en bereikten ze midden september 1984 zelfs de eerste plaats: