"Ik ben bang om te gaan stemmen, maar het moet": het verhaal van Sharif, een uitgewezen Afghaan

Een van de vele Afghanen die vandaag gaan stemmen bij de presidentsverkiezingen is Sharif(ullah), een jongeman van 20 die 4 jaar in België woonde, maar vorig jaar werd uitgewezen. VRT NWS sprak met hem in de hoofdstad Kaboel.

Sharifullah is 20 en spreekt gebroken Nederlands met een Limburgs accent. Hij kent alle goeie kebabzaken van Genk en Hasselt, zegt hij. Vier jaar lang verbleef hij als tiener in ons land, tot hij vorig jaar werd uitgewezen. Nu is hij terug in Afghanistan, maar naar zijn dorp teruggaan durft hij niet meer. “De taliban is daar overal”, zegt hij. Stemmen vandaag doet hij wel. 

“Iedereen is bang om te gaan stemmen. Natuurlijk, de taliban gaan aanslagen uitvoeren. Maar ik moet stemmen, vind ik” zegt Sharif. Zijn stem gaat naar topfavoriet en huidig president Ashraf Ghani. Dat die er niet veel van gebakken heeft de voorbije jaren maakt voor Sharif niet uit. “Ik volg politiek niet zo goed en Ghani ken ik van op de televisie”. 

Onder het bewind van Ghani ging het verder bergaf in Afghanistan. De opiumproductie bereikte een nieuw hoogtepunt, de taliban heeft intussen bijna de helft van het land heroverd, de corruptie blijft torenhoog, de jeugdwerkloosheid ligt boven de 20 procent. 

We drinken thee in de mooie tuin van het Herat-restaurant. De dagelijkse aanslagen en bombardementen in Afghanistan lijken veraf, maar dat is schijn. Vanmorgen was nog de doffe knal van een ontploffing te horen. Het bleek dat het om een bom ging die afging bij een politiepost in het noorden van de stad. Twee doden. Sharif, drinkt thee en kijkt naar de loslopende pauwen. In kooien verderop zitten enkele aapjes zenuwachtig mee te kijken. 

“Ik wil terug naar België”

“Mijn broer was lid bij de lokale politie, waardoor ons gezin op de lijst van de taliban stond. Mijn broer is een paar keer gekidnapt ook. Toen wist ik dat het ook voor mij niet meer veilig was in het dorp.”

Sharif trok als minderjarige naar Europa en kwam terecht in België. Een onduidelijk verhaal en een eerdere aanvraag in Duitsland deden hem de das om. Hij werd uitgewezen en werd met behulp van een ngo (niet-gouvernementele organisatie) teruggestuurd. 

“Ik verblijf nu bij familie in Kaboel. Mijn ouders zag ik nog niet. De taliban is overal. Zelfs hier in Kaboel voel ik me niet veilig. Teruggaan is geen optie.” Sharif doet links en rechts wat klusjes. Naar school gaan hier deed hij niet. Lezen en schrijven leerde hij in België.

6.000 dollar

“Ik wil 6.000 dollar bijeen kunnen sparen. Om terug naar België te trekken. Naar mijn vrienden. Ik denk eraan om in de bouw te gaan werken. Zwaar werk, maar ik moet hier weg.”

Hoe dat dan gaat, dat “terugkeren naar België”? “Je betaalt smokkelaars per segment. Eerst de bus in Afghanistan richting de grens met Iran, dan naar Turkije en doorsteken naar Griekenland. Daarna moet ik nog naar België geraken”. 

Beseft hij dat de kans erg klein is dat hij nu wél asiel zal krijgen in België. “Ik weet niet wat ik ga doen dan in België, maar ik kan hier niet blijven. Hier ben ik altijd bang. Het gaat slecht met het land. Ik zie het ook niet beteren.” Volgens de VN zijn er zo’n 4 miljoen ontheemden in Afghanistan, vluchtelingen die binnen Afghanistan zijn gevlucht voor het geweld. 

België erkent Afghanen als vluchteling, maar dat betekent niet dat elke Afghaan die asiel zoekt dat ook krijgt. Ons land gaat ervan uit dat er plaatsen zijn waar het voor Afghanen veilig genoeg is om te leven.  Dat de tocht gevaarlijk en duur is, met weinig kans op slagen, lijkt Sharif niet af te schrikken. 

De taliban hebben bij deze verkiezingen voor een deel hun slag thuisgehaald. Door te dreigen met een golf van aanslagen zijn veel kiezers thuisgebleven. Op het platteland waren er ook aanslagen, mortieraanvallen en schietincidenten. Een kwart van de stembureaus is dicht gebleven. Ook de opkomst is laag. Voor Sharif maakt het niet zoveel uit. Hij wil vooral weg.

Begin dit jaar zocht Jens Franssen Sharif al eens op. Die ontmoeting kan u hieronder herbekijken: