Voormalig speciaal gezant voor Oekraïne Kurt Volker houdt het voor bekeken. Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved.

Eerste kop rolt in Trump-Oekraïne-zaak en het VS-parlement wil minister Pompeo horen

De speciale Amerikaanse gezant voor Oekraïne Kurt Volker is opgestapt. Dat melden Amerikaanse media. Volker was betrokken bij de onderhandelingen tussen president Donald Trump en diens Oekraïense collega Volodimir Zelenski over een mogelijke vervolging van de zoon van de Democratische presidentskandidaat Joe Biden. Het Huis van Afgevaardigden heeft ook minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo om opheldering gevraagd.

Kurt Volker was samen met de Amerikaanse ambassadeur voor de Europese Unie Gordon Sondland de dag na het beruchte telefoontje tussen Trump en Zelenski naar Oekraïne gereisd. Ze zouden er "advies zijn gaan geven" over hoe Oekraïne moest omgaan met de eisen van Trump. Volker zou ook een ontmoeting hebben georganiseerd tussen Oekraïense topfiguren en Rudy Giuliani, de persoonlijke advocaat van president Trump die een spilfiguur is in de onderhandelingen met Kiev.

Daarom was Volker door de bevoegde commissie van het Huis van Afgevaardigden uitgenodigd om uitleg te komen geven als getuige. Zijn ontslag betekent echter niet dat hij daar niet meer moet komen. 

Intussen heeft het Huis ook minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo gedagvaard om te komen getuigen. In de dagvaarding staat dat het Huis "wil onderzoeken in welke mate president Trump de nationale veiligheid in gevaar heeft gebracht door Oekraïne te dwingen tot inmenging met de verkiezingen van volgend jaar en door het tegenhouden van militaire hulp om de Russische agressie tegen Oekraïne te bestrijden". Ook andere diplomaten zoals de vroegere Amerikaanse ambassadeur in Oekraïne Marie Yovanovitch zijn gedagvaard.

Wat is dat, een speciale gezant?

Een "special envoy" of speciale gezant is een wel omschreven functie in de Verenigde Staten. Hij of zij valt onder de verantwoordelijkheid van het ministerie van Buitenlandse Zaken, wat verklaart waarom minister Pompeo door het Huis gedagvaard is. 

Net zoals veel andere toplui in de VS moet hun benoeming bekrachtigd worden door de Senaat, tenzij zij ook een ambassadeursstatus hebben (en dus al bekrachtigd zijn). Het onderscheid tussen speciaal gezant en ambassadeur is subtiel. Een ambassadeur vertegenwoordigt de VS in bilaterale relaties met een ander land, een gezant is belast met het opvolgen van een bepaald probleem of een grotere regio. 

Kurt Volker is 54, maar heeft er al een lange carrière opzitten in de diplomatie. Hij werkte eerst als analist voor de geheime dienst CIA, maar stapte daarna over naar Buitenlandse Zaken en was onder meer assistent van voormalig VS-gezant voor ex-Joegoslavië Richard Holbrooke. Hij was ook een tijdje VS-ambassadeur bij de NAVO en is nu voorzitter van het McCain Institute voor International Leadership, een denktank genoemd naar de oorlogsheld John McCain. 

Gewezen aanklager in Oekraïne pleit de Bidens vrij

De voormalige openbare aanklager in Oekraïne Joeri Loetsjenko zegt intussen aan de Amerikaanse omroep NBC dat Joe Biden noch diens zoon Hunter Biden inbreuken hebben gepleegd op de wetten in Oekraïne. 

Loetsjenko voerde wel een onderzoek naar mogelijke corruptie bij het energiebedrijf Boerisma, waarvan Hunter Biden lid van de raad van bestuur was. Hij zegt aan NBC ook dat hij misschien wel tot tien keer toe contact heeft gehad met Rudy Giuliani, de persoonlijke advocaat van president Trump. Giuliani zou er bij Loetsjenko op aangedrongen hebben om onderzoeken te starten naar corruptie tegen voormalig vicepresident Joe Biden en Hunter Biden.