Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved.

Mogen speurders in de toekomst via DNA ook haar-, oog- en huidskleur van vermoedelijke daders achterhalen?

De evaluatiecommissie voor DNA-onderzoek pleit voor een wetsuitbreiding waardoor het gerecht meer zou kunnen doen met gevonden DNA. Dat schrijft Het Nieuwsblad en wordt bevestigd aan onze redactie. De commissie heeft daarover een dossier klaar dat het zal overhandigen aan ontslagnemend minister van Justitie Koen Geens (CD&V). De voorbije decennia zijn er meer technieken mogelijk bij DNA-onderzoek, maar de wetgeving is niet aangepast. De commissie pleit ervoor om dat wél te doen.

Stel, we zijn op een plaats delict van een moord. De speurders vinden duidelijke DNA-sporen van één persoon, de vermoedelijke dader. Het DNA-profiel wordt vervolgens door een databank van veroordeelden en verdachten gehaald, maar zonder resultaat. Ook buurtonderzoek en analyse van camerabeelden in de buurt leiden niet naar een verdachte. Voor de speurders wordt de zoektocht naar de dader dan erg moeilijk. Want ze kunnen het gevonden DNA-spoor enkel gebruiken door het te vergelijken met dat van een verdachte. Hoogstens kennen ze het geslacht van de persoon aan wie het spoor toebehoort, en daar stopt het dan.

Maar dat hoeft zo niet te zijn. De laatste decennia zijn de technieken die gebruikt worden om DNA-profielen te analyseren er namelijk enorm op vooruitgegaan. Analyses van DNA-sporen uit oude, onopgeloste zaken kunnen nu soms wél tot resultaat leiden. Denk maar aan de man uit Deurne die deze maand werd aangehouden voor 2 cold cases, na nieuwe analyse van de gevonden sporen. Maar daarnaast kan een DNA-onderzoek nog veel verder gaan. Zo is het mogelijk om uit een DNA-spoor te achterhalen welke huidskleur die persoon heeft, welke kleur van ogen en welke haarkleur. Alleen, speurders mógen dat niet achterhalen, want het is wettelijk niet toegelaten. De evaluatiecommissie voor DNA-onderzoek pleit er nu voor om dat te veranderen.

Van haarkleur tot familieleden

Op vraag van ontslagnemend minister van Justitie Koen Geens (CD&V) heeft de evaluatiecommissie een dossier opgesteld dat moet duiden welke nieuwe technieken zouden kunnen toegepast worden in huidige strafzaken. Naast het achterhalen van meerdere uiterlijke kenmerken van de vermoedelijke dader, worden nog andere zaken voorgesteld. Zo pleit de commissie voor het gebruik van een snelle DNA-test, die al na enkele uren tot resultaat leidt. Daarnaast zouden ook zoektochten naar familieleden van de vermoedelijke dader mogelijk kunnen gemaakt worden. Als een aangetroffen DNA-spoor niet leidt tot een match in de databank van veroordeelden en verdachten, zou een analyse wél kunnen tonen wie mogelijk familie is van de persoon achter het DNA-spoor. 

De evaluatiecommissie vraagt nu aan Geens om het dossier nader te bekijken, met oog op een mogelijke invoering door de volgende federale regering. Voor die invoering zal een afweging met de privacywetgeving nodig zijn.