Nicolas Maeterlinck

Met deze maatregelen wil de nieuwe Vlaamse regering een antwoord bieden op "het signaal van 26 mei"

"Het is ons niet ontgaan dat 26 mei een uiting is geweest van heel wat gevoel van onbehagen." Die woorden sprak toekomstig Vlaams minister-president Jan Jambon (N-VA) uit bij de voorstelling van het Vlaamse regeerakkoord. Daarmee verwees hij in het bijzonder naar de verkiezingsoverwinning van het uiterst rechtse Vlaams Belang. De regeringspartijen N-VA, CD&V en Open VLD willen daar een antwoord op bieden met hun beleid voor de komende 5 jaar. "Het toegangsticket voor nieuwkomers zal wat duurder worden", klonk het.

"Het signaal van de kiezer", het is een uitdrukking die we sinds verkiezingsdag 26 mei vaak hebben gehoord. Dat signaal ging een stuk naar rechts. En dus wil de nieuwe Vlaamse regering werk maken van een strenger inburgeringsbeleid.

"Het gevoel leeft dat de lasten en de lusten in onze samenleving niet altijd evenredig verdeeld zijn. Daarom gaan we meer inspanningen vragen aan zij die toetreden tot onze samenleving. Nieuwkomers - en we gaan ze daarbij helpen - die succesvol inburgeren krijgen daarna alle kansen", zei de toekomstige Vlaamse regeringsleider Jan Jambon.

Concrete maatregelen moeten het inburgeringsbeleid strenger maken:

  • Asielzoekers zullen tijdens hun asielprocedure geen rechten opbouwen voor kindergeld. Ze hebben wel recht op "bed, bad en brood" en de kinderen krijgen gratis onderwijs.
  • De toegang tot de Vlaamse zorgkas zal pas kunnen wanneer nieuwkomers hier 10 jaar verblijven, waarvan 5 jaar onafgebroken.
  • De lat wordt hoger gelegd wat betreft de kennis van het Nederlands en de gedeelde normen en waarden. Inburgeraars zullen ook moeten betalen voor hun inburgeringstraject en het examen, in totaal 360 euro. Wie niet slaagt, moet een herexamen afleggen en moet ook daarvoor opnieuw betalen.

"Vette vissen in de pan", noemt voormalig staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) het op Twitter.

De nieuwe Vlaamse regering wil ook een "helder kader waarin we omgaan met de andere geloofsgemeenschappen", dixit Jambon. "De erkenningsregels worden aangescherpt zodanig dat we diegenen die het goed menen met onze samenleving beter kunnen scheiden van mensen die een agenda hebben tegen de fundamentele waarden van ons maatschappijmodel." In dat kader wil de regering inzetten op een "goede imam-opleiding". "Dat biedt een zekerheid dat hetgeen in de moskeeën gebeurt, past binnen het waardepatroon van onze maatschappij."

"Een warm en sociaal Vlaanderen"

Tegelijk was 26 mei ook een sociaal signaal, voelden de onderhandelaars voor de nieuwe Vlaamse regering kennelijk aan.

Ook dat signaal wil de regering-Jambon I beantwoorden. "We leggen de lat hoog in alle domeinen van onze samenleving, maar we doen dat uitdrukkelijk op een manier dat iedereen meekan. Wij vragen inspanningen aan de Vlamingen, maar dat is alleen mogelijk in een warm en sociaal Vlaanderen."

Er komen investeringen in welzijn. "Er is echt gezocht tot de laatste euro werd gevonden om het aanbod te versterken", klonk het. "En die budgetten gaan het liefst naar de mensen en veel minder naar de structuren."

Concreet wil de Vlaamse regering:

  • de wachtlijsten voor mensen met een handicap terugdringen
  • investeren in jeugdhulp, geestelijke gezondheidszorg en in kwaliteitsvolle en betaalbare thuis- en residentiële zorg voor ouderen
  • erop toezien dat de factuur voor mensen die in een woonzorgcentrum verblijven betaalbaar blijft
  • extra plaatsen in de kinderopvang

Wat was het signaal van de kiezer? Het signaal ging een stukje naar rechts, maar was even goed een sociaal signaal. Die twee signalen zitten wel degelijk in het Vlaams regeerakkoord

VRT-Wetstraatjournalist Ivan De Vadder

Politieke vernieuwing

Opvallend: er komt ook een Vlaamse minister van Justitie en Handhaving, hoewel justitie in principe een federale bevoegdheid is. "Die Vlaamse minister zal als opdracht hebben om een effectief en efficiënt handhavingsbeleid uit te werken en daar een topprioriteit van te maken", aldus Jan Jambon. De nieuwe Vlaamse regering wil bijvoorbeeld strenger optreden tegen fraude en misbruik.

Daarnaast komt er ook een vorm van politieke vernieuwing. "Burgers zullen meer inspraak krijgen bij de lokale verkiezingen", stelt de toekomstige minister-president van Vlaanderen. Denk bijvoorbeeld aan de afschaffing van de opkomstplicht bij de gemeente- en provincieraadsverkiezingen. Bij de gemeenteraadsverkiezingen zal de grootste partij ook meteen het initiatiefrecht krijgen om een gemeentebestuur te vormen. Lukt dat niet binnen twee weken, dan komen de andere partijen aan zet. De grootste partij in de uiteindelijke coalitie levert de burgemeester, zijnde de kandidaat met de meeste stemmen op de lijst van die partij. "Zo geven we aan de mensen meer invloed op de verkiezing van de burgemeester." 

Vlaams Belang

"Het signaal" van 26 mei vertaalde zich in de eerste plaats in een verkiezingsoverwinning voor Vlaams Belang. Vlaams informateur Bart De Wever (N-VA) sprak wekenlang met die partij, met het oog op de vorming van een nieuwe Vlaamse regering. Uiteindelijk viel Vlaams Belang af. Maar in hoeverre draagt dit Vlaams regeerakkoord de stempel van het Belang?

"Het draagt op geen enkele manier de vingerafdrukken van Vlaams Belang. Dit is wat wij met drie partijen samen willen en waar we van overtuigd zijn", luidt het antwoord van toekomstig Vlaams minister-president Jan Jambon (N-VA).

Dit draagt op geen enkele manier de vingerafdrukken van Vlaams Belang

Toekomstig Vlaams minister-president Jan Jambon (N-VA)
Video player inladen...

Bekijk de analyse van VRT-Wetstraatjournalist Ivan De Vadder in "Het Journaal": 

Video player inladen...

Herbekijk de persconferentie waarop N-VA, CD&V en Open VLD het Vlaamse regeerakkoord hebben voorgesteld:

Video player inladen...