De Kirgizische mensenrechtenadvocaat Azizbek Ashurov. Foto: UNHCR.

Nansen-prijs van VN-Vluchtelingenorganisatie gaat naar Kirgies die 10.000 statelozen aan een nationaliteit hielp

De mensenrechtenadvocaat Azizbek Ashurov krijgt de prijs van de UNCHR voor zijn inzet voor de statelozen in de Centraal-Aziatische republiek Kirgizië. Daardoor is Kirgizië het eerste land ter wereld waar er geen mensen zonder nationaliteit (en de eraan verbonden rechten) meer zijn.

"Het verhaal van Azizbek Ashurov is er een van grote persoonlijke inzet en volhardendheid", zei Filippo Grandi, de topman van de VN-Vluchtelingenorganisatie UNHCR. 

Ashurov en zijn organisatie "Ferghana Valley Lawyers Without Borders" hebben de voorbije jaren meer dan 10.000 statelozen in Kirgizië geholpen bij het verkrijgen van de lokale nationaliteit. Onder hen zijn 2.000 kinderen. Het gaat vooral om mensen die hun nationaliteit verloren en niet langer over geldige papieren beschikten door het uiteenvallen van de Sovjet-Unie in 1991.

Omdat ze nu de Kirgizische nationaliteit gekregen hebben, hebben die mensen voortaan toegang tot gezondheidszorg, onderwijs en dergelijke en kunnen ze ook reizen zonder bang te zijn dat niet meer toegelaten zullen worden. Volgens de UNHCR is Kirgizië nu officieel het eerste land te wereld waar er geen apatriden of statelozen meer zijn. 

De prijs komt wellicht niet toevallig op een ogenblik dat het aantal statelozen fors toeneemt, onder meer door een miljoen Rohingya die vanuit Myanmar naar Bangladesh verdreven zijn en twee miljoen mensen in de Indiase deelstaat Assam die dreigen hun nationaliteit te verliezen.

De prijs is genoemd naar de Noorse poolreiziger, wetenschapper en diplomaat Fridtjof Nansen (1861-1930). Na de Eerste Wereldoorlog werd Nansen de eerste topman van de vluchtelingenorganisatie van de Volkerenbond, de voorloper van de UNHCR. Hij zette zich toen vooral in voor Russische en Armeense vluchtelingen, maar ook voor statelozen in het algemeen. Nansen kreeg daarvoor de Nobelprijs voor de Vrede in 1922. Eerdere laureaten van de Nansenprijs zijn onder meer de Amerikaanse presidentsvrouw Eleanor Roosevelt, de Nederlandse koningin Juliana en de Franse president Valéry Giscard d'Estaing.