Video player inladen...

Geen overgangsperiode voor afschaffing woonbonus: Akte moet voor 1 januari, getekend compromis is niet voldoende

Er komt geen overgangsfase voor de afschaffing van de woonbonus. Dat heeft kersvers Vlaams minister voor Wonen Matthias Diependaele (N-VA) gezegd in "De inspecteur" op Radio 2. De datum van de akte zal van tel zijn, niet de verkoopovereenkomst (red. het compromis). De woonbonus is het belastingvoordeel dat mensen voorlopig nog kunnen krijgen bij het aangaan van een woonlening.

Wie een huis wil kopen ondertekent in een eerste fase eerst het compromis, de verkoopovereenkomst met de verkoper. Enkele maanden later volgt de authentieke akte bij de notaris. Pas dan verandert het huis ook effectief van eigenaar. Tot en met 31 december van dit jaar heeft u bij het afsluiten van de lening voor die woning recht op de woonbonus, een belastingvoordeel.

De Vlaamse regering schrapt de woonbonus vanaf 1 januari 2020. Bij vorige aanpassingen van de woonbonus was er telkens een overgangsfase. Daarbij werd toegelaten dat wie een getekend compromis kon voorleggen, toch nog kon genieten van de oude versie van de woonbonus. Dit keer is dat dus niet het geval, zegt minister van Wonen Diependaele. "We kijken naar het moment van de akte."

Geen overgangsperiode

Wie dus van de woonbonus wil genieten moet er dus voor zorgen dat de akte ondertekend is vóór 1 januari 2020. "Er verandert voor alle duidelijkheid niets voor lopende contracten. Wie nu al geniet van de woonbonus zal die zeker kunnen behouden", benadrukt de minister. Er komt geen overgangsperiode omdat de minister rechtszekerheid wil bieden. "Twijfel zou slecht zijn voor de fragiele woningmarkt en voor de kandidaat-kopers."

De woonbonus heeft de prijzen mee omhoog geduwd en die factor willen we nu wegnemen

Vlaams minister van Wonen Matthias Diependaele (N-VA)

De woonbonus is indertijd ingevoerd om jonge gezinnen te helpen bij de aankoop van hun eerste woning. "Uit alle studies blijkt dat dit niet het geval is", zegt de minister. "De woonbonus heeft de prijzen mee omhoog geduwd en die factor willen we nu wegnemen." Bovendien onderlijnt Diependaele dat in ruil voor de afschaffing van de woonbonus, de registratierechten dalen. Dat is de belasting die u betaalt bij de aanschaf van een woning.

Wat betekent dat nu concreet?

De registratierechten zijn de afgelopen jaren gelijkgetrokken. Vroeger betaalde u minder registratierechten voor een zogenoemde bescheiden woning. Dat percentage is opgetrokken tot 7 procent. Voor de aankoop van een niet-bescheiden woning betaalde u tot voor kort 10 procent. Ook dat is nu 7 procent. Vanaf 1 januari dalen de registratierechten tot 6 procent. Wat overigens nog steeds hoger is dan het oorspronkelijke percentage voor de vroegere bescheiden woningen. Wie dus na 1 januari 2020 een kleine starterswoning koopt betaalt met andere woorden meer registratierechten dan enkele jaren geleden én verliest de woonbonus.

Alles bij elkaar verliest een gemiddelde alleenstaande door de twee maatregelen op lange termijn meer dan 17.000 euro bij de aankoop van een eerste woning. Dat begint u te voelen na twee jaar. Een koppel verliest in totaal zelfs bijna 37.000 euro wat al na één jaar begint door te wegen. De berekeningen werden gemaakt door de Immotheker, een onafhankelijke onderneming die hypotheekadvies verleent.

Let wel, dit gaat over een gemiddelde lening, met een gemiddelde duur van 25 jaar, voor een gemiddelde woning ter waarde van 250.000 euro. Voor een woning die minder dan 200.000 euro kost, blijft er een eenmalig voordeel bestaan. Die kopers kunnen 4.800 euro terugkrijgen. Voor woningen in kernsteden of de Vlaamse Rand rond Brussel bestaat dat voordeel voor woningen tot 220.000 euro.

Wie een grondige energierenovatie doorvoert, kan ook een voordeel krijgen: die kopers betalen maar 5 procent registratierechten. Maar ook in die gevallen weegt de verlaging van de registratierechten in totaal niet op tegen het schrappen van de woonbonus. 

Herbekijk hier de reportage uit Het Journaal (lees verder onder de video):

Video player inladen...

Voordeel van de duidelijkheid

De notarissen zijn blij met de duidelijkheid van de minister. "We kunnen nu de vragen van de mensen beantwoorden", zegt Bart Van Opstal van Notaris.be. "Het belooft wel een druk eindejaar te worden. Veel mensen zullen aandringen om hun akte te laten passeren voor het einde van het jaar."

Het belooft wel een druk eindejaar te worden

Bart Van Opstal, Notaris.be

Wie nu nog overweegt om snel-snel een huis te kopen, doet dat beter niet, klinkt het zowel bij de minister als bij de notarissen. "Doe nooit te snel een transactie", zegt Van Opstal. "Laat het altijd grondig nakijken door een notaris, zodat je geen verkeerde dingen tekent."

Huizen die al ver gevorderd zijn in de verkoop, zullen er normaal gezien wel nog in slagen om van eigenaar te wisselen voor het einde van het jaar. "De normale doorlooptijd is 2 à 3 maanden", zegt Van Opstal. "Notarissen zullen deze dossiers ook prioriteit geven. Als er geen complicaties zijn in het dossier, kan de akte nog voor januari in orde komen."