Iraakse sjiieten met een foto van de meest invloedrijke man in het land, ayatollah Ali Sistani.

Hoogste sjiitische geestelijke veegt Iraakse politici de mantel uit: "Jullie luisteren niet naar de mensen"

In een lang verwachte mededeling is grootayatollah Ali Hoessein Sistani uitgevallen naar de leiders en de politieke partijen in Irak. Die hebben volgens hem niets gedaan om tegemoet te komen aan de verzuchtingen van de bevolking. Intussen zijn er opnieuw doden gevallen bij rellen in de hoofdstad Bagdad en in de zuidelijke stad Nassiriyah. 

Terwijl het sociale protest in grote delen van Irak naar een nieuw hoogtepunt lijkt te gaan, heeft ook de hoogste sjiitische geestelijke, grootayatollah Ali Hoessein Sistani, zich in de debatten gemoeid. 

De overheid moet haar werk doen: de openbare diensten verbeteren, banen scheppen en cliëntelisme en corruptie bestraffen

Grootayatollah Ali Sistani

In een door een medewerker voorgelezen sermoen tijdens het gebed in de voor sjiieten heilige stad Najaf heeft ayatollah Sistani zijn droefenis uitgedrukt voor de doden en de vernielingen van de voorbije dagen. 

Tegelijk trok hij stevig van leer tegen de politieke klasse in Irak. "De regering en de politieke partijen doen niets om tegemoet te komen aan de verzuchtingen van de bevolking en hebben niets bereikt". Hij verwees uitdrukkelijk naar de wijdverspreide corruptie waardoor de bevolking niets merkt van de rijkdommen en olie-inkomsten van Irak. Opvallend is ook dat Sistani de schuld voor de onrust gaf aan de Verenigde Staten en Israël die "de sjiitische pelgrimstocht (zoals nu bij Arba'in, zie verder) naar Irak willen verstoren". (Lees verder onder de foto).

Betogers in Bagdad hebben gisteren een voertuig van de oproerpolitie buitgemaakt en in brand gestoken. Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved.

"Meest invloedrijke man in Irak"

De uitspraken van ayatollah Sistani hebben een grote invloed op de Iraakse sjiieten, goed voor 60 procent van de bevolking van Irak, en het is vooral in het sjiitische zuiden dat het volksprotest al jaren woedt.

Sistani is 89 en komt uit Iran, maar woont al sinds 1951 in de heilige stad Najaf in Irak. In 1992 werd hij daar de leider van de belangrijkste sjiitische religieuze school of "hawzah". Zijn invloed strekt zich ook uit tot bij de sjiieten ver buiten Irak. 

Opnieuw negen doden in Nassiriyah

Het volksprotest woedt intussen in alle hevigheid voort. De voorbije 24 uur zouden er in de zuidelijke stad Nassiriyah opnieuw negen doden zijn gevallen. Daar zou het protest zijn uitgemond in een volksopstand. Ook in andere Zuid-Iraakse steden zoals Amarah, al-Hillah en Najaf is de bevolking vandaag opnieuw op straat gekomen. In die steden is de avondklok afgekondigd en ligt het internet grotendeels stil.

Het volksprotest in het sjiitische deel van Irak neemt steeds meer uitbreiding. Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved.

In de hoofstad Bagdad hebben de betogers vannacht gekampeerd op een groot plein en werd er vandaag opnieuw betoogd. De politie heeft opnieuw met scherp geschoten en er zouden tien doden gevallen zijn. Dat brengt het totale aantal doden sinds het begin van deze golf van protest dinsdag op 53.

De eisen van de betogers klinken ook steeds radicaler. Zij eisen niet langer dat de overheid optreedt tegen de corruptie en de gebrekkige publieke dienstverlening, maar willen nu dat het regime opstapt. Het vertrouwen in de politiek lijkt volledig zoek. 

In een tv-toespraak vanochtend had premier Adel Abdel Mahdi begrip getoond "voor de legitieme eisen van de bevolking". "Ik heb jullie gehoord", klonk het, en de premier vroeg de bevolking geduld en medewerking om hervormingen door te voeren. Al-Mahdi kwam vorig jaar in oktober aan de macht als compromisfiguur tussen de grote politieke partijen. (Lees verder onder de foto).

De Sairoon-fractie van Muqtada al-Sadr is de grootste groep in het Iraakse parlement.

De religieuze en politieke leider Muqtada al-Sadr steunt het protest en heeft zijn parlementsleden opgeroepen om de vergadering te boycotten tot er verandering komt. Sinds de verkiezingen van vorig jaar is de fractie van al-Sadr de grootste in het parlement. Sadr is gekant tegen zowel de Amerikaanse als de Iraanse invloed (en militaire aanwezigheid) in Irak. 

Iran wil vertrek pelgrims uitstellen

De onrust in Irak heeft ook gevolgen voor een belangrijke pelgrimstocht van sjiieten naar de zuidelijke stad Karbala. Buurland Iran vraagt sjiitische pelgrims die naar Irak willen gaan, om hun vertrek uit te stellen.

Op 17 oktober wordt daar Arba'in herdacht, het einde van de jaarlijkse rouwperiode van sjiieten voor imam Hoessein, een kleinzoon van de profeet Mohammed die in het jaar 680 in Karbala gedood werd door het leger van de soennitische kalief Yazid I. 

De Golfstaten Koeweit, Qatar en Bahrein roepen hun burgers op om Irak "onmiddellijk te verlaten". 

Het schrijn van imam Hoessein in Karbala op de plaats waar die in 680 vermoord zou zijn. Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved.