Advocaat Paul Bekaert: "Wereldvreemde rechters? Politici zouden beter over wereldvreemde wetten spreken"

"Neen, er zijn geen wereldvreemde rechters. Er zijn wel wereldvreemde wetten." Dat zegt advocaat Paul Bekaert, gespecialiseerd in mensenrechten, in "De ochtend" op Radio 1. Hij bracht een boek uit met als titel "De sluipende staatsgreep". "Er zijn politici die de wet zeer goed kennen en zeer bewust onjuistheden verkondigen. Dat neem ik hen kwalijk."

Paul Bekaert kent u misschien als advocaat van de afgezette Catalaanse leider Carles Puigdemont. Nu heeft hij een boek uit: "De sluipende staatsgreep". 

Over de ondertitel van zijn boek - "pleidooi van een romantisch advocaat" - is hij duidelijk. “Het is zeker niet de makkelijkste en de meest lucratieve weg. Er zijn avocats commerçants en avocats romantiques. De enen hebben brood op de plank als doel, de anderen zien het als een engagement voor de rechtsstaat. Het staat trouwens uitdrukkelijk in de code dat wij hoeder zijn van de rechtsstaat. Ik heb vastgesteld dat er een enorme commercialisering is van de advocatuur en van de balie."

Een gesprek met Paul Bekaert kronkelt langs citaten en geschriften uit de Bijbel, filosofie en literatuur. Dat was in "De ochtend" op Radio 1 niet anders. "Ik ben 45 jaar advocaat, ik kom bij wijze van spreken uit de middeleeuwen van de advocatuur, ik heb de evolutie van de eenmanskantoren naar echte bedrijven en KMO's gezien. Efficiëntie staat voorop. Ik zie jammer genoeg nog weinig engagement en weinig filosofische achtergrond."

Oorzaak daarvan ziet de advocaat ook in de opleiding. "Die is drastisch veranderd. Wij hadden nog maatschappelijke vakken, zeer veel filosofie en geschiedenis. Mijn voorgangers waren doctors in de rechten en kregen in de kandidaturen zelfs nauwelijks recht. Ik betreur het dat dat weggevallen is. Ik vind dat wij een maatschappelijke taak hebben. Die kan je niet vervullen als je niet goed weet wat de grondslag is van die maatschappij." 

Paul Bekaert toont zich in zijn boek niet alleen kritisch voor de magistratuur, ook voor publiek en politiek. In "De ochtend" laat hij daar geen twijfel over bestaan: "De publieke opinie kiest de makkelijkste weg: die van de vergelding. De rechtstaat betekent verheffing, daar is geen plaats voor lage gevoelens."

Wanneer er bijvoorbeeld collectieve verontwaardiging is bij de vrijlating van een verkeersdelinquent die vluchtmisdrijf pleegt en zonder rijbewijs rijdt, is Paul Bekaert heel duidelijk: "Ik heb de indruk dat het publiek niet graag uitgelegd krijgt wat het verschil is tussen een vrijlating door een onderzoeksrechter en een vrijspraak op het einde van de rit. Als men zo iemand meteen opgesloten wil zien, dan dient de wet op de voorlopige hechtenis gewijzigd te worden."

Ik vind het totaal ongepast -en het is een inbreuk op de scheiding van machten- dat politici kritiek hebben op een bepaalde rechter

Over de kritiek van de politiek op het juridische apparaat, vertelde hij dit: "Ik vind het totaal ongepast -en het is een inbreuk op de scheiding van machten- dat politici kritiek hebben op een bepaalde rechter, terwijl de rechter niets anders doet dan de wet toepassen die diezelfde criticasters gemaakt hebben en handhaven. Men zou beter spreken over wereldvreemde wetten in plaats van wereldvreemde rechters."

Op de vraag of dat uit onwil of onwetendheid is, antwoordt Paul Bekaert formeel: "De twee. Sommige politici kennen de wet niet. Maar er zijn ook wetgevers, parlementairen en burgemeesters die de wet zeer goed kennen en die zeer bewust onjuistheden verkondigen. Dat neem ik hen kwalijk." 

Er zijn wetgevers, parlementairen en burgemeesters die de wet zeer goed kennen en die zeer bewust onjuistheden verkondigen

In de rechtszaak rond de Catalaanse rechters die in de cel zitten, verwacht Paul Bekaert deze of volgende week een uitspraak: "Ik verwacht zeer zware straffen, dat staat in de sterren geschreven. Ik ben zeer zwaar ontgoocheld in Europa."