1976 AP

"Smakeloos": BBC-bonzen waren 50 jaar geleden niet allemaal blij met  “Monty Python’s Flying Circus” 

De prettig gestoorde humor van Monty Python was zijn tijd ver vooruit. Vijftig jaar geleden kwam het programma weliswaar op tv, maar binnenskamers was er veel kritiek, blijkt uit BBC-documenten: "De waarden van het programma zijn nihilistisch en wreed".

Begin oktober 1969 zond de Britse openbare omroep BBC de eerste aflevering van “Monty Python’s Flying Circus” uit, een komisch programma van een soort die nog niet eerder was vertoond. De Britse acteurs John Cleese, Graham Chapman, Eric Idle, Terry Jones, Michael Palin en de Amerikaanse regisseur en animatiespecialist Terry Gilliam deden het komische genre in zijn voegen kraken, met absurde, anarchistische humor en af en toe een trap tegen de schenen van het establishment. Ook vormelijk was het programma anders dan alle andere: de sketches werden afgewisseld met stukjes animatiefilm.

Monty Python werd een wereldwijd succes en diende als voorbeeld voor veel latere programma’s. Maar zo evident was het begin niet. Dat het programma überhaupt werd uitgezonden, ‘s avonds laat weliswaar, was te danken aan de toenmalige BBC-directeur David Attenborough.

BBC-archief

De waarden van dit programma zijn nihilistisch en wreed

Bij de start gingen binnen de BBC nogal wat berichten heen en weer tussen de top en de makers. Bijvoorbeeld een klacht over het feit dat het echte telefoonnummer van tv-coryfee David Frost was gebruikt in een sketch over een relatiebureau. 

Al in 1969 zette de BBC kijkerspanels aan het werk om de programma’s te beoordelen. Dat viel relatief positief uit, blijkt uit de verslagen. Maar in meetings van de BBC-bonzen zelf klonk kritiek. Sommige sketches waren “walgelijk", "smakeloos”, “over de grens van het aanvaardbare”, “nihilistisch”, "sadistisch" en “wreed”, vonden tv-leidinggevenden van toen. De interne documenten uit het BBC-archief kunt u hier bekijken.

It's not dead. It's resting

Monthy Python’s Flying Circus liep uiteindelijk op de BBC van 1969 tot 1974. Legendarische sketches zijn onder meer “The ministry of silly walks” of “Dead parrot”.

Bekijk de video hier:

Later maakte de groep succesvolle films als “Monty Python and the Holy Grail” of “Monty Python’s Life of Brian”. Die laatste film werd hier en daar verboden, omdat hij door sommigen als godslasterlijk werd gezien. Een aantal sketches van Monty Python werd verzameld in de musical Spamalot, die ook bij ons te zien was. In 2014 kwamen de vijf overgebleven leden van de groep nog eens in actie voor een reeks liveshows in Londen.

Nog een weetje: spam, de naam die we tegenwoordig geven aan ongewenste e-mail gaat terug op een sketch van Monty Python. Spam is een soort goedkoop ingeblikt varkensvlees, dat wijdverspreid was in Groot-Brittannië. De spam-sketch speelt in een restaurant waar aan alle gerechten spam is toegevoegd. Vikingen zingen "spam spam lovely spam" om de gesprekken te overstemmen. De sketch gaat over het conflict tussen sluikreclame en vrije meningsuiting.