Huidig premier Costa hoopt er nog een termijn bij te kunnen doen. AFP or licensors

Portugal kiest een nieuw parlement: socialistische premier Costa hoopt op nieuwe termijn

De Portugezen trekken vandaag naar de stembus om een nieuw parlement te verkiezen. De socialistische partij van premier Antonio Costa wordt volgens peilingen de grootste partij, maar het lijkt erop dat ze opnieuw geen absolute meerderheid zal halen.

Na de verkiezingen in 2015 vormde Pedro Passos Coelho van de sociaaldemocratische partij PSD een centrumrechtse minderheidsregering. Passos Coelho moest tijdens tijdens zijn eerste ambtstermijn besparingen doorvoeren, in ruil voor 78 miljard aan noodhulp van de Europese Unie en het Internationaal Monetair Fonds. Hij wilde de zware bezuinigingsmaatregelen voortzetten in zijn tweede termijn, maar daar was links het niet mee eens. De regering van Passos Coelho werd na 11 dagen door een coalitie van linkse partijen na een stemming in het parlement aan de deur gezet.

Antonio Costa (PS) werd premier. Uiteindelijk slaagde hij erin om weer stabiliteit in het land te brengen, wat volgens analisten zijn grootste verwezenlijking is. Hij kon profiteren van de economische heropleving om de besparingsmaatregelen terug te schroeven en zette in op het saneren van de overheidsgelden, om binnen de lijntjes van de Europese begrotingsregels te kleuren. Het resultaat mocht er zijn: de economische groei bedroeg in 2017 3,5 procent en 2,4 procent in 2018, het hoogste niveau sinds 2000. De werkloosheid daalde met de helft (6,4 procent in juli), tot het niveau van voor de crisis van 2010-2014.

Volgens correspondent José da Silva zijn er heel wat maatregelen die premier Costa populair hebben gemaakt in Portugal: "Zijn regering heeft salarissen en pensioenen verhoogd en privatiseringen ongedaan gemaakt."

Keerzijde van de medaille

Toch is er ook een keerzijde aan de medaille. Zo wijst The Guardian erop dat overheidsinvesteringen sterk daalden, wat een nefast effect had op domeinen als volksgezondheid en transport. In 2017 kreeg de regering veel kritiek op de slechte aanpak van zware bosbranden, waarbij meer dan 100 doden vielen, met het ontslag van de minister van Volksgezondheid tot gevolg. Daarnaast worden verschillende socialisten beschuldigd van corruptie, wat de steun voor de partij zou kunnen doen dalen.

De socialisten krijgen volgens de laatste peiling van de krant Publico en televisiezender RTP 37 procent van de stemmen. In eerdere peilingen zou de partij nog dicht bij een absolute meerderheid komen, maar die kans lijkt kleiner te worden. De sociaaldemocraten zouden 30 procent halen.

Harde maatregelen op komst

Zonder absolute meerderheid zal premier Costa dus opnieuw akkoorden moeten sluiten met andere partijen om een regering te vormen, zegt José da Silva, zoals de afgelopen vier jaar. "Maar de socialisten zouden ook kunnen kiezen voor een minderheidsregering, dus zonder akkoord. Maar dan is de stabiliteit van de regering niet gegarandeerd. En dat in een periode waarin er harde maatregelen genomen zullen moeten worden: nu al is voorspeld dat de economische groei zal afzwakken en de werkloosheid zal toenemen. 

"Waarvoor de socialisten van huidig premier Costa ook kiezen, ditmaal zal het geen gemakkelijke rit worden."