Video player inladen...

Informateurs Johan Vande Lanotte en Didier Reynders geven de fakkel door aan Geert Bourgeois (N-VA) en Rudy Demotte (PS)

Nu alle gewestelijke regeringen gevormd zijn, kan de vorming van de federale regering een versnelling hoger schakelen. De informateurs Johan Vande Lanotte (SP.A) en Didier Reynders (MR) hebben hun informatieopdracht beëindigd, het is tijd voor de preformatie. "De twee grootste partijen gaan nu heel concreet en intensief moeten verder werken", aldus Johan Vande Lanotte. Morgenochtend worden in elk geval Geert Bourgeois (N-VA) en Rudy Demotte (PS) bij de koning verwacht, waar ze allicht een preformatieopdracht zullen krijgen.

Sinds 30 mei al waren de Vlaamse socialist Vande Lanotte en de Franstalige liberaal Reynders bezig met hun informatieopdracht, waarbij ze aftoetsten welke coalities er op federaal niveau mogelijk kunnen zijn na de verkiezingen van 26 mei. De focus van de informateurs kwam daarbij snel op paarsgeel te liggen, een regering mét N-VA én PS, de twee grootste partijen aan weerszijden van de taalgrens. Twee partijen die ook een aantal keer zijn samengebracht door de informateurs. "Er is te horen geweest dat ze ooit samen Sint-Jacobsschelpen gegeten hebben en tarbot en rode vruchten met ijs", vertelt VRT-Wetstraatjournalist Johny Vansevenant.

De opdracht van Vande Lanotte en Reynders werd verschillende keren verlengd. Vandaag kwamen de twee informateurs hun eindverslag brengen bij koning Filip, met drie documenten in de hand: een verkennende nota, een budgettaire nota en een aanvullende nota. In die laatste nota staan enkele concrete voorstellen die besproken zijn met de 6 partijen rond de tafel (N-VA, PS, Open VLD, MR, SP.A en CD&V). Die concrete punten gaan dan bijvoorbeeld over sociale zekerheid, migratie, klimaat of pensioenen.

"Het is géén akkoord", benadrukte informateur Johan Vande Lanotte. "Maar we mogen toch zeggen dat we de punten heel grondig hebben besproken en dat we zo de basis hebben gelegd voor verdere besprekingen." Die verdere besprekingen betekenen de volgende fase in de federale regeringsvorming: van de informatie gaan we naar de preformatie. 

Preformatie

"De volgende stap is heel duidelijk: de twee grootste partijen (N-VA en PS, red.) gaan nu heel concreet en intensief moeten verder werken om te zoeken naar convergenties, naar waar het mogelijk is om inhoudelijk tot een akkoord te komen", verduidelijkte Johan Vande Lanotte op een persconferentie.

Voor echte formateurs, in de persoon van N-VA-voorzitter Bart De Wever en PS-kopstuk Paul Magnette, is de tijd nog niet rijp. Dat heeft onder meer te maken met het feit dat er bij de PS geen echte voorzitter meer is: Elio Di Rupo is Waals minister-president geworden, hij moet als partijvoorzitter nog vervangen worden door Paul Magnette.

En dus moeten twee preformateurs het veld worden ingestuurd. Geert Bourgeois (N-VA) en Rudy Demotte (PS) worden in elk geval morgen op het Paleis verwacht. "Twee voormalige minister-presidenten. Twee figuren die elkaars taal goed spreken, die allebei niets te verliezen hebben en die ook geen stekels doen opsteken aan de andere kant", weet VRT-Wetstraatjournalist Bart Verhulst.

(lees verder onder foto) 

Trofeeën voor de N-VA en de PS

Volgens informateur Johan Vande Lanotte is er de voorbije jaren heel veel wantrouwen gecreëerd tussen de N-VA en de PS. "Dat vertrouwen zal nu heel langzaam moeten groeien. Maar ik denk dat door onze herhaaldelijke contacten er de bereidheid is om een ernstig gesprek te hebben. Dat betekent niet dat men sowieso tot een akkoord zal komen. Het zou helemaal niet oneervol om op een bepaald moment te moeten vaststellen dat er geen akkoord zal kunnen zijn."

De N-VA en de PS blijven op dit moment nog altijd water en vuur.  Desalniettemin hoor je geluiden dat de twee elkaar wel zouden kunnen vinden. "Daarvoor zal het belangrijk zijn dat die twee partijen beiden een of meer trofeeën in de lucht zullen kunnen steken", legt VRT-journalist Bart Verhulst uit. "Voor de PS is dat een hoger pensioen, minimum 1.500 euro. Iets waar de N-VA mee zou kunnen leven omdat die partij tijdens de campagne wel vaker het verwijt kreeg asociaal te zijn geweest."

"De N-VA moet een trofee hebben als het gaat over migratie en het communautaire. De Waalse PS zou wel bereid zijn tot strengere migratieregels, bij de Brusselse PS ligt dat moeilijker wegens het kiezerspubliek daar. Op gebied van het communautaire zou je bijvoorbeeld iets kunnen afspreken genre "We doen geen grote staatshervorming, maar de federale regering neemt maatregelen en laat daarin bepaalde keuzes aan de regio's"."

Bekijk hieronder het verslag van "Het Journaal":

Video player inladen...

Bekijk hieronder (ex)-informateur Johan Vande Lanotte in "Terzake":

Video player inladen...