Video player inladen...

Expo Toulouse-Lautrec opent in Parijs, maar stond u al stil bij zo'n gigantische, logistieke operatie?

228 werken van de 19e-eeuwse schilder Henri de Toulouse-Lautrec zijn vanaf vandaag te zien in het Grand Palais in Parijs. Uit de hele wereld worden kunstwerken ingevlogen voor een grootse overzichtstentoonstelling, en dat heeft een kostprijs. 

Moskou, Chicago, Los Angeles, New York, São Paulo, Doornik, Amsterdam, Kopenhagen, …  De lijst met steden die werken uitlenen voor de tentoonstelling “Toulouse-Lautrec. Résolument moderne” ("Toulouse-Lautrec. Uiterst modern", red.) is lang. 

“We zijn hier al drie jaar mee bezig”, legt curator Danièle Devynck uit. “Begin 20e eeuw kochten musea al werken van Toulouse-Lautrec op. Zo belandde hij in verschillende uithoeken van de wereld. Ook al bevindt het grootste deel van zijn oeuvre zich in Parijs en in zijn geboortestad Albi, je hebt al deze internationale werken nodig om het volledige verhaal te vertellen.” Zo is het campagnebeeld bijvoorbeeld een werk uit het Poesjkinmuseum in Moskou.

"Yvette Guilbert chantant Linger, Longer, Loo", 1894 - Uitgeleend door het Poesjkinmuseum in Moskou.

Reis rond de wereld (x 2,3)

Een voorzichtige berekening van VRT NWS komt uit op bijna 93.000 km per vliegtuig en (vracht)wagen, enkel en alleen om de schilderijen tot in het Grand Palais in Parijs te brengen. Dat is 2,3 keer de wereld rond. Als je dat omzet in CO2-uitstoot kom je al snel aan 6.289 kilogram CO2. Uiteraard worden die kunstwerken ook begeleid door museumpersoneel, dus het totale kostenplaatje ligt waarschijnlijk nog een pak hoger.

Lees verder onder deze grafiek:

Er is tegenwoordig wel meer bewustzijn rond, dat verklaarde Chris Dercon, de Belgische directeur van het Grand Palais, eerder al in De Standaard. Hij laat berekenen hoeveel deze tentoonstelling in totaal kost aan CO2-uitstoot. “Nu laten we een kleine tekening van Toulouse-Lautrec uit de Verenigde Staten overkomen. Ik zou weleens willen weten wat dat allemaal kost. Vragen over duurzaamheid zijn niet tegen te houden.”

Toch heeft locatie, duurzaamheid of CO2-uitstoot geen enkele rol gespeeld in de selectie van deze tentoonstelling, stelt curator Devynck: “De keuze van de werken gebeurt op basis van het verhaal dat we vertellen.” Dat verhaal is er een van een kunstenaar die de moderniteit eind 19e eeuw helemaal omarmde.

Bekijk hieronder de reportage uit "Het Journaal":

Video player inladen...

Zijn naam is klein, maar zijn daden benne groot

Henri Marie Raymond graaf de Toulouse-Lautrec-Monfa, wordt op 24 november 1864 geboren in Albi, Zuid-Frankrijk. Nog geen 37 jaar later zal hij sterven. In dat korte leven ziet Toulouse-Lautrec de wereld radicaal veranderen, en zal hij de kunstwereld sterk beïnvloeden.

De "moderne" fiets, de uitvinding van de film, elektrische verlichting op straat, ... Het einde van de 19e eeuw is een tijd vol verandering, en Toulouse-Lautrec staat op de eerste rij. Want wie Parijs zegt, zegt Toulouse-Lautrec, hij is de chroniqueur van zijn tijd. Hij ontmoet en werkt samen met kunstenaars als Edgar Degas en Vincent Van Gogh, die hij op café portretteert zoals u hieronder kunt zien. 

"Portrait de Vincent Van Gogh", 1887 - Uitgeleend door het Van Gogh museum in Amsterdam.

Wanneer de beruchte nachtclub "Moulin rouge" in 1889 (deze week precies 130 jaar geleden) opent wordt de schilder vaste klant, en Toulouse-Lautrec ontwerpt regelmatig affiches voor artiesten en etablissementen. Nog altijd worden die prenten gretig gekopieerd en verkocht, enkele van de originelen hangen nu in het Grand Palais in Parijs.

De moeder en vader van Toulouse-Lautrec zijn directe familie van elkaar, en wellicht door generaties inteelt wordt de jonge graaf geboren met extreem broze benen. Wanneer hij op jonge leeftijd zijn beide benen breekt groeien ze niet meer verder. De connecties en het familiekapitaal zorgen ervoor dat hij ondanks z'n kleine gestalte zijn eigen weg kan gaan. Is het door zijn ziekte dat Toulouse-Lautrec zich aangetrokken voelt tot de onderkant van de samenleving? 

Hij is zijn eigen onafhankelijke stroming, vrij en ongebonden

Over de psyche van de schilder zijn boeken vol geschreven. Deze tentoonstelling biedt niet meteen nieuwe antwoorden, maar is gul in het tonen van de werken van Toulouse-Lautrec, van enkele vroege werken tot z'n laatste. Al wil de curator Danièle Devynck het liever geen retrospectieve noemen: "Bijna 30 jaar geleden vond dé overzichtstentoonstelling plaats, die willen we niet kopiëren. Wij proberen hier te focussen op wat Toulouse-Lautrec zo modern maakt. Ook al volgde hij een academische opleiding, hier in Parijs ontdekt hij de impressionisten, maar ook de avant-garde, de Japanse kunst, het pointillisme. Hij absorbeert dat allemaal en maakt het zich eigen. Hij is zijn eigen onafhankelijke stroming: vrij en ongebonden, zou je bijna kunnen zeggen."

"Femme qui tire son bas", 1894 - Uitgeleend door het Musée Toulouse-Lautrec in Albi. F.L.PONS

De expo "Toulouse-Lautrec. Résolument moderne" loopt nog tot 27 januari in het Grand Palais in Parijs. Van 15 oktober tot februari loopt er ook een tentoonstelling met werk van El Greco. Daarna sluit het Grand Palais voor lange tijd de deuren, voor een grote renovatie.