Video player inladen...

Turkse leger start grondoffensief tegen Syrische Koerden na bombardementen

Het Turkse leger is gestart met een grondoffensief tegen de Koerden in het noorden van Syrië. De inval werd vanmiddag ingeleid door verschillende bombardementen. Daarbij zouden al minstens vijftien mensen zijn omgekomen, meldt het in het Verenigd Koninkrijk gevestigde Syrisch Observatorium voor de Mensenrechten.

De Turkse president Recep Tayyip Erdogan heeft het verwachte Turkse offensief tegen de Koerden in het noorden van Syrië vanmiddag op Twitter aangekondigd. Volgens hem is "Operatie Ontluikende Vrede" bedoeld om Turkije te beschermen tegen de Turks-Koerdische afscheidingsbeweging PKK en de Syrisch-Koerdische militie YPG en tegen de terroristen van IS. Turkije zou vooral een gebied willen inpalmen om er de massa Syrische vluchtelingen in onder te brengen. Turkije vangt bijna vier miljoen Syriërs op, maar die komen meestal niet uit het noordoosten. 

Het offensief ging van start met verschillende bombardementen van strategische plaatsen in het noorden van Syrië. Vanavond zijn de eerste grondtroepen de Turks-Syrische grens overgestoken. In de eerste uren van het Turkse luchtoffensief in het noordoosten van Syrië zijn minstens vijftien mensen omgekomen volgens het in het Verenigd Koninkrijk gevestigde Syrisch Observatorium voor de Mensenrechten (SOHR).

Dat er een offensief aan de gang is, is bevestigd uit verschillende andere bronnen. CNN Türk, het Turkse filiaal van de Amerikaanse nieuwszender, maakt melding van grote explosies in Ras al-Ain en meer westelijk in Tal Abyad, twee stadjes op de Turks-Syrische grens. Er worden ook luchtaanvallen gemeld in plaatsen op 50 kilometer van de grens.

De "Syrian Democratic Forces" (SDF), een militie waar zowel Koerden als Arabieren deel van uitmaken, maar ook humanitaire organisaties bevestigen intussen dat er lucht- en artilleriebombardementen zijn op Noordoost-Syrië. Volgens de Koerden zijn er ook burgerdoelen bestookt en is er paniek uitgebroken bij de bevolking. Er zouden zeker twee burgerdoden zijn gevallen.

Er zou ook worden teruggeschoten. Het Turkse persagentschap Anadolu meldt dat zes raketten zijn afgevuurd vanuit Syrisch-Koerdistan en terecht zijn gekomen in het centrum van de Turkse  grensstad Nusaybin. Er is niets bekend over eventuele slachtoffers in Turkije zelf.

De Turkse inval in Syrië komt niet onverwacht nadat VS-president Donald Trump eerder deze week had aangekondigd dat hij de Amerikaanse troepen uit de grenszone had teruggetrokken. Dat leidde tot heel wat kritiek ook bij Republikeinse politici in Washington omdat zo de rode loper leek uitgerold voor een Turkse aanval op de Koerden. Het was net die door de Koerden geleide SDF-strijdmacht die de voorbije jaren de terreurgroep IS in het oosten van Syrië heeft verslagen. (Lees verder onder de kaart).

  • Groene lijn: gebied van Syrische Koerden en bondgenoten
  • Rode mikpunt: grenssteden Ras al-Aid en Tal Abyad
  • Rode lijn: gebied onder controle van pro-Turkse rebellen
  • Oranje: Idlib, grotendeels onder controle Al Qaeda
  • Wit: regime van Bashar al-Assad

Turkije krijgt meteen forse kritiek

De Europese Unie heeft verrassend snel het Turkse offensief in Syrië veroordeeld. "Turkije moet onmiddellijk de operatie stopzetten. Die zal geen succes worden. Als Turkije een veiligheidszone wil installeren, verwacht dan geen financiering door de Europese Unie", zo luidde een duidelijke waarschuwing van EU-Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker. Dat slaat op de zes miljard euro die Europa beloofd heeft om Turkije te helpen met de opvang van bijna vier miljoen Syrische vluchtelingen. 

Als Turkije een veiligheidszone in Syrië wil installeren, verwacht dan geen financiering door de EU

Jean-Claude Juncker, voorzitter Europese Commissie

De Franse minister voor Europese Zaken Amelie de Montchalin wil dat de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties zo snel mogelijk bijeenkomt over de Turkse operatie. Frankrijk, Groot-Brittannië en Duitsland bereiden een verklaring voor die raad samen die een sterke veroordeling inhoudt. Duitsland waarschuwt dat de Turkse operatie "de regio nog verder zal destabiliseren en tot de wederopstanding van de terreurgroep IS kan leiden".  NAVO-secretaris-generaal Jens Stoltenberg is terughoudender (Turkije is een NAVO-lidstaat) en hoopt dat de Turkse operatie beperkt is in tijd en ruimte.

Bekijk hieronder de reacties van de Europese Unie en de NAVO en lees voort onder de video:

Video player inladen...

Bid voor onze Koerdische bondgenoten die schandelijk in de steek zijn gelaten door de regering van president Trump

Lindsey Graham, Republikeins senator

Een opvallend kritische reactie kwam er van de conservatieve Republikeinse senator in de VS Lindsey Graham, doorgaans een aanhanger van president Donald Trump. Graham dreigt met een pakket verlammende sancties tegen Turkije en maakt zich sterk dat er in de Amerikaanse Senaat voldoende steun is om een eventueel veto van president Trump te doorbreken. Zelf was Graham niet mals voor Trump. De president zegt daarop dat hij "de Turkse aanval niet steunt en duidelijk heeft gemaakt dat dit een slecht idee is". 

Bekijk hieronder correspondent Michiel Vos over de reacties in de VS en lees voort onder de video:

Video player inladen...

Nog voor de Turkse bombardementen was het regime van de Syrische president Bashar al-Assad uitgevallen tegen "de agressieve en expansionistische acties van het regime van Erdogan". De Turkse inval ligt gevoelig in de Arabische wereld die eeuwenlang (1517-1918) overheerst werd door het Turks-Ottomaanse rijk. Tegelijk verwijt Damascus de Syrische Koerden hun samenwerking met de Verenigde Staten in de strijd tegen de terreurgroep IS. 

De scherpe veroordeling van de Turkse aanval van Egypte verwoordt dat pan-Arabische gevoel: "Het offensief is een brutale en onaanvaardbare aanval op de soevereiniteit van een Arabische broederstaat". Egypte heeft nochtans geen goede relatie met het regime van Assad in Syrië.

Bekijk hieronder het verslag van "Het Journaal":

Video player inladen...

Onze reporter Jens Franssen geeft meer uitleg in "Het Journaal":

Video player inladen...