Braziliaanse experten waarschuwen voor genocide op geïsoleerde volkeren

Vanuit de gedachte dat ze de ontwikkeling van het land in de weg staan, kortwiekt de Braziliaanse president Jair Bolsonaro de overheidsinstellingen die de rechten van inheemse volkeren beschermen. In een open brief aan de president trekken veertien experten aan de alarmbel.

De groep van experten bestaat uit inheemse leiders en voormalige coördinatoren van FUNAI, het overheidsinstituut voor inheemse rechten. Hun noodkreet komt er nadat Bolsonaro een van ’s lands meest gerenommeerde experten in geïsoleerde volkeren heeft ontslagen bij FUNAI. Volgens de ondertekenaars kadert het ontslag in een breder regeringsbeleid waarin inheemse rechten afbrokkelen en dreigt er zo een genocide op inheemse indianenstammen.

Sonia Guajajara

In Brazilië leven nog 114 geïsoleerde volkeren. Tot nog toe hield het Braziliaanse regeringsbeleid eraan die stammen niet zelf te contacteren. Ex-legerkapitein Bolsonaro wil hen daarentegen integreren in de Braziliaanse samenleving.

"Met datzelfde assimilatiediscours als excuus werden tijdens de militaire dictatuur (1964-1985) meer dan achtduizend mensen vermoord en tienduizenden gemarteld om de inheemse gebieden waar ze wonen economisch te kunnen ontwikkelen", zegt Sonia Guajajara, voorzitster van de Associatie van Braziliaanse Inheemse volkeren (APIB). "Bolsonaro beloofde tijdens de verkiezingscampagne geen centimeter land voor de inheemse bevolking over te laten. Nu maakt hij die belofte waar. Er is een institutionele genocide op inheemse volkeren aan de gang om plaats te ruimen voor mijnbouw en de landbouwindustrie."

Er is een institutionele genocide op inheemse volkeren aan de gang om plaats te ruimen voor mijnbouw en de landbouwindustrie.

Sonia Guajajara

De regering-Bolsonaro plant grote infrastructuurwerken in het Amazonewoud, het zogenaamde Baron of Rio Branco Project, en wil tegen eind deze maand wetgeving die land- en mijnbouw in inheemse territoria mogelijk maakt. Onder impuls van het anti-inheemse discours van Bolsonaro kozen mijnbouwers, boeren en illegale houtkappers in het Amazonewoud en de cerrado-savannes alvast de vlucht vooruit. Volgens een rapport van de Inheemse Missionaire Raad (CIMI) werden sinds januari 153 inheemse territoria binnengevallen, tegenover 76 in diezelfde periode vorig jaar. Ook de al 87.000 bosbranden dit jaar, een recordaantal, bedreigen inheemse territoria.

"Geen enkele Braziliaanse regering was de inheemse bevolking gunstig gezind, maar voor het eerst zetelt er een zelfverklaarde vijand in het presidentieel paleis", zegt Guajajara. "Bolsonaro vormt een existentiële bedreiging voor ons allen, maar de autonome volkeren die geen contact hebben met de rest van de samenleving zijn daarbij het meest kwetsbaar. Ze hebben geen idee welke dreiging hen boven het hoofd hangt."

We spraken met Rosines, dorpshoofd in het Manoki-reservaat, deelstaat Mato Grosso.

Video player inladen...

Amazones - Mulheres da luta in Vranckx

Jan De Deken is buitenlandjournalist en lanceerde vorige week The Polar Project. Een reeks artikels en documentaires rond het klimaat. Samen  met regisseur Thomas Ceulemans maakte hij een reportage over de strijd van inheemse vrouwen voor het regenwoud en voor het voortbestaan van hun volkeren. Amazones - Mulheres da luta kan je hieronder integraal bekijken.

Video player inladen...